'Rampen maakten ons bewuster' (met foto)
'Rampen maakten ons bewuster'
Willie ter Beek is de nieuwe commandant van de vrijwillige brandweer Dinxperlo. Als de fusie met Aalten doorgaat is hij dat maar tot 1 januari. Geeft niet, vindt hij, dan wordt hij gewoon weer ondercommandant. Net als tot voor kort.
Willie ter Beek. - Foto: Theo Kock
De vlag bij de kazerne aan de Nieuwstraat hangt halfstok. De brandweer van Dinxperlo rouwt mee om de drie Haarlemse collega's die het leven lieten bij de brand in de Koningskerk. "'t Zal je maar overkomen", zegt Willie ter Beek die met terugwerkende kracht (per 1 januari 2003) als commandant en opvolger van Wim de Wolf is aangesteld. "Ineens drie man kwijt. Wat een tragedie!" De brand in Haarlem drukt elke brandweerman weer op de risico's van het vak. "Een muur die heel wat stormen heeft doorstaan en nu door die brand op drie collega's valt. Kun je dat voorkomen? Is er te veel risico genomen? Die vragen zullen ongetwijfeld in het onderzoek dat volgt gesteld worden. Maar je kunt in oefeningen op risico's repeteren wat je wil, je houdt altijd onverwachte situaties. Meestal loopt het goed af, soms niet."
Ter Beek (51 en al dertig jaar met hart en ziel brandweerman) trekt een bedenkelijk gezicht. "Achteraf, bij het evalueren, doe je altijd alles beter. Maar als een ramp zich voordoet moet een bevelvoerder é la minute handelen, met alle beperkingen van dien. Ach, ook uit dit drama zal lering worden getrokken." Ter Beek vindt dat de rampen van Enschede en Volendam voor een omslag in het maatschappelijk denken hebben gezorgd. "Mensen zijn zich er bewust van geworden dat onmogelijk geachte situaties werkelijkheid kunnen worden. Hoeveel kasteleins deden vroeger niet lacherig bij de preventiecontroles? Moest dat nou echt zo streng? In honderd jaar was er al niets gebeurd en dat zou toch altijd zo blijven. Ja, ja. Nu worden die opmerkingen niet meer gemaakt. De aanpak bij de brandweer is ook veel strenger en serieuzer geworden als je dat vergelijkt met twintig tot dertig jaar geleden. Als er dingen mis gaan die door oefening echt te voorkomen waren geweest, mag je daar terecht op worden afgerekend."
Ter Beek noemt als voorbeeld van de veranderde oefenstof het trainingscentrum waar een brandweerman leert omgaan met de hitte van de brand. "Als je dan bedenkt dat we vroeger zelf het oefenobject in brand staken, soms zelfs met benzine, doet dat in deze tijd nogal amateuristisch aan." Willie ter Beek kwam bij de brandweer om de oefeningen bij de toenmalige BB (Bescherming Bevolking, R.L.) te ontlopen. "Die oefeningen waren verplichte kost voor een buitengewoon dienstplichtig militair als ik. Ze waren in Doetinchem en dat lag dertig jaar geleden nog ver weg. Ik zag het niet zitten. Een collega van me bij de Saba raadde me de bedrijfsbrandweer aan. Als je dat deed, hoefde je niet bij de BB. Nou, zo is het gekomen."
Ter Beek is bij Saba chef van de lijmfabriek en hoofd van de bedrijfsbrandweer. "De fabriek staat niet als een risicobedrijf te boek, dus hoeft er geen bedrijfsbrandweer te zijn. Maar de directie wil het. Ze kennen hun verantwoordelijkheid ten opzichte van de omgeving." De grote gezamenlijke oefening vorig jaar van de Dinxperlose brandweer met die van het Duitse Bocholt en Saba bleek onverwacht een generale repetitie voor het optreden bij twee calamiteiten bij Saba. Die rampen waren het gevolg van het gebruik van een nieuwe snelle uitharder bij twee componentenkit. "Van die oefening hebben we in de praktijk veel voordeel gehad. Ik vind ook dat de directie er verstandig aan heeft gedaan om die uitharder uit de productie te nemen. Eerst dacht iedereen dat het aan de machine lag. Aan zo'n machine kun je van alles veranderen. Aan de grondstof, de werkelijke oorzaak, niet."
De brandweer van Dinxperlo, die volgend jaar 75 jaar bestaat, telt 26 vrijwilligers, onder wie één vrouw: Jacqueline Bannink. Ter Beek, wiens broer Frans brandweercommandant in Gendringen is, had graag meer vrouwen in het korps gehad. "Maar helaas. Gelukkig is er onder de mannen voldoende respons, want we hebben drie vacatures." Ter Beek hoopt ook een beroepskracht te kunnen inhuren. "De brandweer in een gemeente van 8500 inwoners heeft daar recht op. De buurgemeenten hebben er al een, wij niet." Zo'n beroepskracht is volgens de commandant nodig voor allerlei maatregelen die te maken hebben met preventie, onderhoud van het materieel, de organisatie en het voorbereiden van oefeningen. "Nu komt dat er in de avonduren allemaal bij. Voor vrijwilligers is dat eigenlijk niet langer te doen."