Mobiele flash-over primeur Edam-Volendam

Mobiele flash-over primeur Edam-Volendam
De helmen van de brandweermannen die na de flash-over (vlamoverslag) training uit de container stappen, zijn knap warm.

Even laten begint het apparaat dat op het binnenplein van de brandweer in Edam is opgesteld, rook uit te braken. Kunstrook, weet operationeel manager Rinus Guit van het Instituut voor Veiligheid en Milieu (IVM). IVM runt al trainingscentra in Coevorden en Zwolle, maar beschikt sinds kort ook over een mobiel apparaat, de Flash-Over Training Unit (FOTU). Daardoor is de reis naar een oefencentrum overbodig geworden. Met de unit kunnen de brandweerkorpsen op realistische wijze oefenen met wat in het Nederlands weinig indrukwekkend vlamoverslag heet, het grootste gevaar bij binnenbranden.

In goed overleg met de gemeente Edam-Volendam werd afgesproken dat die gemeente zaterdag de primeur zou krijgen. ,,We hebben elkaar snel gevonden. De training bieden we kostenloos aan. En in het licht van wat er gebeurd is, is deze locatie natuurlijk uniek.''

Guit hamert erop dat brandweerlieden zich bewust moeten worden van het gevaar van een flash-over. In goed Nederlands een enorme uitbarsting van vlammen langs het plafond waar ten gevolge van de brand gassen zijn blijven hangen. Uiterst brandbare gassen.

Instructeur Bert Bos heeft aan de hand van videobeelden eerst de theorie uitgelegd. Bij de gele container legt hij nog eens precies uit hoe alles te werk gaat. Voor ze naar binnen stappen, laat hij door het raam zien hoe een flash-over eruit ziet.

Steekvlam
Bos: ,,De brandweermensen bepalen zelf of ze erin gaan en ook of ze ermee door gaan.'' Bos heeft voor noodgevallen de beschikking over een snelstop-knop op de afstandsbediening. ,,Het is eigenlijk een enorme steekvlam. In luttele seconden zit de temperatuur op 315 graden, maar bij een echte kan dat wel duizend graden zijn. Als brandweerpersoneel niet getraind is, zouden ze in zo'n situatie het leven kunnen laten.''

Guit: ,,Zo'n flash-over ontstaat alleen door zelfontbranding als er nog zuurstof in een ruimte is. Als alle zuurstop verdwenen is, gaat het over in een zogeheten dack-draft, waarbij er door alle kieren heen zuurstof naar binnen wordt gezogen.''

Steeds gaan er twee brandweerlieden uit Edam en twee uit Volendam met de instructeur mee. ,,Je voelt hem er echt over heen jagen'', zegt Niels Melman na afloop duidelijk onder de indruk. ,,En je pak wordt steeds warmer.''

Als het aan Guit ligt, gaat het trainen nog veel verder. ,,Dit is het begin. Er zijn talloze factoren, bijvoorbeeld de kleur van de rook. Is die geelgroen, dan moet je weten dat je beter niet naar binnen kunt gaan. Maar ook blus- en ventilatietechnieken. Bewustwording is hier het grote woord.''

Nabootsing van de overflash. Foto Iwan Lautenschutz