Een nieuw gebouw voor Pius X (met tekening plattegrond)

Een nieuw gebouw voor Pius X

Een stukje geschiedenis
Het lijkt er op dat de plannen voor een nieuw gebouw voor Pius X eindelijk vorm krijgen. Er heeft zich de afgelopen jaren reeds heel wat afgespeeld rondom dit complex dat stamt uit 1932 en dat indertijd is gefinancierd met een schenking van 30.000 gulden van de gebroeders Blossies aan de Volendammer gemeenschap. ‘De kerk’ heeft het complex laten bouwen en heeft het tot 1995 beheerd en onderhouden. Tot 1965 hebben onder leiding van ‘de kerk’  tienduizenden Volendammers hier aan sociaal-culturele activiteiten deelgenomen; vanaf 1965 worden deze activiteiten georganiseerd door de Stichting Club en Buurthuiswerk met 400 gedreven vrijwilligers en medewerkers en enkele beroepskrachten.

In 1995 wordt het Pius X-complex door de Vincentiusparochie verkocht aan de gemeente. De prijs is fl. 750.000 plus kosten koper maar de gemeente vindt deze prijs te hoog. Omdat reeds op dat moment projectontwikkelaars belangstelling hebben voor de lokatie en omdat Pius X beslist op haar plek wil blijven, betaalt het CBW hiervan ruim eenderde. Het CBW is momenteel nog steeds bezig deze lening af te betalen.

De achterstand in het onderhoud is groot, maar vanuit de gemeente wordt geen actie ondernomen. Omdat omwonenden ernstige problemen hebben met de geluidoverlast, schrijft de gemeente uiteindelijk in januari 2000 een prijsvraag uit voor 5 architecten; opdracht is een gebouw onder de grond, met winkels en flats erboven. Hoewel het CBW aan een ander ontwerp de voorkeur geeft, bepaalt de gemeente dat Architectenbureau Zeeman de prijs heeft gewonnen. In de loop der maanden ontstaat bij de burgers behoorlijke weerstand tegen dit plan; “Moeten onze kinderen weggestopt worden onder de grond”, vraagt menigeen zich af.

Na Kermis 2000 vraagt het college van B & W aan het bestuur van het CBW om een tweede plan te maken, ditmaal geheel bovengronds. December 2000 gaat het CBW met de architect van Zeeman aan de slag op basis van het CBW-plan. Dan is er de Nieuwjaarsramp en ligt alles stil…..Mei 2001 presenteert het CBW de nota ‘Op weg naar een nieuwe accommodatie Pius X: Een Verleidingstraject’ . In oktober wordt deze nota gepresenteerd aan twee raadscommissies en wordt daarmee openbaar. Vrijwel de gehele gemeenteraad blijkt uiterst lovend over het plan.

Najaar 2002 wordt weer gesproken met het college over Pius X. Hoewel de architecten aan de hand van ervaringscijfers de kosten van het gebouw dat het CBW voor ogen heeft veel hoger inschatten, stelt het college in oktober 2002 3,6 miljoen Euro beschikbaar. Tot discussie hierover komt het nog niet omdat over de lokatie belangrijke verschillen van inzicht blijken. Het college wil dat Pius X op de plaats van de huidige LOVE wordt gebouwd, terwijl bestuur en staf willen blijven aan de Zeestraat. Daarnaast wordt door de gemeente een lokatie aan de Populierenlaan aangeboden en er bestaan kennelijk ook twee mogelijkheden bij de F.C. Volendam: aan de Meidoornstraat en onder een nieuw te bouwen Expo-tribune.

Huidige situatie
In februari 2003 blijkt uit persberichten hoever de gesprekken zijn. Het blijkt dat het oorspronkelijke voornemen van het college om winkels en flats te bouwen op de plaats van Pius X nog steeds aan de orde is. Alleen wordt nu niet meer gedacht aan Pius X onder deze winkels, maar Pius X moet naar elders verhuizen. De gemeente heeft bepaalde redenen waarom ze Pius X wil laten verhuizen; die zijn in hoofdzaak van financiële aard. Echter, het CBW laat haar standpunt ook afhangen van de gebruikswaarden van het nieuwe gebouw. Daarvoor heeft ze een 7-tal zogeheten parameters beschreven aan de hand waarvan elke mogelijke lokatie kan worden gescoord. 

Zien en gezien worden.
Een zeer belangrijke eis waar een ontmoetingsplek voor jongelui
aan moet voldoen. Elke hangplek voldoet hieraan. Daarom is een glazen pui of serre gewenst in een nieuw gebouw. De lokatie moet dus op een druk punt staan waar veel publiek langs komt.

Voorzieningen en gezelligheid.
Het nieuwe gebouw zal overdag een belangrijke ontmoetings- en inloopfunctie gaan vervullen voor senioren. Bekend is dat senioren hechten aan gezelligheid en aan de nabijheid van voorzieningen: bushalte, postkantoor, winkels, de dijk.

Uitstraling gebouw.
Heeft het porem? Zal een vreemdeling het herkennen als een sociaal-culturele accommodatie of moet dat erbij worden verteld? Heeft het allure? De lokatie is hierbij zeer bepalend: een gebouw met uitstraling neerzetten op een weggestopte plek heeft geen zin.

Parkeermogelijkheden.
Met name ’s avonds dient een behoorlijke parkeermogelijkheid te bestaan. Vooral bij theateractiviteiten dient een grote parkeercapaciteit in de nabijheid te bestaan. Denk ook aan het mogelijk openstellen van de Havenhof-parkeergarage bij dergelijke evenementen.

Nabijheid Uitgaansgebied.
De Dijk en de Zeestraat zijn het uitgaansgebied waartoe ook Pius X behoort. Hierdoor komen jongelui in de loop van de avond even kijken of het gezellig is, en zo ja, dan blijven ze. Hun jas blijft vaak hangen in Pius X; die komen ze door-de-week dan weer ophalen. Pius X is alzo een thuisbasis voor veel jongelui, die op zaterdagavond niet naar Pius X, of ’t Gat, of Jan Kok gaan, maar gewoon: ‘de Dijk op, en we zien wel waar het gezellig is’. 

Overlast voor omgeving qua bezoekersstromen.
Niet bedoeld wordt het parkeren, maar het naar binnen en buiten gaan van bezoekers. Brommers die komen aanrijden of wegrijden of met draaiende motor stilstaan, luide stemmen, geschreeuw, ook in het weekeinde als ’s avonds laat een activiteit wordt beëindigd. 

Overlast voor omgeving qua laden en lossen.
Is het gemakkelijk om bij het podium te komen. Kan een trailer ’s nachts zonder overlast te bezorgen weer inladen. Geeft een vrachtwagen overlast alleen al door het geparkeerd staan naast het gebouw? Een nieuw gebouw moet een trailergarage hebben, maar daar moet zo’n gevaarte wel in kunnen komen. (Het podium zou op de LOVE-lokatie helemaal achteraan op het plein moeten komen, een afstand van vele tientallen meters tot de Julianaweg)

Financiële overwegingen zijn natuurlijk belangrijk, maar slechts gedurende de planningsperiode waarin het budget moet worden gevonden. De gebruikskwaliteit van het gebouw blijft daarentegen bestaan gedurende de gehele bestaansperiode van pakweg 70 jaar. De parameters 1 tot en met 7 heeft het CBW in een overzicht gezet voor de verschillende lokaties:  Zeestraat en Populierenlaan krijgen 4x zoveel punten als de andere. Het CBW wil bij voorkeur aan de Zeestraat haar nieuwe gebouw, maar de Populierenlaan is dus ook een goede mogelijkheid. Echter, doordat het CBW regelmatig overleg heeft met haar buren is bekend dat de meesten  Pius X met zijn gezelligheid willen houden op deze plaats, alleen wel zonder geluidoverlast. Eind februari is aan alle directe buren van Pius X gevraagd naar hun mening: de overgrote meerderheid wil dat Pius X blijft; een tweetal staat er neutraal tegenover en laat zijn uiteindelijke standpunt afhangen van het definitieve ontwerp; in ieder geval zal niemand van de directe omwonenden op voorhand protesteren tegen nieuwbouw van Pius X op dezelfde plek. De bewoners van de Populierenlaan  en de Edammerweg daarentegen zijn bepaald niet blij met zo’n gebouw.  De Zeestraat is dus de beste plek voor het nieuwe Pius X.

Wat wil Pius X doen in een nieuw gebouw?
In de nota ‘ Op weg naar een nieuwe accommodatie Pius X: Een Verleidingstraject’  wordt aangegeven welke de plannen zijn in een nieuw gebouw. Als het huidige gebouw het zou toelaten, zou Pius X reeds jarenlang bezig zijn om deze plannen te verwezenlijken.

Pius X wil dagelijks vanaf ‘s morgens open zijn voor senioren die een krantje komen lezen, een koppie komen halen, een biljartje leggen, een loopje gaan maken op de dijk, een paar boodschappen doen, en op deze manier tot de namiddag hier een trefpunt hebben waar
ze altijd welkom zijn en elkaar kunnen ontmoeten. In de zalen ernaast zullen diverse seniorenactiviteiten worden aangeboden. Daarna staat het complex tot in de avonduren open voor tieners in hun eigen afdeling en voor jongeren, ook weer met in de nevenruimten diverse activiteiten en clubs.

Op de bovenverdieping is de tienerafdeling ondergebracht, met een eigen balkon om alcoholvrij optredens van bands etc. bij te kunnen wonen. Echter, dit balkon kan ook prima dienen als bioscooptheater, waar op een groot scherm de nieuwste films kunnen worden vertoond.

In een nieuw gebouw zonder geluidoverlastproblemen wil Pius op zaterdagavond meerdere activiteiten tegelijk aanbieden; het huidige jongerencentrum openstellen en tegelijkertijd optredens en uitvoeringen aanbieden van bands, cabaret, theater enzovoort, naar keuze in een kleine of een grote zaal. Het verleiden bestaat daaruit dat bezoekers binnenkomen voor het jongerencentrum en er toe worden ‘ verleid’  toch eens te kijken in het zaaltje ernaast waar interessante en boeiende voorstellingen worden gegeven. Op die manier wordt het aantal mogelijkheden om de vrije tijd mee door te brengen, vergroot. Om het technisch te zeggen: het gedragsrepertoire voor de vrije tijd wordt vergroot. In de gemeente is momenteel een projectgroep bezig een Drugsnota voor te bereiden. Binnen deze projectgroep wordt grote waarde gehecht aan het bieden van meerdere keuzemogelijkheden om uit te gaan tijdens het weekeinde. Pius X weet uit ervaring dat als  jongelui worden geboeid door een optreden of een activiteit waar ze zelf aan mee doen, het drugsgebruik stukken minder of soms zelfs te verwaarlozen is. Pas als mensen zich vervelen, gaan ze drugs gebruiken.

Van het grootste belang is dat de GEBRUIKSWAARDEN van het nieuwe gebouw, zoals beschreven in de 7 parameters hiervoor, in orde zijn. Op een weggestopte plek als het plein van de Huishoudschool of bij de FC Volendam is het niet mogelijk het Verleidingstraject uit te voeren; daarvoor moet het gebouw in de roering staan, in het centrum en in het uitgaansgebied van Volendam.

Tenslotte
Op het podium van (bruto) 8x16 meter kunnen grote bands uit de voeten, maar ook hebben de meeste theatervoorstellingen in Nederland er voldoende ruimte aan. En natuurlijk ontstaat zo voor de culturele verenigingen in Edam-Volendam een uitstekende uitvoeringsruimte. Een dergelijk podium geeft het hele culturele leven in de gemeente een geweldige oppepper.

Het huidige gebouw en de huidige plek van Pius X zijn een erfgoed van onze voorvaderen. Met hart en ziel hebben generaties Volendammers hier hun sociaal-culturele activiteiten georganiseerd, aanvankelijk onder leiding van ‘de kerk’  en sinds 1965 vanuit de Stichting Club en Buurthuiswerk Volendam. Er gebeurt ontzettend veel en er kan nog veel meer gebeuren als het gebouw voldoet aan bepaalde eisen. Een nieuw gebouw op de huidige lokatie doet recht aan de verworvenheden uit het verleden, en biedt de hoogste waarden in het gebruik voor de toekomst.

Volendam, februari 2003.