'Drugs maakt meer kapot dan je lief is'

'Drugs maakt meer kapot dan je lief is'
Van onze verslaggever RUUD VAN DER MUEREN
EDAM-'Drugs maakt meer kapot dan je lief is'. Een briefje met die tekst liet Orno Tuip (32) woensdag 31 juli achter toen hij, lijdend aan een angstpsychose ten gevolge van overmatig gebruik van drank en harddrugs, in zijn woning in Edam een eind aan zijn leven maakte.  Zijn ouders, jongere broer Dave en vriendin Mirjam verbijsterd achterlatend. Maar moeder Henrita had altijd al een voorgevoel dat ze haar zoon op jeugdige leeftijd zou verliezen.

In de overlijdensadvertentie werd de doodsoorzaak 'door toedoen van drank en drugs' niet verheeld. Het heeft verschillende reacties opgeroepen. De een prijst de lef van de familie om openheid van zaken te geven, de ander noemt het keihard. ,,We wilden vooral duidelijk zijn'', legt Henrita uit. ,,Orno had een grote groep vrienden en kennissen. Ook voor velen van hen kwam het als een verrassing.''

Ook de pers wordt niet uit de weg gegaan. ,,We doen het als waarschuwing voor anderen. We willen andere ouders de ogen openen. Dat men niet gelijk zegt: mijn kind doet dat niet. En ook niet denken dat, omdat iemand keihard werkt en alleen in het weekend gaat stappen, er geen drugs in het spel kunnen zijn'', vult zij aan. ,,We willen duidelijk maken dat hij ook gewoon een hardwerkende jongen was.''

Voor haar waren de tekenen wel duidelijk. ,,Als moeder heb ik zijn gedrag zien veranderen, het verwijderd raken van zijn ouders.'' ,,Hij was altijd heel gezellig en wilde altijd een biertje pakken of een pooltje doen'', roept Mirjam een herinnering op. Het moet allemaal begonnen zijn toen hij een jaar of 14 was en stoned thuis kwam terwijl hij niet tegen hasj kon. Later volgden coke en xtc. ,,Veel mensen denken als het om gebruikers van harddrugs gaat, aan broodmagere mensen. Maar dat gold niet voor Orno. Hij was stevig gebouwd en altijd bereid iedereen te helpen'', vertelt zijn moeder.

Zij is ervan overtuigd dat Orno met coke en sterke drank hele nachten doorhaalde. ,,Dat is het effect van cocaﮥ.'' ,,Maar ik heb hem nooit meer dan bier zien drinken'', voert Dave aan. ,,Maar ik heb zijn huis een keer opgeruimd en zag toen hoeveel lege flessen er stonden'', brengt zijn moeder er tegenin. Ook trof zij hem een keer bewusteloos in het bad aan terwijl de douche nog liep. Zij heeft zoals zij het verwoordt haar zoon van rustig naar onrustig, naar agressief en tenslotte naar depressief zien gaan. ,,En hij schaamde zich voor zijn vrienden. Buren vertelden dat hij altijd met zijn hoofd gebogen liep. Hij schaamde zich ook voor ons.''

Een paniekpsychose kwam wel eens vaker voor. ,,Dan sprak ik de hele nacht met hem en een dag later was hij weer normaal.'' De familie stelt dat Orno twee levens had. Overdag een gewone baan en 's avonds en 's nachts de drugs. Pogingen om hulpverleners in te schakelen faalden. De Edammer wilde er niet aan. Ook zijn bazen wisten heel goed hoe de vlag erbij stond omdat hij vaak op maandag ziek was.

Orno is door zijn broer gevonden. Pogingen tot reanimatie bleven vruchteloos omdat daarvoor teveel tijd was verstreken. ,,We zijn die eerste dagen door een hel gegaan'', vertelt vader Jan. ,,Nu komt alles weer boven. En dan zijn er nog de schuldgevoelens, zo van hadden we maar dit of dat gedaan. Ik had hem wel met geweld uit de ellende willen halen.'' 

Op de vraag hoe ouders kunnen ontdekken dat hun kinderen gebruiken, heeft Henrita het antwoord klaar. ,,Men kan gebruik van harddrugs herkennen doordat jongeren niet stil kunnen zitten. Maar ook omdat ze niet meer goed eten.'' Zij vreest dat veel ouders zich schamen en er alles aan doen de verslaving van hun kind stil te houden.  Henrita is voor verplicht afkicken, maar Mirjam denkt dat je alleen van een verslaving af kunt komen als je het echt wilt. Zij ziet veel in voorlichting, te beginnen op basisscholen. Dave is van mening dat het allemaal door drank komt. ,,Als je zo veel drinkt, vraagt je lichaam om drugs. Dat is de ellende met die kroegen in Volendam. Kijk maar eens hoeveel wikkels (verpakking coke, red.) er op de grond liggen.''

Het heeft de familie goed gedaan te zien dat de kerk aan de Voorhaven tijdens de uitvaartdienst bomvol zat. ,,Er waren wel vierhonderd mensen die afscheid kwamen nemen van Orno.''