Bewindslieden wel degelijk vervolgbaar
Bewindslieden wel degelijk vervolgbaar
Ambtenaren en bewindslieden kunnen wel degelijk strafrechtelijk vervolgd worden als zij misdrijven plegen. Uitbreiding van de mogelijkheden tot strafrechtelijke vervolging van de staat is onnodig. De commissie die de Tweede Kamer geëist heeft naar aanleiding van Enschede en Volendam, is dus overbodig.
Er is geen sprake van dat de Raad van State, het hoogste onafhankelijk administratief rechtscollege, aan het kabinet geadviseerd zou hebben ministers en ambtenaren van de centrale overheid strafrechtelijk immuun te verklaren. Zij kunnen op dit moment wel degelijk vervolgd worden voor (ambts)misdrijven. Dat heeft de vice-president van de Raad van State mr. H.D. Tjeenk Willink vorige week schriftelijk verklaard aan milieuactivist ing. Ad van Rooij. Tjeenk Willink merkt daarbij "uitdrukkelijk" op dat de Raad "de ogen niet sluit voor de ernst van het verschijnsel dat soms onder de dekmantel van de staat strafbare handelingen voorkomen. Waar dit het geval is, dient daartegen naar mijn mening te worden opgetreden." Overigens ziet de vice-president niets in het uitbreiden van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de staat.
De laatste verklaring van Tjeenk Willink staat haaks op wat zich dezelfde week in de Tweede Kamer afspeelde. Naar aanleiding van de rampen in Enschede en Volendam eiste het parlement van minister Korthals een onderzoek of de staat niet toch aansprakelijk kan worden gesteld. Daartoe is een onafhankelijke commissie van vier juristen samengesteld. Zij buigen zich over zowel de argumenten van de Kamer als die van het kabinet. Zij zullen vooral kijken naar de consequenties van strafrechtelijke aansprakelijkheid van de Staat, zo blijkt uit een brief van Korthals aan de Tweede Kamer. Ook onderzoekt de commissie of de procureur-generaal van de Hoge Raad (een sleutelfunctie in de Nederlandse rechtsstaat waar overigens veel kritiek op bestaat) een rol kan vervullen. Dit najaar komen de juristen met hun bevindingen, daarna zal het kabinet opnieuw zijn standpunt bepalen. Het inschakelen van de juristen staat volgens het ministerie overigens los van de beslissing van het Openbaar Ministerie vorige week om de Rijksoverheid, de provincie Overijssel, de gemeente Enschede en de brandweer niet te vervolgen voor de vuurwerkramp in Enschede.
'Ik ben blij met mijn eerdere foutieve interpretatie.'
Ad van Rooij had tegenover de vice-president van de Raad van State betoogd dat de Raad niet kan functioneren zolang het advies gehandhaafd blijft om de centrale overheid strafrechtelijk immuun te verklaren. Naar de mening van Van Rooij zijn daarmee de lagere overheden, die convenanten uitvoeren die zijn afgesloten door strafrechtelijk immune ministers, zelf eveneens immuun geworden. Volgens Tjeenk Willink echter was in het advies van de Raad van State slechts de vraag aan de orde "of het zinvol is strafbare handelingen van ambtdragers of ambtenaren aan de staat toe te rekenen en om de staat als zodanig daarvoor vervolgbaar te maken." (cursiveringen van Tjeenk Willink). Anders gezegd, de Raad van State heeft naar aanleiding van de Pikmeerarresten van de Hoge Raad slechts geadviseerd de immuniteit van de staat ongewijzigd te laten. "Voor alle duidelijkheid wijs ik u (...) er ten slotte nog op dat het feit dat de staat als zodanig thans niet vervolgd kan worden, niet met zich mee brengt dat de staat niet volledig civielrechtelijk aansprakelijk zou zijn voor schade die door hem wordt veroorzaakt, en dat hij ook niet volledig onderworpen zou zijn aan de regels van het bestuursrecht", aldus Tjeenk Willink. Volgens Van Rooij zijn door overheidsdienaren talrijke strafbare handelingen verricht die de productie hebben mogelijk gemaakt van het volgens hem zeer giftige geïmpregneerde hout. Volgens Tjeenk Willink zijn deze ambtenaren in dat geval strafrechtelijk te vervolgen. ""Ik ben blij met mijn eerdere foutieve interpretatie van het advies van de Raad", zegt Van Rooij. "Niet alleen aan mij maar aan iedereen heeft de Raad van State nu hierover duidelijkheid verschaft."