UWV helpt getroffenen van brand Volendam bij zoektocht naar werk (met foto's)

UWV helpt getroffenen van brand Volendam bij zoektocht naar werk
De brand die in de nieuwjaarsnacht van 2001 in het Volendamse café De Hemel woedde, staat in ieders geheugen gegrift. Maar vooral de overlevenden worden er nog dagelijks aan herinnerd. Hun brandwonden maken het moeilijk, soms onmogelijk normaal te functioneren, te leren of te werken. Samen met plaatselijke ondernemers en een special opgericht centrum helpt uwv bij de begeleiding van de jonge slachtoffers. Veertien jongeren kwamen er in en na die nieuwjaarsnacht om het leven. Nog eens 263 mensen raakten min of meer ernstig gewond. Zo'n anderhalf jaar geleden, een halfjaar na de cafébrand, sloten circa tachtig Volendamse ondernemers een convenant met de gemeente Edam-Volendam en met uwv. Daar zaten werkgevers bij als speelgoedgigant Bart Smit, maar ook kleine winkeliers en installatiebedrijven.

Doel was de getroffenen te helpen bij het vinden van een passende baan en extra aandacht te schenken aan hun problemen en beperkingen. Er werd onder meer een banenpool opgericht, die wordt beheerd door een speciaal daarvoor opgericht centrum voor reïntegratie en nazorg: Het Anker. Voorlopig financiert de overheid Het Anker voor vijfjaar, maar het is de bedoeling dat het reïntegratiecentrum een permanent karakter krijgt. Gerda Tol-Bond is manager van Uitzendbureau Volendam en voor twee dagen bij Het Anker gedetacheerd. 

Het centrum is er niet alleen voor de direct getroffenen: 'Ook ouders, vrienden, familieleden verdienen onze aandacht. Er zijn getroffenen die na een paar weken weer aan het werk gingen, maar ouders die nog altijd niet werken. Ook sommige hulpverleners hebben het achteraf voor hun kiezen gekregen. De getroffenen verschillen onderling natuurlijk ook. Sommigen hebben een psychische knauw opgelopen en daar zie je niets aan. Anderen hebben zichtbare littekens.' Volendamse jongeren zijn harde werkers en laten dat graag zien: ze steken zich graag in het nieuw en het uitgaansleven is uitbundig. 'De meeste gasten van het café zaten nog op school, sommigen werkten al. Onze cliënten zijn dus scholieren die op zaterdag of in de vakantie graag iets bijverdienen. Maar er zijn ook jongeren bij die werken en leren combineerden. Die moeten soms de bakens verzetten, omdat ze bij de uitoefening van dat beroep fysieke belemmeringen ondervinden. Soms hebben ze hulp nodig om zich te oriënteren op een ander beroep. Dat vraagt in veel gevallen een heel intensieve begeleiding.'

Tol-Bond verbaast zich over de veerkracht van deze jongeren, wier lijf en leden door de ramp soms zo ingrijpend veranderd zijn. 'Ik heb de grootste bewondering voor ze. Ze gaan heel goed om met die verandering. En dat terwijl uiterlijk heel hoog scoort in deze omgeving. Het materiële blijkt dan toch niet het belangrijkste te zijn. Je gevoel van eigenwaarde behouden of weer terug krijgen, voor vol aangezien worden; dâ~r gaat het om. Dat bereik je alleen als je maatschappelijk zoveel mogelijk kunt meedraaien.'

Uiterlijk
Tot nog toe zijn 21 getroffenen (terug) naar de arbeidsmarkt begeleid. Tol-Bond is erg te spreken over de medewerking van het Volendamse bedrijfsleven. 'Zelfs bedrijven die het convenant niet hebben ondertekend, zijn bereid om te onderzoeken of ze een arbeidsplaats voor een getroffene hebben.' Het zal dus niet bij die zi blijven; Tol-Bond zoekt door. 'Vandaag heb ik weer iemand bij Bart Smit in Amsterdam kunnen plaatsen. Niet in de regio, waar het publiek gewend is aan brandwonden. En ook nog eens in een winkel, waar werkgevers en klanten extra op je uiterlijk letten. Dat vind ik erg goed van zo'n werkgever en klasse van zo'n jongen. Hij realiseert zich dat hij af en toe vreemd bekeken zal worden, maar hij accepteert het: "it's all in the game". 

Over de samenwerking met uwv is Gerda Tol-Bond positief. 'Als manager van het uitzendbureau heb ik ook met ze te maken. Dan vind ik ze af en toe log, bureaucratisch en afstandelijk. Maar hier heb ik uwv op een heel andere manier leren kennen. De Wet Rea voor scholing en aanpassingen op de werkplek, de WAO en Wajong; het zijn allemaal ontzettend ingewikkelde regelingen. Dan is het heel handig dat de lijnen kort zijn en dat ik altijd bij de arbeidsdeskundigen terecht kan voor vragen. Eens per zes weken bespreken we gezamenlijk de individuele gevallen.' Arbeidsdeskundige Rob Zandbergen neemt ook deel aan deze vergaderingen. 'Het netwerk functioneert prima. Een select clubje collega's dat van de hoed en de rand weet, onderhoudt intensieve contacten. We worden steeds meer "Volendam-specialisten". Vlak na de brand was er al contact met het Don Bosco College om te kijken welke voorzieningen de getroffen scholieren nodig hadden. Met behulp van de mogelijkheden van de Wet Rea zijn er toen laptops geregeld voor leerlingen die niet meer met een pen konden schrijven.' Tegenvaller bij het project is het economisch getij, vindt Gerda Tol-Bond. 'Dat is een streep door onze rekening. Als het goed gaat, zijn bedrijven eerder geneigd een plek in te ruimen voor een werknemer die wat extra aandacht nodig heeft. In het begin werd ik nog weleens gebeld door bedrijven met de vraag of ik nog iemand wist. Nu moet ik zelfde bedrijven langs.'

 

'Woud van regels ijs een hele uitzoekerij'
Vincent Veerman - zo heten veel Volendammers nu eenmaal - heeft een bedrijf in zonweringen. Sinds november vorig jaar is hij daarnaast eigenaar van de Kabelkrant Edam Volendam. Veerman nam René Tol in dienst, die vanwege de brand zijn beroep als metselaar niet kan uitoefenen. Veerman is al vanaf het begin betrokken bij de lokale omroep. Toen zich de gelegenheid voordeed om er een kabelkrant bij te gaan runnen, zag hij direct dat hij daar in z'n eentje niet genoeg tijd voor zou hebben. Zoals zoveel Volendamse ondernemers stond Veerman sympathiek tegenover het convenant. Vandaar dat hij Gerda Tol-Bond (tante van René - er zijn nu eenmaal veel familierelaties in Volendam) vroeg om voor hem naar een medewerker uit te kijken. 'Dat is René geworden. Hij heeft hier een fulltime functie. Hij houdt de krant draaiende, hij zoekt, redigeert en plaatst het nieuws en hij maakt advertenties en felicitaties op de computer.

Veerman heeft aan Tol een productieve medewerker. 'Wel heeft hij de afgelopen tijd enkele operaties moeten ondergaan. Logisch dat hij dan moest verzuimen.' Veerman heeft waardering voor de regelingen en voorzieningen die het Tol en anderen mogelijk maken om te werken. 'Maar je moet er wel zelf achteraan. En het is een hele uitzoekerij in dat woud van regels en formulieren. Voor grote werkgevers als Bart Smit is dat niet zo'n probleem; die weten de weg wel. Ik ben maar een eenmansbedrijf, Ik heb geen afdeling personeelszaken en dan is het best lastig.'

'Misschien vind ik dit nog wel leuker'
René Tol (16 jaar) wilde metselaar/tegelzetter worden. Maar het liep anders: bij de ramp in café De Hemel raakte hij ernstig verbrand. Na verscheidene operaties is hij weer aan het werk: als 'webmaster' van de Volendamse kabelkrant. Het letsel aan Tols vingers is blijvend. Toch kan hij ook zonder aanpassingen redelijk overweg met een toetsenbord. Maar in de zomermaanden moet er airconditioning op zijn werkplek komen, net als bij hem thuis. 'In de warmte binnen krijg ik het snel benauwd. Op de verbrande plekken kan ik niet zweten. Een airco is voor mij geen luxe, maar pure noodzaak. Via via hoorde René Tol van de mogelijkheden voor getroffenen om aan de slag te komen. 'Gerda, mijn tante, vroeg me of de kabelkrant niets voor me was. En zo is het gekomen.' Tol heeft zich erbij neergelegd dat hij nooit het vak zal uitoefenen waarvoor hij op school heeft gezeten. 'Dat ik niet meer kan metselen is jammer, maar misschien vind ik dit nog wel leuker!'