Burgerjaarverslag burgemeester Bulte over het jaar 2002 (hoofdstuk 1 t/m 3)
Burgerjaarverslag burgemeester Bulte over het jaar 2002
Inleiding
1. Bestuur
- Verkiezingen
- Dualisme
- Bestuurscultuur
- Adviescommissies
- De werkgroepen bestuurlijk verkeer en burgerparticipatie
2. Communicatie
- Web-site en andere informatiekanalen
- Informatievoorziening
- Communicatienota en formatie
3. Veiligheid
- Integrale Veiligheid
- Sector Brandweer/Veiligheid
- Brandpreventie en Gebruiksvergunningen
- Regionale Brandweer Zaanstreek-Waterland
- Rampenplan
- Handhaving
- Evenementenbeleid
- Openbare orde
- Horecabeleid
- Drugsbeleid
Hoofdstuk 4 t/m 7 staat in het andere artikel
0. Inleiding
Voor u ligt het eerste burgerjaarverslag van de gemeente Edam-Volendam. In artikel 170 lid 2 van de gemeentewet staat het als volgt: De burgemeester brengt tegelijk met de jaarrekening en het jaarverslag een burgerjaarverslag uit, waarin hij in ieder geval rapporteert over
a. de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening
b. zijn bevindingen over de kwaliteit van procedures op het vlak van burgerparticipatie.
De jaarrekening en het jaarverslag worden nog opgemaakt, maar desondanks wil ik via dit burgerjaarverslag verantwoording afleggen naar u als burger en naar de gemeenteraad over de mate van gerichtheid van het bestuur op u als burger. Edam-Volendam is een dynamische gemeente, met 28059 inwoners, die continu in ontwikkeling is op velerlei gebied. Ik ervaar het als een bijzondere voorrecht, mijn werkzaamheden in het ambt van burgemeester in deze gemeente, te kunnen afsluiten met dit verslag. Ik wil in dit verslag trachten op hoofdlijnen inzicht te geven in de werkzaamheden over het jaar 2002.
Ik spreek dan niet alleen over werkzaamheden waar ik als portefeuillehouder direct verantwoordelijk voor ben, maar ook over werkzaamheden die in het kader van mijn wettelijke taak als coördinator van beleid met een aantal zorgplichten tot mijn verantwoording behoren.
De burgemeester vormt in de ogen van veel burgers het gezicht van de gemeente. In het wetsvoorstel dualisering zijn daarom bevoegdheden opgenomen die met name de verhouding tussen burger en gemeentebestuur betreffen. Er is in het jaar 2002 veel tot stand gebracht of op de rails gezet voor nadere uitwerking in de komende jaren.
Het burgerjaarverslag dient er toe om dit vast te leggen, maar ook ter verantwoording van genomen stappen. Gelet op het feit dat dit het eerste burgerjaarverslag is, is er geen vergelijk met eerdere jaren mogelijk. Bepaalde informatie uit dit verslag zal eerst volgend jaar getoetst kunnen worden aan de hand van de dan beschikbare gegevens. Ondanks deze beperking ben ik ervan overtuigd, dat de inzet van allen die werkzaam zijn binnen de gemeente, erop gericht is een kwalitatief goede dienstverlening aan de inwoners van de gemeente te realiseren.
Het eerst hoofdstuk geeft u informatie over het bestuur van de gemeente en de wijze waarop het bestuur werkt aan een nieuwe bestuurscultuur, ook in het kader van het dualisme.
Het tweede hoofdstuk laat u zien, dat de communicatie inmiddels hoog op de agenda staat om daarmede te komen tot een zo optimaal mogelijke dienstverlening. Het derde hoofdstuk gaat in op een belangrijk thema namelijk de veiligheid binnen de gemeente in de meest brede zin.
Het vierde hoofdstuk geeft informatie over de wijze waarop de gemeente samen met u als inwoner tracht het beleid tot stand te brengen om zo tot een zo breed mogelijk draagvlak voor te nemen maatregelen te komen. Het vijfde hoofdstuk betreft de nazorg. Het schetst in vogelvlucht wat in 2002 aan de orde is geweest, hetgeen is uitgemond in een aantal regelingen voor getroffenen. Tevens biedt het een doorkijk naar de toekomst aan de hand van de in voorbereiding zijnde nota Nazorg Nieuwjaarsbrand.
Hoofdstuk zes laat zien op welke wijze met klachten wordt omgegaan en hoe getracht wordt de kwaliteit van besluitvorming en dienstverlening te verhogen. Hoofdstuk zeven tenslotte geeft informatie over mijn representatieve taken in het ambt en is daarom in de ik-vorm opgesteld. De overige hoofdstukken zijn in algemene zin opgesteld, gezien het feit dat tal van onderwerpen in collegiaal bestuur zijn opgepakt. Ik hoop dat dit verslag zal bijdragen aan het inzicht in de diverse ontwikkelingen, maar dat het ook een bijdrage mag zijn aan de verdere voortgang van deze ontwikkelingen in de toekomst.
J.J. Bulte.
1. Bestuur
Verkiezingen
In het jaar 2002 stonden de verkiezingen centraal. Voor het gemeentebestuur waren de verkiezingen op 6 maart 2002. De uitslag in onze gemeente was als volgt: 7 zetels voor het CDA, 3 voor Volendam ‘80, 3 voor Recht door Zee, 3 voor de PvdA, 2 voor de VVD, 2 voor Groen Links en 1 voor Gemeentebelangen. De installatie van nieuwe raadsleden volgde op 14 maart 2002 Vervolgens zijn op basis van de verkiezingsuitslag met alle partijen gesprekken gevoerd onder leiding van het CDA, dat als grootste partij uit de bus kwam. Deze gesprekken resulteerden in een voortzetting van de coalitie tussen CDA, PvdA en VVD.
Voor het eerst werd een programma opgesteld, met de belangrijkste speerpunten voor beleid, hetgeen aan de raad is aangeboden en vastgesteld. Voor de komende vier jaar is dit programma “Raadsprogramma 2002-2006 coalitie CDA-PvdA-VVD” uitgangspunt voor het te voeren beleid. Nieuw voor het gemeentebestuur is de invoering van de wet dualisering gemeentebestuur, waarbij taken en bevoegdheden gewijzigd zijn. Hieronder vindt u de meest in het oog springende wijzigingen.
Dualisme
Aan de hand van het regiedocument dualisme in Edam-Volendam werd op 16 januari 2002 de discussie in de raad gestart over de vormgeving van de uit het dualisme voortvloeiende consequenties. Op 7 maart 2002 werd het dualisme een feit door inwerkingtreding van de wet dualisering gemeentebestuur. Kernpunt om tot deze wijziging in de wijze van besturen te komen, is dat de manier waarop in gemeenten politiek wordt bedreven, de meeste kiezers niet of nauwelijks aanspreekt. Deze wijze kenmerkt zich door een onherkenbaar en moeilijk te beïnvloeden spel achter gesloten deuren.
De idee dat de raad het centrale bestuursorgaan van de gemeente is, waarin de verschillende belangen van groepen burgers en van diverse maatschappelijke geledingen op een zichtbare en navolgbare wijze werden verwoord en tegen elkaar afgewogen leek steeds meer een fictie.
De problematiek van de geringe betrokkenheid van burgers is niet alleen op te lossen met organisatorische aanpassingen, maar vereist ook een andere rolopvatting van bestuurders, de wijze waarop zij met elkaar omgaan en met burgers communiceren. Met de invoering van het dualisme wordt beoogd daaraan tegemoet te komen.
Dualisme heeft tot gevolg dat het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad voortaan gescheiden taken hebben. De raad stelt de kaders voor het beleid, waartoe aan het college opdrachten worden gegeven voor uitvoering. Voorts controleert de raad jaarlijks of het college haar taken op de afgesproken wijze heeft uitgevoerd. Dat biedt de raad ook meer gelegenheid om de taak als volksvertegenwoordiger uit te oefenen.
Het college is belast met het dagelijks bestuur van de gemeente en kan binnen de kaders van de raad het beleid gestalte geven. Daarnaast heeft het college meer eigen verantwoordelijkheden gekregen zoals het aangaan van privaatrechtelijke overeenkomsten, het optreden naar hogere bestuursorganen, het stellen van regels over de ambtelijke organisatie etc. Ook de taken van de burgemeester zijn gewijzigd. Hij heeft een zorgplicht gekregen voor eenheid van collegebeleid, voor tijdige voorbereiding, vaststelling en uitvoering van gemeentelijk beleid en besluiten, voor samenwerking met andere gemeenten en overheden, voor goede behartiging van overige gemeentelijke aangelegenheden, voor burgerparticipatie, zorgvuldige behandeling van klachten en bezwaarschriften en de verplichting een burgerjaarverslag uit te brengen.
Een en ander heeft zijn uitwerking gekregen in de nota dualisme Edam-Volendam die op 25 april 2002 aan de raad ter vaststelling is aangeboden. De nota geeft richting aan de te volgen werkwijze van raad en college en bevat een aantal regelingen ter uitvoering daarvan. Ook in de ambtelijke ondersteuning heeft het dualisme gevolgen. Er is per 1 augustus 2002 een griffier benoemd om de raad in zijn nieuwe taken in de meest brede zin te ondersteunen. Gekozen is voor zowel procesmatige, inhoudelijke als secretariële ondersteuning van de raad. De gemeentesecretaris draagt zorg voor de ondersteuning van het college in haar taken.
Bestuurscultuur
Een nieuwe wijze van werken door invoering van het dualisme, biedt tevens nieuwe kansen om de bestuurscultuur te veranderen. Het streven is erop gericht een zo transparant mogelijke wijze van besturen te bereiken. Hoe worden besluiten genomen en door wie, met behulp van welke procedures en waarom? Dat zijn de eerste vragen die dan opkomen. Maar ook hoe gaat het bestuur om met de verkregen bevoegdheden. Hoe betrekt het bestuur de burgers bij het beleid. Hoe kunnen zij participeren. Kunnen de burgers rekenen op een adequaat handhavingsbeleid. Wie kunnen zij daar op aanspreken. Wie legt waar verantwoording over af. Integriteit van bestuurders verdient voortdurend aandacht. Het gemeentebestuur moet gezag uitstralen, gebaseerd op deskundigheid, gedrevenheid en zeker ook op de integriteit van het handelen van degenen die dat gezag moeten uitoefenen. Daarmee wordt het vertrouwen van de burger in de gemeente hersteld waar dat verloren is gegaan. In 2002 is veel tijd gestoken in bespreking van deze vragen en aandachtspunten en geconcludeerd is dat de bestuurscultuur een punt van continue aandacht zal zijn en dat de informatievoorziening aan burgers helder en concreet dient te zijn.
Adviescommissies
Om de raad bij te staan, zijn er in het kader van het dualisme commissies in het leven geroepen die de raad adviseren ten aanzien van de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende taken. De commissies doen hun adviserende taak onder leiding van een raadslid die de taak van voorzitter heeft. De commissies adviseren de raad onder andere over voorstellen van het college, maar kunnen ook zelf voorstellen doen of daartoe het initiatief nemen. Een van de vormen om burgers bij het bestuur te betrekken is om hen gebruik te laten maken van het spreekrecht tijdens de commissievergaderingen. Het is nu mogelijk om ook over onderwerpen die niet op de agenda staan het woord te voeren. Gebleken is dat het spreekrecht nog onvoldoende benut wordt. De werkgroep burgerparticipatie, die hierna staat genoemd, heeft geconstateerd dat de mensen onvoldoende bekend zijn met het spreekrecht en zal voorstellen doen ter verbetering daarvan.
De werkgroepen bestuurlijk verkeer en burgerparticipatie
Onderdeel van de veranderende bestuurscultuur is het gedrag van bestuurders in verschillende omstandigheden en de wijze waarop burgers bij het bestuur worden betrokken. Door de raad is aan twee werkgroepen opdracht gegeven hiertoe voorstellen te doen. De werkgroepen zijn gemengd samengesteld uit raadsleden en ambtenaren en worden voorgezeten door de burgemeester die zowel voorzitter van het college is als voorzitter van de raad. Onder bestuurlijk verkeer wordt verstaan hoe het bestuur omgaat met elkaar, met burgers, maar ook welke normen daarbij worden gehanteerd. Aan de werkgroep bestuurlijk verkeer is de opdracht als volgt geformuleerd: doe voorstellen voor een uitgebreide gedragscode voor bestuurders, doe voorstellen voor een op de gedragscode toegesneden mandaatregeling en commissiestructuur.
Onder burgerparticipatie wordt verstaan het stimuleren van burgers om een grotere betrokkenheid te krijgen bij de lokale politiek.
Voorbeelden van burgerparticipatie zijn informatiebijeenkomsten, hoorzittingen, inspraak, referenda, enquêtes, burgerinitiatieven en procedures voor interactieve beleidsvorming. De burgers meer betrekken bij het bestuur van de eigen gemeente is onderwerp van bespreking in de werkgroep burgerparticipatie die inmiddels onder leiding van de burgemeester van start is gegaan. De opdracht aan de werkgroep is om te komen met voorstellen die toename van deelname van belanghebbenden bij besluiten van de gemeente bevorderen, voorstellen die de kwaliteit van de inhoud van het beleid bevorderen, voorstellen die de medeverantwoordelijkheid bij doelgroepen voor beleidsvorming en beleidsresultaten versterkt en randvoorwaarden stelt voor initiatieven van burgers. Het gaat daarbij vooral om procedurele randvoorwaarden. De resultaten van de werkgroepen worden teruggemeld in de commissie Algemene Zaken c.a. en worden in de loop van 2003 verwacht.
2. Communicatie
web-site en andere informatiekanalen.
Na de nieuwjaarsbrand in 2001 heeft Gemnet in opdracht van de Gemeente Edam-Volendam een website opgestart met informatie die betrekking had op de ramp. Dit betrof voornamelijk rapporten en vergunningen. Eind 2001 is door de gemeente zelf gestart met het vullen van een gemeentelijke website waar niet alleen informatie inzake de nieuwjaarsbrand op staat maar alles wat betrekking heeft op onze gemeente. Eind december 2001 is deze website in de lucht gegaan en is de site van Gemnet stopgezet. De site is in de loop van 2002 gevuld met alle gemeentelijke producten, balies, gemeentelijke organisatie, bestuur en beleid. Er zijn pagina’s inzake sport en recreatie, toerisme en evenementen, zorgverlening, verkeer, de nieuwjaarsbrand en rampenbestrijding, economie, horeca, geschiedenis en cultuur. Kortom er is over alle onderwerpen iets te vinden.
Bovendien wordt er iedere week actuele informatie verstrekt zoals de week van B&W, bouwvergunningen, de agenda’s voor de commissievergaderingen en de raadsvergaderingen. Het ligt in de bedoeling dat er voor 2004 een extra krediet beschikbaar komt om de website interactief te maken. Dat wil zeggen dat inwoners direct kunnen reageren op bepaalde thema’s en vergunningen kunnen aanvragen via het internet, Op deze wijze, kan met de ‘tijd kan worden meegegaan’ en de kwaliteit van de dienstverlening versterkt wordt. Ten aanzien van het aantal bezoekers op de website blijkt dat de intensiteit toeneemt. In de maanden april tot en met juni 2002 werden er 5003 bezoekers geregistreerd. In de daarop volgende maanden juli t/m september 2002 is dat aantal verhoogd naar 5.752 bezoekers. Het aantal hits op de gehele site neemt ook gestadig toe van 3060 per dag naar 4677 per dag in het laatste kwartaal. Ten behoeve van het onderhoud van de website en de gemeentelijke teletekst is in het afgelopen jaar 0,5 formatieplaats beschikbaar gekomen. De web-site is en blijft in ontwikkeling en zal verder worden uitgebouwd.
Voor het overige wordt gebruik gemaakt van de lokale kranten om gemeentelijke nieuws bekend te maken, evenals van de kabelkrant en de LOVE-radio en t.v. De raadsvergaderingen worden elke maand uitgezonden via de lokale radio.
informatievoorziening
Ten behoeve van adequate informatievoorziening is het Informatiebeleidsplan 2002-2005 vastgesteld. Burgers, bedrijven en instellingen wensen een transparante overheid met een goede dienstverlening via meerdere kanalen, zoals balies, telefoon, per post en via e-mail en internet.
Met het plan wordt beoogd hier op verschillende punten aandacht aan te besteden. De web-site is hier een voorbeeld van, maar ook de wens meer privacy aan de balie van burgerzaken te hebben kan hier worden genoemd. In 2002 is daarom een plan opgesteld en een krediet aan de raad gevraagd om de balie van burgerzaken binnenkort aan te passen. Tevens wordt als wens genoemd de mogelijkheid van interactieve beleidsvorming, hetgeen weer aansluit bij de opdracht aan de werkgroep burgerparticipatie. Het plan loopt over verschillende jaren en steeds zullen onderdelen daaruit aan de raad worden voorgelegd voor verdere uitwerking. Bij het opstellen van het Informatiebeleidsplan is gebleken, dat er tot nu toe te weinig programmatisch wordt omgegaan met de ontwikkeling van ICT, zowel naar binnen als naar buiten. Geconstateerd is dat een duidelijke verdeling van taken en rollen en een duidelijke visie op de toekomst onontbeerlijk zijn om te komen tot een betere dienstverlening aan burgers en bedrijven. Om bestaande knelpunten op te lossen, zal per begrotingsjaar worden bezien welke maatregelen het meest gepast zijn.
communicatienota en formatie
In mei 2002 is door de gemeenteraad een communicatienota vastgesteld die een handvat biedt voor de voortgang in de ontwikkeling van het communicatiebeleid. Doel is om de inwoners inzicht te geven in waar de gemeente mee bezig is en hen zoveel mogelijk te informeren en te betrekken bij taken van de gemeente en het te voeren beleid. Met een duidelijk communicatiebeleid wil de gemeente werken aan een ander imago, begrip kweken voor besluiten, luisteren naar de mensen, onduidelijkheden wegnemen en inzicht geven in besluitvormingsprocessen. Het bevorderen van burgerparticipatie dat wil zeggen informatie van de inwoners benutten en meewegen op weg naar te ontwikkelen veranderend beleid, is een belangrijk onderdeel van communicatie. Om dit proces te ondersteunen is 1 formatieplaats vrijgemaakt voor communicatie en voorlichtende taken.
3. Veiligheid
Het jaar 2002 stond voor de gemeente Edam-Volendam in het teken van veiligheid. Met de oprichting van de sector Brandweer/Veiligheid in september 2001 en de vaststelling van de nota Integrale Veiligheid in februari 2002 werd het startschot gegeven voor een jaar vol nieuw beleid en producten. Hieronder vindt u een klein overzicht van deze ontwikkelingen.
Integrale Veiligheid
De nota Integrale Veiligheid gaf aan het begin van 2002 de stand van zaken weer op het gebied van allerlei soorten veiligheid. Aan deze stand van zaken is een prioriteitenlijst gekoppeld met actiepunten die zo snel mogelijk uitgevoerd dienen te worden. De nota gaat in op de volgende onderwerpen:
- Brandveiligheid;
- Ongevallen- en rampenbestrijding;
- Bouw- en milieuveiligheid;