Psychisch getroffenen: ‘Mijn plekje was in de Hemel , dat komt nooit meer terug’

Psychisch getroffenen: ‘Mijn plekje was in de Hemel , dat komt nooit meer terug’
Kan het openen van een café naast Het Hemeltje op de Dijk psychische schade toebrengen aan slachtoffers van de brand? En wat vinden zij, de jonge Volendammers met psychische problemen, naar aanleiding van de brand, er zelf van? Om die vraag te beantwoorden, leidt de weg naar de psychiatrische dagbehandeling van ziekenhuis De Heel in Zaandam. Een groep jonge Volendamse meiden wil best meewerken aan een interview. Maar dan wel anoniem. ,,Want we willen er thuis en op straat absoluut
niet mee lastig worden gevallen.”
 
De meiden in de groep zijn het lang niet over alles eens. Logisch. Want ofschoon allen een gezamenlijke  achtergrond hebben, afkomstig uit Volendam, dezelfde leeftijd en psychische problemen naar aanleiding van de brand heeft iedereen zijn eigen ervaringen. Maar over één ding is iedereen eens. ,,Het is hoog nodig dat er een nieuwe bar opengaat op de Dijk”, klinkt het in koor. En het is verstandig dat Jan veerman daarbij niet berokken is of hooguit op de achtergrond. ,,De ouders van overleden jongeren zullen dat niet pikken.” Maar met een café naast de Wir War en ‘t Hemeltje hebben ze weinig moeite. , ,Dat is veel beter dan in het pand zelf. Het is gewoon nodig dat er iets nieuws opengaat. Dan wordt het wellicht weer leuk om uit te gaan. Nu kun je je gat niet keren, stelt de één. Een aanvaardbaar idee. Maar geen twvee verdiepingen en zelf ga ik er niet heen’, zegt een ander. ,,Mijn plekje was in de Hemel en dat komt nooit meer terug. Ook niet in dat nieuwe café.’

Verplichting
En uitgaan doen ze inmiddels allemaal weer. De één sinds kort, de ander al wat langer. En niet allemaal beleven ze er plezier aan. Maar ze gaan toch. ,,Het is een soort verplichting. Je hebt het door de week zo druk dat je je vrienden alleen op zaterdag in de bar ziet. Anders raak je je vrienden kwijt.” Daarbij komt een tekort aan ‘krukken’ zoals ze het zelf zeggen.  Iedereen wil zijn eigen plekje in z’n vaste kroeg. Je moet zo vroeg mogelijk de deur uit, om zeven uur al. om een knik te bezetten. Er is een tekort aan cafés. Want ook andere cafés zoals de Egelantier. zijn gesloten. En Pius X moet al heel vroeg dicht.

De angst voor een nieuwe ramp is niet bij iedereen verdwenen. ,,Als het beneden in t Gat van Nederland druk is dan ga ik weg. Je gaat er toch al meer over nadenken. Maar niet te veel, want dan heb je geen gezellige avond.” Het uitgaan is niet meer zo als vroeger. In Volendam wordt extra gecontroleerd en dat zorgt voor een veiliger gevoel. zegt een van de meiden. , Er zijn nog steeds veel onveilige plekken. Deuren die de verkeerde kant op opengaan of dichtzitten”. roept de ander. Wordt er op het dorp zelf rekening gehouden met de gevolgen van de brand in het uitgaanscircuit. elders is dat anders. Op vakantie in Turkije werd ik helemaal gek. Daar liepen ze bovenop de bar met sterretjes te zwaaien. Afgelopen zomer is daar ook een café afgebrand. Hopelijk leren ze er van. Het is niet verstandig dat Jan Veerman op de voorgrond treedt als er toestemi-ning komt voor een nieuw café. ,,De ouders van de slachtoffers zullen dat niet pikken, klinkt het in koor. Verder zijn de meningen sterk verdeeld. De heftige discussie geeft aan dat het een-gevoelig onderweî-p is. ,.Ik heb geen hekel aan Jan Veerman. Hij heeft fouten gemaakt, dat wel. Maar iedereen heeft fouten gemaakt, dit is niet alleen zijn schuld geweest. Dat kan op een tegenreactie rekenen. Ik vind dat hij helemaal verkeerd bezig is. De rechtszaak is nu weer uitgesteld. Hij moet toegeven dat hij fouten heeft gemaakt en de consequenties daarvan nemen.

En ofschoon niet alle leden van de groep zelf in het Hemeltje aanwezig waren toen de brand uitbrak, zitten ze. zoals ze het zelf zeggen. een beetje met zichzelf, hun vrienden en hun ouders in de knoei Het waren wel trouwe bezoekers en iedereen had vrienden onder de slachtoffers. En het feit dat je er op dat moment niet was. kan juist een schuldgevoel opleveren, stelt een begeleidster van de groep. De problemen uiten zich op diverse manieren. Ze zijn volgens eigen zeggen: snel op de pik getrapt. somber, moe, verdrietig, agressief, moeilijk voor hun omgeving en hebben nergens zin in. Het gedoe over het openen van de bar wordt door een deel van de groep als pijnlijk ervaren. ,.De gevolgen van zon stuk in de krant? Nou, mijn moeder is bijvoorbeeld gestopt met lezen. Mij grijpt een artikel of de bar open gaat, minder aan dan bijvoorbeeld een emotioneel verhaal.” De begeleidster vult aan. . .Bij anderen doet het wel veel pijn. Die zijn boos.’

Begrip
Ook zouden de slachtoffers graag meer aandacht van hun omgeving krijgen voor hun problemen. Er is weinig begrip. De mensen zien geen psychische problemen. Als je zegt dat je in De Heel zit, zeggen mensen: ‘Wat moet je daar. Jij bent toch niet verbrand? Alsof alleen degenen met lichamelijke problemen in de put kunnen zitten. Een ander vult aan. , Mijn zusje heeft brandwonden. Alle aandacht gaat naar haar. Dat snap ik ook wel. Maar ik heb ook hulp nodig en behoefte aan begrip. De mensen staan er gewoon niet bij stil. Ze willen er ook niet nog meer problemen bij, want er is al genoeg ellende. Veel jongeren willen hun psychische problemen ook niet toegeven vanwege het onbegrip voor hun situatie. Dan word je als zeurpiet gezien. En zo zijn er meer ervaringen. Ik heb een vriendin, die overleden is. En anderen uit onze vriendengroep hebben brandwonden. Mensen zeggen dan: zielig hé. die hebben brandwonden en hun vriendin hebben ze verloren. Maar dat laatste is voor mij net zo erg.