Alle post aan de burgemeester van de Baarstraat in Volendam kan vanaf vandaag naar de Zonnebloemstraat worden gestuurd. Vandaag is de naam officieel aangepast en daarmee is de gemeente een discussie rond de straatnaam armer, maar de bewoners en ondernemers een kopzorg rijker. Voor de camera willen de bewoners en ondernemers van de Zonnebloemstraat niet verschijnen, en ook hun naam hoeft niet genoteerd te worden. Wel laten ze bijna allemaal weten dat de naamsverandering voor hen niet had gehoeven. In de winkelstraat hoor je ondernemers vooral klagen over het veranderen van de reclame-uitingen bij hun zaak, zoals de straatnaam op verpakkingen, kaartjes en auto’s.”Het is toch allemaal zo lang geleden, laat toch gaan”, zegt een ondernemer. Een bewoner vraagt: “Waarom van Baar wel en Bernhard niet?”

Hoe fout was van Baar?
Voor de naamsverandering was er jarenlang discussie over de rol van de oud-burgemeester tijdens de oorlog en zijn verering door een straatnaam. Een historisch onderzoek, in opdracht van de gemeente Edam-Volendam, schetst een kritisch beeld van oud-burgemeester Clement van Baar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde hij Duitse maatregelen uit en werkte hij mee aan de vervolging van Joodse inwoners.

Van de Joodse gemeenschap werden 21 inwoners vermoord in vernietigingskampen. Pas na de geallieerde landing in 1944 zocht Clement van Baar (1894-1979) contact met het verzet. Na de bevrijding werd hij geschorst en onderzocht. Hij werd uiteindelijk veroordeeld voor economische collaboratie, maar kon desondanks terugkeren als burgemeester en bleef in functie tot 1959.

“De meeste burgemeesters werkten, net als hun politie en gemeentediensten, mee aan deze maatregelen, inclusief deportatie of ‘evacuatie naar Amsterdam”, staat in het rapport. “Burgemeester van Baar was zeker geen positieve uitzondering: in Edam-Volendam werden deze opdrachten zonder protest uitgevoerd en omgezet. Van Baar past daarmee in het treurige beeld van het Nederlandse lokale bestuur.”

“Van Baar past in het treurige beeld van het Nederlandse lokale bestuur”
Edam- Volendam

Wel hecht Edam-Volendam er waarde aan het feit te benoemen dat van Baar “eind 1944 alsnog geweigerd heeft om meer mannen op te geven voor de lijst. Hij dook onder en sloot zich aan bij het verzet.”

Bewoners konden meedenken over een nieuwe naam die in de bloemenbuurt moest passen. Uiteindelijk werd het de Zonnebloemstraat. Drukkerij NIVO, die ook de lokale krant verzorgt, pakt de naamsverandering positief op en heeft bij iedereen in de straat een kaart met zonnebloemzaadjes in de brievenbus gedaan.

Bewoners krijgen een vaste vergoeding van de gemeente, winkeliers kunnen een schadevergoeding op maat verwachten. De borden worden binnenkort vervangen, wanneer precies kan de gemeente nog niet zeggen.