Speciaal team keurt slachtoffers brand

Speciaal team keurt slachtoffers brand
De een heeft flinke longproblemen, enkele littekens en kan zijn hand niet meer gebruiken. De ander heeft beschadigde ogen, littekens in haar gezicht en zware depressies. Ieder slachtoffer van de brand in Volendam is verschillend beschadigd. Daar was het keuringsteam dat die 'personenschade' moet vaststellen al snel achter. Over twee weken is de keuring van 340 slachtoffers afgerond. Voor de zomer kan worden begonnen met uitkering van gelden. Eindelijk een pleister op de wonde van de kant van de overheid. Na rapportage van de commissie Van Lidth de Jeude stelde de overheid 26 miljoen euro beschikbaar voor 'Volendam'. Daarvan is circa 17 miljoen euro beschikbaar voor directe uitkeringen aan de slachtoffers.

,,Dat is een tegemoetkoming van de overheid. Een soort maatschappelijke verantwoording die los staat van welke aansprakelijkheid of verzekering dan ook'', zegt Erik Tuijp, bestuurslid van de Stichting Slachtoffers Nieuwjaarsbrand Volendam. Voor uitkering van de gelden en de keuring is de onafhankelijke stichting Uitvoeringsorgaan Personenschade Nieuwjaarsbrand (UPN) opgericht. Revalidatiearts Wilco Blanken leidt het team specialisten dat alle slachtoffers uitvoerig keurt. In percentages wordt een soort 'sleutel' berekend die aangeeft in welke mate iemand invalide is. Per persoon is maximaal 150.000 euro beschikbaar. Wie voor de helft invalide is, krijgt de helft van dat bedrag. Kille cijferbrij. ,,Je kunt in die berekening nooit 100 procent invalide zijn, want dan houdt het leven op. Maar we hebben wel mensen die 90 tot 95 procent halen. Dat zijn zeer ernstige gevallen met zeer zwaar lichamelijk en geestelijk letsel.''

Faro-ramp
Blanken, die eerder in Enschede keuringen van slachtoffers deed, doet ook veel letselschadekeuringen voor advocaten en rechtbanken. Hij verzamelde negen specialisten op gebied van plastische chirurgie, psychiatrie, en pijnbestrijding onder wie medici die ook bij de Faro-ramp medische schade in kaart hebben gebracht. Als 'norm' voor functionele invaliditeit hanteren de specialisten het in Nederland gebruikelijke AMA-systeem van de American Medical Association. Maar voor Volendam werden door een werkgroep nog paragrafen toegevoegd op gebied van littekens, psychische schade en pijn.

Want de schade in Volendam is bijzonder, weet Blanken en daar is volgens hem de gehele medische sector van doordrongen. ,,Het is ongelooflijk hoeveel medewerking we krijgen. Normaal duurt het driekwart jaar voor je een keuringsafspraak kunt maken bij een plastisch chirurg, maar wij hebben er twee die na hun werk en in het weekeinde in de auto stappen om hier in te springen. Iedereen is heel behulpzaam. Ook KNO-artsen en oogspecialisten die specifieke keuringen uitvoeren die we op de poli in Volendam niet kunnen doen.''

Viool spelen
Over twee weken verwacht Blanken de keuringen te kunnen afronden, waarna de dossiers worden samengesteld. Die gaan weer naar het UPN dat de feitelijke uitkeringen gaat doen. De dossiers zijn puur voor de overheidsuitkering. ,,We doen geen uitspraken over WAO-uitkeringen voor slachtoffers. Dat is een ander traject. We berekenen de functionele invaliditeit. Dat is een hele feitelijke juridische zaak. Wat dat voor iemand betekent, is per persoon verschillend. Als jij en ik onze pink breken dan kunnen we gewoon doorwerken maar Jaap van Zweden kan dan niet meer viool spelen. Die zit dan meteen in de WAO.''

Blanken, die als revalidatie- en keuringsarts dagelijks met slachtoffers en invaliden werkt, verbaast zich over de veerkracht van Volendam. ,,De kracht en vitaliteit zijn onvoorstelbaar. Maar ook de sociale cohesie. Hier zijn echt nog mensen die iets voor elkaar over hebben. Bedrijven die iemand in dienst nemen die wat minder kan presteren. Mensen wordt structuur geboden in hun bestaan met een woning en werk. Dat is heel goed voor het welbevinden van slachtoffers. Ik heb hier minder problemen gezien dan ik had verwacht bij zo'n grote ramp. De mensen vangen elkaar meer op.''

Toekomst
Maar hij heeft wel zorgen voor de toekomst. ,,Je ziet nu jongens die toch hun oude vak weer oppakken, maar aan wie je ziet dat ze dat niet jaren vol kunnen blijven houden. Sommige slachtoffers kunnen daarom beter nu beginnen met omscholing, dan als ze ouder zijn. Want over een paar jaar hebben ze een huis en hypotheek en misschien wel de verantwoording voor een gezin, waardoor ze niet meer de ruimte hebben om van vak te veranderen.'' Ook de psychische gevolgen op lange termijn moeten volgens Blanken goed in de gaten worden gehouden. ,,Er zijn mensen die nu zo druk bezig zijn met herstel en revalidatie dat ze zich geestelijk geen tijd gunnen. Die kunnen over vijf of zes jaar zomaar een tik krijgen.''

De negen specialisten willen als hun taak er op zit nog wat medische adviezen geven. ,,Dat is puur om nog ergens mee te helpen. Een veelgehoorde klacht bij brandwonden en littekens is voortdurende jeuk. Veel slachtoffers kampen daar mee. Daar moet een behandeling voor mogelijk zijn. Ook op psychisch gebied werken we aan zo'n advies. Volendam is een dorp van hard werken en niet zeuren. Dat is goed. Maar niet voor iedereen. Sommigen dreigen aan die mentaliteit in hun vriendengroep, thuis of op het werk ten onder te gaan. Dat willen we voorkomen dus daar willen we wat afspraken met psychologen voor gaan maken.''