Het monument / Toespraak van Jaap Zwarthoed / Voor de jongeren

Het monument
Op zondag 22 september werd het monument ter nagedachtenis van de nieuwjaarsramp onthuld. In de media is er aandacht voor geweest. Voor velen die toen in het Hemeltje waren, voor de betrokken ouders en voor de ouders van de gestorven jongeren een emotioneel moment. De meeste ouders van deze laatste groep waren voor het eerst op de plek, waar zij hun zoon of dochter aan de dood hebben moeten afstaan. Zij stonden met hun gezicht naar het Hemeltje gericht. Het was bijna een ondraaglijk moment. 

Toespraak van Jaap Zwarthoed
Jaap is ook een van de getroffene en hij hield namens de jongerenafdeling van de BSNV een toespraak. Hij besloot zijn woorden met deze oproep: laten we met zijn allen ons verstand gebruiken. Laten we respect hebben voor de gevoelens van de getroffenen en de ouders van de gestorven jongeren. Op deze plek mag nooit meer een horecagelegenheid geopend worden. Deze woorden waren balsem voor de ziel van de ouders van de gestorven jongeren en ook vele andere, getroffenen en hun ouders. In soortgelijke situatie als in Volendam heeft men destijds ook de deuren van de bar weer geopend. Voor de nabestaanden was ondraaglijk. Het gevolg was een aantal zefdodingen.

Voor de jongeren
Misschien mag ik dit tot de Volendammer jongeren zeggen: elkaar ontmoeten is belangrijk. Je hebt de leeftijd om samen de vriendschap te vieren en dat is een groot goed. Geniet er van! Dat je dat graag in de horeca doet is begrijpelijk, maar hoeft niet altijd noodzakelijk te zijn. Maar soms moet je waarden tegen elkaar afwegen. Zo'n waarde is ook de verwerking van wat in die nieuwjaarsnacht gebeurd is. Bedenk dat wat toen plaatsvond bij een grote groep dorpsgenoten diepe wonden heeft geslagen, die niet zo maar genezen. Ik weet zeker dat, als je hier bij stilstaat, hun gevoelens wilt respecteren. Vergeet ook dit niet: laat het tekort aan barkrukken niet het grootste probleem zijn waarmee de jongeren van Volendam worstelen. In Nederland is er geen gemeente waar, op een bevolking van 20 0000 mensen, zoveel horecagelegenheden aanwezig zijn als in Volendam. 

Laatste noodkreet
Een groep van 34 kinderen en 15 volwassenen, die samen deel uitmaken van een Oekraïns Kinderkoor komen naar Nederland voor een tournee. Ze zullen ook zingen in Volendam. Maar nu is er een probleem. Niet alle kinderen hebben al onderdak. Voor 38 mensen moet onderdak gezocht worden. Het gaat om twee nachten, de eerste is van 30 september op 1 oktober en de tweede voor de nacht van 1 op 2 oktober. Misschien heeft u een kamer over waar ze kunnen slapen. Het is niet de eerste keer dat het koor hier komt zingen en ik heb altijd gemerkt dat het hele bescheiden en dankbare mensen zijn. U kunt contact zoeken met de familie Vlierman, Irissenstraat 30, telefoon: 366714 of 06-51689333. Ik hoop dat het lukt want anders moet dit tournee worden afgezegd, terwijl de kinderen alles hebben gedaan om zich goed voor te bereiden. 

Vincentiusfeest
De komende zondag vieren we het patroonsfeest van de parochie. Destijds werd de kerk toegewijd aan de heilige Vincentius. Wie was hij eigenlijk? Ik wil u iets over hem vertellen en waarom hij toen tot patroon van onze parochie werd gekozen. Het lag meer voor de hand om de H. Nicolaas hiertoe uit te nodigen, want st. Nicolaas is de patroon van de zeevarenden. Volendammers bevoeren ook de zee. Nicolaas was ook al de patroon van de Edamse parochie. Misschien was dat wel de reden.

Fransman
Vincentius werd geboren rond 1575 in Poui, een dorpje in de Gascogne. Zijn ouders hadden een boerderij en zijn pa wilde zijn zoon een goede opleiding geven. Een Fransiscaner broeder Acqs krijgt de zorg over Vincentius. Hij ontvangt zijn opleiding in Toulouse en wordt in 1600 tot priester gewijd.

Verkocht als slaaf
In 1605 maakt hij een overtocht op zee. Het schip wordt overvallen door Afrikaanse piraten. De kapitein wordt in stukken gehakt. Vincentius werd in Tunis verkocht aan een visser, die hem weer doorverkocht aan een oude dokter. Die deed Vincentius weer van de hand aan een afvallige christen afkomstig uit Nice. Deze man had berouw van zijn afvalligheid en gaf Vincentius zijn vrijheid terug. Zij besloten samen om uit Tunesië weg te vluchten. Zo gebeurde, in 1607 kwam hij aan in Marseille. Na een kort verblijf in Rome keerde Vincentius terug naar Parijs, waar hij de leermeester werd van Emmanuel de Gondy, graaf van Joigny. De gravin vroeg of Vincentius wilde preken in de kerk van Folleville. Vincentius deed dat en een grote stroom mensen kwamen naar hem toe voor de biecht. 

Lazaristen
Om hem heen verzamelde zich een groep gelijkgezinden en zo wordt er een begin gemaakt met de congregatie van de Lazaris-ten. In 1625 werden de kloosterregels opgesteld en 1632 door de paus goedgekeurd. De naam 'Lazaristen' is afkomstig van de plek waar zij zich toen vestigden. Dat was in de priory van St. Lazarus, vandaar de naam Lazaristen. 

Patroon van armen en priesteropleiding
In de jaren die volgden zou Vincentius vooral veel zorg besteden aan de armen, de missie en een goede priesteropleiding. In onze kerk hebben we een beeld waar hij wordt afgebeeld met een missiekruis in zijn hand. Ook wordt hij afgebeeld met een paar kinderen, die hij onder zijn hoede heeft. Dat beeld staat ook in de kerk en ook in de pastorietuin. Sinds een paar jaar hebben wij achter in de kerk een Vincentiusaltaar.

Waarom St. Vincentius als patroon van onze parochie?
Ik heb een vermoeden: Volendam was bij de stichting van de parochie zeer kinderrijk en straatarm. Nu is Volendam een wel-varend dorp, ofschoon de forse daling van de beurskoersen er bij velen stevig op in zal hakken. Vincentius heeft zich ook ingezet voor een goede priestersopleiding. Ik denk dat Vincentius zijn werk goed heeft gedaan. Volendam heeft sinds de stichting van de parochie 101 priesters en 137 mannelijke en vrouwelijke religieuzen voortgebracht. De meesten van hebben gewerkt in de missie. Pater Doede Zwarthoed heeft jaren in Ethiopië gewerkt op de priesteropleiding. De Edamse pastoor Petros Berga heeft toen nog les van hem gehad. 

Vincentius eren
In het komend weekend gaan we hem eren. Voor de komende zaterdag staat het koor van meester Beumer opgesteld. Ik verwacht niet dat de meester er zelf al zal zijn, want als ik dit schrijft ligt hij nog in het ziekenhuis. Wel liet hij mij weten dat het heel goed gaat. Het gemengd koor zal om kwart voor tien de hoogmis zingen en er is gekozen voor de mis van Refice. We zullen ook het Vincentiuslied zingen dat inmiddels al een eeuw oud is. Ik wil u een ding bijzonder vragen: moge het een goed gevulde kerk zijn. Belangrijk is dat we in communicatie blijven met onze geloofstraditie en met het geloof van onze voorouders.

Geluidsinstallatie
De laatste weken bereiken mij steeds be-richten dat de geluidsin-stallatie in het tweede gedeelte van de kerk te wensen overlaat. Nu blijkt dat het niet aan de priesters en de lectoren ligt, maar aan de installatie zelf. Er wordt naar gekeken. In het voorste gedeelte is alles wel heel goed te verstaan, dus, als u de preek wilt horen, wat let u dan om naar voren te komen. Niet iedereen durft dat.

Utrechts Byzantijns koor
Op zaterdag 19 oktober komt om 19.00 uur het Utrechts Byzan-tijns Koor zingen in de Vincentiuskerk. De vroegere minister president Dries van Agt komt ook mee, is mij verteld. Hij is beschermheer van dit koor. (Niet CDA-stemmers zijn natuurlijk ook van harte welkom). Het koor is beroemd en zingt de liturgie van Johannes Chrysos-tomos. Het zal dus een eucha-ristieviering volgens de Oosterse ritus zijn.   

Rozenkransgebed
De oktobermaand staat weer voor de deur en deze maand is speciaal toegewijd aan het bidden van het rozenhoedje. Elke avond om half zeven zal dat in de Vincentiuskerk plaats vinden. 

Kerkwacht
Voor donderdag 26 september is er een bijeenkomst gepland voor de kerkwacht. Vanaf pasen was de Vincentiuskerk geopend van 14.00 tot 17.00 uur. We willen de kerkwachters en wachteressen graag wat lekkers aanbieden als dank voor de tijd die zij voor de openstelling van de kerk hebben gegeven.

Oecumenisch Leerhuis
De pastores van de verschillende kerken van Edam en Volendam hebben het plan opgevat om in het komende winterseizoen een leerhuis te openen. Het leerhuis organiseert kortlopende cursussen. De bijeenkomsten worden zowel in Edam als in Volendam gehouden. De eerste cursus die in Volendam wordt gehouden vindt plaats op de woensdagen 2, 16, 30 oktober en op 13 november. de Vincentiuspastorie is op die avond steeds bezet in verband met de nazorg van de nieuwjaarsbrand. De eerste vier avonden zijn bijbelavonden. Ze worden gegeven door dominee Wijnsma, steeds om 20.00 uur en de plaats is nu de Ned. Hervormde Kerk te Volendam. U kunt zich bij de pastorie aanmelden.  

Wat weet je nog van je geloof?
Ik weet nog hoe in mijn kindertijd de kapelaan of de pastoor elke week katechis-musles gaf op de school. In Volendam gebeurde dat ook. De pastoor en de vier kapelaans hadden hiervoor ruimschoots de tijd. De contacten met de kerk zijn nu wat losser geworden. Velen weten niet meer waar het in het geloof precies om gaat. Ook de jongere generaties hebben soms bedroevend weinig kennis van hun geloof. Overal in het land worden kortlopende cursusseries gehouden om de kennis wat op te halen, te vernieuwen of anderszins. Binnenkort gaat deze cur-sus ook van start in de pastorie van de Vincentiuskerk en vindt altijd plaats op maandagavond. Als thema volgen we steeds de twaalf artikelen van het geloof. U hoort er spoedig meer van. Pastor Mantje gaat ze leiden en dat doet hij erg goed.

Pastoor J. Berkhout