Eindrapportage project "zomeroffensief SNOTNEUS"
Eindrapportage project "zomeroffensief SNOTNEUS"
Projectdoelstelling: Repressief optreden tegen gebruikers en dealers van harddrugs.
Sub doelstellingen: Controleren horecagelegenheden, criminaliseren harddrugsgebruik, een beeld krijgen van het drugsgebruik in Volendam.
Projectperiode: april 2002 - september 2002.
Uitgevoerd door: wijkteam Zeestraat/ Volendam Centrum.
Projectleider: Hoofdagent R.W.J. Bakker.
Repressief
Van de repressieve resultaten is een afzonderlijk stuk opgemaakt welke als bijlage wordt bijgevoegd.
Acceptatie drugsgebruik
Uit verklaringen van de aangehouden verdachten en gesprekken met barbezoekers bleek dat het gebruiken van met name cocaïne onder het uitgaanspubliek als een normaal en geaccepteerd verschijnsel wordt gezien. De algemene denkwijze is: "iedereen doet het toch, waar maakt de politie zich druk om". Dit wordt geplaatst in de denkwijze: "Door de week werken wij allemaal hard en in het weekend gaan we helemaal los". Hierbij wordt het gebruiken van een lijntje coke, door de gebruikers, gezien als iets wat bij het stappen hoort. Opvallend is dat er nagenoeg geen soft drugs wordt gebruikt.
Gebruikers
Afgaande op gesprekken met verdachten, barbezoekers, omstanders en hulpverleners kan worden gesteld dat het cocaïne gebruik onder jeugdige barbezoekers (16-25 jaar) hoog is. In de gesprekken wordt gesproken over groepsgewijs gebruiken en termen als: "iedereen doet het, het is toch geen probleem, het is niet verslavend". Gevraagd naar een percentage cocaïne gebruikers, wordt dit door de ondervraagden geschat op een percentage tussen de 50 en 80 procent van de jeugdige barbezoekers.
Openlijk gebruik
Naarmate het project vorderde werd hierin een kleine omslag zichtbaar: zowel het gebruik als het dealen werden minder openlijk. Door het repressief optreden en de daaraan gegeven ruchtbaarheid werd de maatschappelijke aanvaarding enigszins terug gedrongen. Om de drempel tot het gebruik te verhogen dient echter langer en meer inzet te worden gepleegd. Het gebruik in zijn algemeenheid daalde niet of nauwelijks. Door surveillerende verbalisanten werden iedere zaterdagnacht tientallen lege cocaïne wikkels op de openbare weg en in toiletten van horecagelegenheden aangetroffen.
Horecaondernemers
Tijdens de projectperiode werden horecagelegenheden regelmatig bezocht tijdens drukke uren. In horecagelegenheden werden diverse aanhoudingen verricht. Tevens was het opvallend dat in de toiletgroepen veel lege cocaïne wikkels werden aangetroffen. Horecaondernemers bleken niet of nauwelijks bereid mee te werken aan het repressief optreden tegen dealers en gebruikers. Door slechts een enkele horecaondernemer werd melding gemaakt van dealers of gebruikers die zich in de onderneming bevonden. Slechts door 1 gelegenheid werden enkele aanhoudingen ter zake dealen en/of drugsgebruik verricht waarbij verdachten aan de politie werden overgedragen. Meerdere horecaondernemers verklaarden wel te weten wie de gebruikers en dealers zijn doch toonden slechts weinigen de bereidheid hier specifieke informatie over te geven. Hierbij werd vermeld: "Het zijn er toch te veel, dan raak ik al mijn klanten kwijt", en soortgelijke bewoordingen.
Maatschappelijke verantwoording
Gedurende de projectperiode werd GEEN ENKELE getuigenverklaring afgelegd tegen dealers of gebruikers. Informeel bleek men wel bereid te praten en te klagen over dealers, gebruikers, adressen en andere zaken. Kennelijk vinden de inwoners van Volendam anonimiteit zo belangrijk dat zij afstand doen van hun persoonlijke maatschappelijke verantwoording. Onbekend is waar deze angst uit voortvloeit. In Volendam zijn geen gevallen van represaille bekend. Mogelijk is het vertrouwen in openbaar bestuur en/of politie laag.
Drugsgerelateerde problematiek
Ondanks het forse gebruik van harddrugs in Volendam zijn hier nagenoeg geen direct te relateren strafbare feiten uit af te leiden. Uit gesprekken is gebleken dat er nog voldoende geld voorhanden is om het gebruik te bekostigen. Opvallend is wel dat er regelmatiger SPEED wordt aangetroffen. Dit zou een signaal kunnen zijn dat gebruikers van cocaïne uit geldgebrek overstappen op het goedkopere speed. Speed is ongeveer 6 maal goedkoper. Gelet op de kosten van het regelmatig gebruik van harddrugs en de dwang weer te gaan gebruiken wordt, in navolging van de grote steden, een stijging van drugsgerelateerde feiten verwacht.
Inzet personeel
Gedurende de projectperiode is, ten gevolge van roosterdruk, slechts in enkele gevallen in burger gesurveilleerd. Hierdoor zijn de geboekte resultaten niet optimaal.
Werkwijze wijkteamleden
Door voorlichting en ondersteuning aan de wijkteamleden is met betrekking tot drugs de werk- en zienswijze veranderd. Opvallend is dat het project door het hele team gedragen is en dat ieder deze werkwijze als standaard is gaan gebruiken. Het gehele team is betrokken geweest bij de geboekte resultaten. De motivatie het project uit te voeren lag hoog. Wijkteamleden zochten het contact met barbezoekers, horecaondernemers en hulpverleners en droegen op deze wijze bij aan een redelijk betrouwbaar maatschappelijk inzicht. De verwachting is dat de tijdens de projectperiode gewijzigde werkwijze in de toekomst als standaard zal worden gebruikt binnen het zaterdagavond beleid van wijkteam Volendam-centrum.
Knelpunten
- Personele inzet (kwantitatief).
- Contacten met de overige partners.
- Weinig signalen en hulp vanuit de inwoners.
- Weinig medewerking van horecaondernemers.
- Laag kennisniveau onder de inwoners met betrekking tot de gevaren van drugsgebruik.
- Maatschappelijke ontkenning van bestaande problematiek.
- Voldoende aanbod om aan de (groter wordende) vraag te voldoen.
Aanbevelingen
Resumerend
- Het repressief optreden (24 aanhoudingen) was, met de beschikbare middelen, succesvol.
- Er is een redelijk betrouwbaar beeld verkregen over het drugsgebruik en de aanvaarding daarvan onder de jeugdige barbezoekers.
- Het openlijk gebruik is gedaald waaruit kan worden afgeleid dat het gebruik enigszins gecriminaliseerd is. Van een drempelverhoging kan echter niet worden gesproken. Het gebruik wordt nog steeds als normaal gezien. Het repressief optreden wordt slechts als "lastig van de politie" ervaren.
- De diverse horeca gelegenheden en ondernemers zijn gewend geraakt aan geüniformeerde controles. De controles verlopen over het algemeen probleemloos. De ondernemers staan hier echter laconiek tegenover. Aan constateringen door politie is geen bestuurlijk gevolg gekoppeld.
De doelstellingen die zijn vermeld in het projectplan zijn deels bereikt. Gelet op de bestaande problematiek en de in de toekomst te verwachter drugsgerelateerde criminaliteit is het ontwikkelen van een integraal drugsbeleid voor Volendam aan te bevelen.
Bijlage Snotneus repressie resultaten
Onderwerp: verslag projectperiode april-september.
Gedurende bovengenoemde periode is het project Zomeroffensief SNOTNEUS uitgevoerd. Los van de interne en externe gevolgen van dit project, die in een eindrapportage zullen worden benoemd, hierbij een opsomming van de geboekte repressieve resultaten.
- Aanhoudingen ter zake het openlijk voorhanden hebben van harddrugs (cocaïne) in een hoeveelheid < 0.5 gram en afgewikkeld middels het "Wikkel" beleid: 14
- Aanhoudingen ter zake het voorhanden hebben van harddrugs in hoeveelheden die NIET vallen binnen het "Wikkel" beleid (> 0.5 gram) en afgewikkeld middels proces verbaal: 3
- Aanhoudingen ter zake het voorhanden hebben van harddrugs in hoeveelheden die NIET vallen binnen het "Wikkel" beleid en afgewikkeld middels proces verbaal waarbij sprake is van DEALEN cq. handel in
harddrugs: 7
Opvallend is dat in vrijwel alle gevallen de aangehouden verdachten inwonend waren in de gemeente Edam-Volendam.
Resumerend: gesteld kan worden dat, ten opzichte van voorgaande perioden, het project repressief succesvol is verlopen. Naast bovengenoemde "scores" is er nog veel niet verwerkte informatie beschikbaar waar in de toekomst aanhoudingen en acties uit voort zullen vloeien. Door de zomerdruk op de planning was het niet mogelijk deze binnen de projectperiode uit te voeren.
R.W..J. Bakker