Bijzonder plan voor sociale ondersteuning na ramp leidde reeds tot veel koppelingen

Bijzonder plan voor sociale ondersteuning na ramp leidde reeds tot veel koppelingen
"A supporter: I highly recommend it", oftewel "Ik zou het ten zeerste aanbevelen". Het was op die speciale donderdagavond de 8 november in het Jozefgebouw een uitspraak van Masoud Owji, één van de behoorlijk verminkt geraakte Zweedse jongeren, die begin november een bezoek brachten aan Volendam. Na de brand in Volendam werd het 'Supportproject' min of meer gekopieerd van de Zweden, die in oktober'98 met een discobrand werden geconfronteerd. Een jaar later staat het unieke project in Volendam nog fier overeind, waardoor het een belangrijk onderdeel is van het grote vangnet dat nazorg heet. Vorige week hadden de supporters een plenaire bijeenkomst in het Don Bosco College, waar een grote opkomst was.

Sinds 1 januari heeft Petra Kras, met het aftreden van directeur Jaap Schilder, de leiding over het supportproject, dat als doel sociale ondersteuning heeft Voordien gold zij als één van de zorgmakelaars, die in maart begonnen met hun taken, waaronder het onderhouden van telefonisch contact en het huisbezoek vallen. ,,Wanneer er behoefte is het contact te onderhouden, doen we dat. Daarnaast zijn wij er voor het doorverwijzen van getroffenen naar bepaalde instanties, met betrekking tot de psychosociale nazorg. En we verzorgen de koppelingen tussen getroffene en supporter."

Vorig jaar januari werd er door Jaap Schilder en Matty Hakvoort afgetrapt met een groep van 181 supporters. Kras: ,,Die grote groep is goed intact gebleven. 22 personen zijn definitief afgehaakt, 8 hebben tijdelijk een stapje teruggedaan. Toen we vorig jaar begonnen was een grote groep aanmelders al bezig in de eigen omgeving. Zo zijn er destijds en in de maanden daarna wel meerdere informele koppelingen tot stand gekomen, wat drempelverlagend werkt."

,,Ook tijdens de vele groepsactiviteiten zijn steeds supporters ingezet." De door getrainde coaches begeleide supporters komen regelmatig bij elkaar. Petra Kras bemerkte dat de hulpvragen vaak voor en na de jaarwisseling toenamen. De Volendamse stelde vorige week dat zij, in navolging van de vertrokken Jaap Schilder, het project op dezelfde voet wil voortzetten.

Bij de plenaire bijeenkomst was er in het DBC die avond onder meer een Groningse moeder van vier kinderen als gastspreker. Tien jaar geleden raakten twee van de vier spelende kinderen van Marja Kazemier ernstig verbrand (72% en 53% derdegraads), toen een twaalfjarig buurjongetje spiritus spoot op het in zijn ogen reeds gedoofde vuur. ,,Vanaf dat moment heb ik voor mijn gevoel mijn twee jongste kinderen verloren en heb ik er twee andere kinderen voor in de plaats gekregen", vertelde Maria, die het verhaal, dat haar familie ontwrichtte, optekende in een boekje: Penvriendin met brandwonden.

Een ontroerend verhaal. Familieleden die na een tijdje niet meer op bezoek kwamen. ,,Zelfs mijn eigen ouders met. Ze vonden het te koud bij de bushalte. Terwijl ze de volgende dag wel met de bus naar een kennis gingen die ernstig ziek was. Op die momenten voelde ik me heel erg alleen, verdrietig en boos. Aan ons werd toch ook niet gevraagd of wij het wel aankonden? Dat wij gewoon verder gingen en ook nog bleven functioneren, dat vond schijnbaar iedereen heel gewoon. We vervreemden van elkaar", was zij openhartig.

Ze vertelde verder boeiend over alledaagse zaken die nadien anders werden. Het herbeleven van het onheil, jaarlijks tijdens Pinkster; het moment dat jaren later (met de Bijlmerramp als aanleiding) haar man instortte; het moment dat haar ongeschonden zoon een jonge voorbijganger iets denigrerends hoorde zeggen over zijn verminkte zusje en bij de passanten aan wilde vliegen; de boosheid jegens de buurjongen die later - omdat de buurjongen nog twee ernstige dingen meemaakte - om zou slaan in medelijden. ,, Op die jongen word ik niet meer boos. Maar daar heb ik wel negen jaar voor nodig gehad."

,,Het eerste jaar kom je aan verwerken niet toe en dat zal zeker in Volendam het geval zijn geweest. Terwijl de omgeving dat toch wel van je verwacht, want het is tenslotte al een jaar geleden. Maar zo werkt dat met. Je bent het eerste jaar bezig met overleven en dat kost al zoveel energie. Voordat je daadwerkelijk aan verwerken toekomt ben je jaren verder! En wat betekent het dan dat je het verwerkt hebt? Houdt dat dan in dat je er nooit meer verdrietig om bent? Nee, volgens mij is het zo: als je het verwerkt hebt, dan durf je je verdriet toe te laten en te voelen. Je wordt er niet meer door meegesleurd, maar het is te hanteren. Maar het verdriet om je kinderen blijf je altijd voelen, je hele leven lang."

,,Je kan je gevoelens denkbeeldig in een doosje stoppen. In de eerste jaren was het doosje gauw vol en dan vloog het deksel eraf en werd ik overspoeld door mijn verdriet. Dan liep ik een hele morgen te builen. Het lucht enorm op als je geregeld even de druk van het doosje baalt en lekker jankt Maar hoe verder de tijd verstreek - en dan moet u echt aan jaren denken - hoe minder vaak dat dekseltje eraf vloog. Nu ben ik zover, dat het dekseltje er met meer uit zichzelf afvliegt, maar dat ik het zo nu en dan zelf open kan maken. Als ik genoeg het verdriet en mijn gevoelens heb geventileerd, kan ik het doosje weer sluiten. Heb ik geen zin om mijn emoties toe te laten, dan kies ik ervoor het doosje gesloten te laten." Matty Hakvoort nam na de aangrijpende story van mevrouw Kazemier nog even het woord. ,,Voor veel getroffenen begint nu pas een stukje verwerking. Het is daarom goed dat er nog zoveel supporters aanhaken. Iedereen die niet gekoppeld is, moet zijn motivatie niet verliezen. Ook al ben je tot dusver niet gekoppeld, onderschat je eigen bijdrage niet. Daarnaast vind ik dat Volendammers nog wel eens hun eigen prestatie verwaarlozen. Wat jullie hebben gedaan, dat is best een prestatie om trots op te zijn."

De groep aanwezigen kreeg bij de plenaire bijeenkomst tevens een hart onder de riem gestoken door BSNV-voorzitter Albert Binken. Hij haakte in op de woorden van Hakvoort. ,,Ik moet eerlijk bekennen dat ook ik vorig jaar sceptisch was toen ik hoorde van de opstart van het project. Maar als ik zie wat er in het afgelopen jaar gebeurd is en ik bier een jaar later nog zo'n grote groep aantref, dan heb ik daar veel bewondering voor. Er komen straks nog lastige trajecten, dat weten we allemaal. Jullie hebben inmiddels veel vrije uurtjes opgeofferd voor onze kinderen. Jullie hebben fantastisch werk gedaan en ik hoop dat jullie dat in de toekomst voortzetten", sprak Binken, wiens woorden, zoals bedoeld, motiverend werkten op het gehoor in de Don Bosco aula.