Jelle (88) heeft een giftige verrassing in zijn Oostzaanse tuin

Jelle Bakker is naast kunstschilder ook fervent tuinier. Nu de herfst is begonnen, is zijn tuin aan de beurt. Maar toen hij aan de slag ging, werd hij onverwacht geconfronteerd met een bijzonder giftige plant. En die stond al een tijdje in zijn tuin. Sterker nog: Jelle was er aanvankelijk hartstikke blij mee.

Jelle had de plant al eerder gezien, maar niet herkend als giftig. Hij dacht dat het een schattig, onschuldig plantje was. Toen het begon te groeien en ook nog eens prachtig ging bloeien, werd hij er alleen maar blijer van.

Inmiddels weet hij beter. De plant blijkt een doornappel (*Datura stramonium*) te zijn. Een zeer giftige plant die oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt, maar inmiddels ook in Nederland voorkomt. Alle delen van de plant zijn giftig, vooral de zaden. Inname kan voor mensen en dieren zelfs levensgevaarlijk zijn.

Schijn bedriegt
Jelle wil de Oostzaners dan ook nadrukkelijk waarschuwen: ‘Mensen, houd je huisdieren weg van deze plant en laat kinderen er niet mee spelen. En hoewel de bollen verleidelijk mooi zijn, verwerk ze niet zomaar in bloemstukken. Al helemaal niet zonder handschoenen.’

De doornappel dankt zijn naam aan de stekelige vruchten, die enigszins op kastanjes lijken. Binnenin zitten tientallen tot honderden donkere zaden. Met zijn donkergroene bladeren en prachtige, witte trompetvormige bloemen lijkt hij eerder op een sierplant dan op een gevaarlijke verschijning.

Jelle had de plant zelf nog nergens in Nederland gezien. Toch is de doornappel hier geen onbekende. Hij groeit onder meer op braakliggende terreinen, in bermen en in tuinen. Vooral op plekken waar de grond is omgewoeld, kan hij plotseling opduiken.

Twee meter hoog
De doornappel kan flink uitgroeien. In de tuin van Jelle heeft hij inmiddels een hoogte van maar liefst twee meter bereikt. Op de foto’s verdwijnt de Oostzaanse tuinier bijna achter zijn eigen ontdekking. Aan de takken hangen tientallen groene, stekelige zaaddozen.

En juist daarin schuilt het gevaar. De zaden bevatten giftige stoffen die ernstige vergiftigingsverschijnselen kunnen veroorzaken, zoals verwardheid, hallucinaties, een versnelde hartslag en in ernstige gevallen zelfs coma of overlijden.

Wie de plant wil verwijderen, kan dat het beste met handschoenen doen. De doornappel is een eenjarige plant die zich via zaden verspreidt. Het is daarom belangrijk om de plant met wortel en al te verwijderen voordat de zaaddozen openspringen. Laat afgeknipte delen niet liggen waar kinderen of dieren erbij kunnen en voer de plant goed verpakt af met het restafval, niet via de composthoop.

Jelle is in ieder geval niet blij met zijn ontdekking: ‘Daar zal ik harde maatregelen tegen moeten nemen. En volgend jaar zal ik de nieuwe plantjes direct met huid en haar vernietigen.’ Van dat schattige, onschuldige plantje is weinig overgebleven…