Kiezers Edam-Volendam belonen coalitie

Kiezers Edam-Volendam belonen coalitie
VD'80 is door de kiezer afgestraft voor onder meer haar rol in de discussie rondom de nasleep van de Nieuwjaarsramp. Dat kan geconcludeerd worden op basis van de uitslag waarbij deze lokale partij wegzakt van 7 (de grootste) naar 3 zetels. Nieuwkomer Recht door Zee vult dit gat grotendeels met 3 zetels, terwijl het CDA eveneens wint (+1). GroenLinks wist ook te winnen en komt met twee mensen in de raad: een historische winst aangezien de partij van fractievoorzitter Willem Klapper de laatste decennia nooit meer dan 1 zetel behaalde. PvdA is in Edam de grootste partij geworden, maar wist die winst niet om te zetten in een extra zetel. De VVD haalde niet de verwachtte 3e zetel. Grote verliezer naast VD'80 was de andere lokale partij Gemeente-Belangen, die nu nog 1 zetel rest. De opkomst in Edam-Volendam was zeer groot (73,2%).
Het was ongemeen spannend, woensdagavond in het stadskantoor te Volendam. De lampen van de lokale omroep en TV Noord-Holland zorgden voor een broeikas in het zaaltje waar Leo Tholens en Gerritjan van der Velde de inwoners van Edam-Volendam informeerden over de verkiezingen. Al bij de eerste uitslag was duidelijk dat de grootste partij zou kelderen. Het CDA en RDZ profiteerden van dit verlies. De in totaal 8 stembureaus in Volendam gaven steeds hetzelfde beeld: winst of consolidatie voor het CDA, fors verlies voor Volendam '80, hoge percentages voor RDZ en een lichte groei voor de PvdA en de VVD. Gemeente-Belangen, die het toch al niet van Volendammers moet hebben, verdween in de marge.
In Edam was een ander beeld te zien. Daar heeft nieuwkomer RDZ geen potten kunnen breken. Opvallend was wel het enorme verlies van Gemeente-Belangen. Jarenlang onbetwist de grootste, verloor GB vier jaar geleden al een zetel aan de PvdA. Toen nog bleef deze lokale partij in Edam net de grootste. Inmiddels heeft de PvdA die positie overgenomen. De VVD verloor in Edam in absolute zin. De (lichte) winst in Volendam kon het voor de liberalen niet meer compenseren.

Duidelijk na deze verkiezingen is dat bij een enorme opkomst de coalitie voldoende steun heeft gekregen. Het CDA is weer de grootste partij, de PvdA won in absolute zin 500 stemmen en de VVD groeide ligt. Loek Kras van Recht door Zee vertelde voor de Love-camera's een uitnodiging van het CDA te verwachten. Die uitnodiging zal er wel komen, maar alom wordt verwacht dat het huidige college in ongewijzigde vorm verder zal regeren. Pas twee jaar geleden kwam de coalitie tot stand, met de ramp als dramatische breuklijn. De wens van Willem Klapper om eveneens aan te schuiven bij de huidige coalitie lijkt dan ook geen reële optie. Klapper zelf is nog vier jaar fractievoorzitter en schoof partijgenoot Herman Sier naar voren als wethouder ruimtelijke ordening. Die kans is zeer klein met een triomferende wethouder Nouwen van het CDA. Nouwen, opvolger van Wim Visscher op ruimtelijke ordening, kreeg de meeste voorkeurstemmen, waarschijnlijk op basis van zijn standvastige roep om meer huizen.
Gemeente-Belangen likt de komende weken haar wonden: de teleurgestelde Piet Nordmann gaf al voorzichtig aan het leiderschap van zijn partij op te willen geven. Gemeente-Belangen gaat een zware periode tegemoet. Lange tijd was de partij, voortgekomen uit een breuk met de PvdA in de jaren '70, onbetwist de grootste in Edam. Nu lijkt aansluiting bij diezelfde PvdA wellicht de beste optie. Martijn Smit heeft reeds maanden voor de verkiezingen een poging hiertoe gewaagd. Op dat moment voelde GB hier niets voor.

Volendam '80 heeft voor de verkiezingen bewust gekozen om niet drastisch te vernieuwen. Door de terugkeer van Wim Keizer (die voldoende voorkeurstemmen kreeg om weer in de raadsbanken te belanden) keert er van de nieuwe generatie (voorlopig) zelfs niemand meer terug in de raad. Hier is de pijn het grootst. VD'80 voelt zich verraden door de hele goegemeente. Woensdagavond kreeg de pers er van langs, evenals commissaris van de koningin Van Kemenade. Ook burgemeester Bulte kan in de ogen van fractievoorzitter Schilder geen goed meer doen. Schilder beschuldigde Bult van partijdigheid, nadat de waarnemend burgemeester zijn voorkeur uitsprak voor de huidige coalitie.
Diezelfde Bulte riep ruim een half jaar geleden de raad op in de spiegel te kijken. Volendam '80 zal ondanks alle frustraties die spiegel alsnog moeten opzoeken, voordat deze partij ontbindt en uit elkaar valt.
Recht door Zee moet de komende vier jaar kunnen bewijzen of deze partij een aanwinst is voor de gemeente. Duidelijk is wel dat RDZ, ondanks haar intenties en de inzet van Edammer Piet Reijers, een 'Volendammer' partij is gebleken. Het initiatief heeft in Edam, met slechts 170 stemmen, geen vaste grond gekregen.
Reeds deze week wordt gepraat over de vorming van een nieuwe college. Donderdag 14 maart komt de gemeenteraad in de nieuwe bezetting bijeen. Indien de nieuwe coalitie dan nog niet bekend is, blijft het huidige gemeentebestuur in ieder geval nog even demissionair aan.