Toespraak van CBW-voorzitter Evert Karregat tijdens de Commissie Inwonerszaken Edam-Volendam

Toespraak van CBW-voorzitter Evert Karregat tijdens de Commissie Inwonerszaken Edam-Volendam

Voorzitter, Dames/Heren, bedankt dat ik als afgevaardigde van het CBW bestuur van het spreekrecht gebruik mag maken.

Ik zal u maar direct vertellen wat de CBW-standpunten zijn. Daarna zal ik deze toelichten.

Er zijn 9.000 signalen afgegeven aan de burgemeester. Mocht de politiek zijn achterban negeren, dan zullen wij dat niet doen. Met andere woorden het CBW zal geen medewerking verlenen aan nieuwbouw op een andere locatie dan de Zeestraat.

Ten aanzien van het proces en de hoofdrolspelers daarin stellen wij vast dat

1. Er een architect gekozen ondanks een ander advies van CBW
2. De locatie Maria Goretti wordt voorgesteld ondanks een kwalificatie slecht van het CBW
3. B&W niet wilde gaan voor een second-best optie terwijl CBW dat wel wilde
4. Geen draagvlakdiscussie is gevoerd ondanks de vraag van het CBW om dit wel te doen
5. Geen minimale functionele en kwaliteitseisen, noem het kaders, zijn benoemd terwijl CBW daar steeds om heeft gevraagd.

Als je tegen dergelijke verschilpunten aanloopt en je steeds op de hoofdpunten nul op het rekest krijgt, dan moet je vaststellen dat er iets fundamenteels fout zit. Het CBW ziet op dit moment dan ook geen basis om met de wethouders Nouwen en Smit het Pius X-project voort te zetten. Het vertrouwen van het CBW is zwaar geschonden. Als de gemeente voortgang wenst in het project, zal eerst het vertrouwen moeten worden herwonnen.

Dergelijke boute uitspraken vereisen natuurlijk een toelichting
Circa 7-8 jaar geleden ging CBW als medefinancier van het PIUS X complex naast de gemeente staan. CBW vond het toen van levensbelang dat het pand eigendom werd van de gemeente en niet van een projectontwikkelaar. Achterliggende gedachte daarbij was dat de locatie daarmee veiliggesteld was en een betrouwbaardere partner dan de gemeente niet denkbaar was.

Inmiddels zijn we circa 8 jaar verder en staan wij hier de locatie Zeestraat te verdedigen. 8 Jaar geleden heeft het CBW fl. 300.000 betaald aan de kerk; daarmee werd de gemeente eigenaar van de Pius X. CBW en de gemeente hebben toen afspraken gemaakt. Waarom zou het CBW fl. 300.000 lenen als daarmee de locatie niet zou zijn vastgesteld? Om die reden is er een niet eenzijdig opzegbare huurovereenkomst tussen de gemeente en CBW afgesloten. Bovendien is als extra zekerheid naar de Kerk toe ook nog bij de overdracht bepaald dat er een terugbetalingsverplichting is van 50% van de meeropbrengst aan de Kerk wanneer het binnen 10 jaar wordt verkocht. Deze termijn loopt nog tot medio 2005. Dat wij u hier nu moeten zien te overtuigen om geen verkeerde beslissing te nemen, is eigenlijk te gek voor woorden.

Hoe is dit dan toch zo gekomen? Eigenlijk heel geleidelijk aan.
Bij de start van het besluitvormingstraject - toen nog met het college bestaande uit CDA en VD80 - was de locatie geen punt van discussie. Nieuwbouw aan de Zeestraat. De vraag was alleen of het onder of boven de grond moest. Op basis daarvan is ook de prijsvraag gehouden waaruit de architect werd geselecteerd. Daarin deed het CBW voor spek en bonen mee. CBW had een andere keuze. Maar om de voortgang in het project te houden zijn we onder voorwaarden akkoord gegaan.

In de loop der jaren zijn ook nog andere partners in beeld gekomen, bijv. de woningbouw en  de voetbal. Zoals het een goed bestuur betaamt, hebben we ons niet eenzijdig vastgelegd op één locatie, maar hebben we altijd geprobeerd zorgvuldig een afweging te maken. Maar eigenlijk is hierdoor het vaste uitgangspunt van het bouwen op de Zeestraat vervaagd. Door de wisselingen van de wacht in het college is belangrijke kennis verloren gegaan, met voor het CBW alle gevolgen.
 
Maar goed als je dan een selectietraject ingaat als werkgroep met daarin de wethouders Nouwen en Smit, dan verwacht je dat serieus geluisterd wordt naar je argumenten en dat je jezelf ook in het eindresultaat kunt vinden. Zeker dat laatste is niet het geval en daar gaat het uiteindelijk om. Om het eindresultaat. De insteek van CBW is daarbij steeds geweest om uiteindelijk gezamenlijk met één advies te komen, dit advies voor te leggen aan het college van B&W en uiteindelijk de gemeenteraad. Het gezamenlijk opereren was vanwege het draagvlak voor het CBW zo belangrijk dat zij desnoods wilde overwegen een second best optie te steunen als zou blijken dat de keuzes van de wethouders en CBW teveel uit elkaar zouden liggen.

Die second-best oplossing was er niet voor het CBW totdat wethouder Nouwen in begin 2003 het alternatief van bouwen op de locatie tegenover de Amvo aandroeg. Wij hebben hem toen heel duidelijk gewezen op de gevoeligheid bij de omwonenden. Dat was bekend en dat argument gold voor alle locaties. Daar waar de wethouders Nouwen en Smit ons nadrukkelijk vroegen om een second-best optie te kiezen en we dat ook deden, vertikten beide wethouders het omgekeerd te doen. We konden wethouder Nouwen nog wel de uitspraak ontlokken dat hij de Amvo-locatie met grote afstand de second-best oplossing vond. De gevoeligheid bij de omwonenden was nu plotseling wel een groot bezwaar.

Het gezamenlijk gaan voor de second-best optie was daarmee uit beeld verdwenen
De wethouders bleven bij de al eerder uitgesproken keuze voor de Maria Goretti-locatie, waarvan bekend was dat CBW dat een slechte keuze vond en nog steeds vindt. Achteraf bezien kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat ten aanzien van de locatie, net als bij de selectie van de architect, de beslissing reeds tevoren was genomen en dat het overleg met het CBW slechts schone schijn moest bieden. Is dit de nieuwe bestuurscultuur?

Een ander aspect in het jarenlange traject was steeds het draagvlak binnen de samenleving en, meer specifiek, de doelgroepen. Slogans als "door en voor de jongeren" zijn hierdoor in het verleden ontstaan. Toen we een paar weken geleden dan ook in de laatste vergadering concludeerden dat we geen gezamenlijk gedragen locatie konden adviseren, hebben we gevraagd om aandacht te besteden aan het door ons verwachte draagvlakprobleem. Bijvoorbeeld door het organiseren van informatieavonden in Jozef, Pius X, Amvo, Love uitzending etc. Dit werd afgedaan met de argumenten tijdgebrek - ze wilden het zo snel mogelijk in de gemeenteraad - en het gebrek aan materiaal om iets te kunnen laten zien. Lariekoek.

In het verkiezingsprogramma schrijft de CDA letterlijk: "dat de jongeren actief moeten worden betrokken bij de ontwikkelingen in stad of dorp". Hoeveel betrokkenheid van de jongeren wil je nog meer. Zij hebben de handtekeningen opgehaald, zij liepen mee in de demonstratie en zij staan hier nu om het bestuur van het CBW steunen. Huisvesting is een middel om een doel te bereiken. Er is door de gemeente een visie vastgesteld. Daarin worden doelgroepen benoemd maar nog niet de vraag beantwoord HOE je die doelgroepen bereikt. CBW heeft tenminste geprobeerd daar wel een antwoord op te geven in een breed gewaardeerd "Verleidingsconcept". Daarin is een passende huisvesting van essentieel belang.

CBW vraagt geen super Pius X, maar we willen ook zeker niet een uitgekleed gebouw,een betonkolos of een 2e Nohol  in Volendam. Wij vragen ook geen gebouw van 7-8 mln.
Zowel onze eigen architect in het bestuur als architect Zeeman kwamen bij eerdere globale berekeningen uit op dit bedrag. CBW zet vraagtekens bij de eenzijdige actie van de gemeente om dit bedrag halveren op basis van ervaring met het bouwen van scholen. Het bedrag is gehalveerd zonder de functionaliteit en kwaliteit daarin te betrekken.
CBW vindt dit heel riskant en eerder genoemde architecten hebben ook aangegeven dat het een hele lastige klus wordt om voor € 3,6 mln. een gebouw met de gewenste functionaliteit en een gemiddelde kwaliteit te bouwen. Maar als het kan dan gaan we ervoor.

De wethouders Nouwen en Smit stellen dat de huisvesting voor de doelgroepen zoals die in de eerder genoemde Visie zijn genoemd, kan worden gerealiseerd voor € 3,6 mln. en als het budget niet toereikend is, dat het CBW maar moet aangeven welke onderdelen moeten worden geschrapt, of verkleind.  Als het geld niet toereikend is, moet het CBW dus mogelijk zijn huidige functies afbouwen om binnen het taakstellende budget te blijven. Dat is het laatste dat we willen en telkens als we daarvoor garanties vroegen aan de wethouders werd steeds volstaan met het antwoord: het kan voor 3,6 dus het moet voor 3,6 mln

Over de inhoud, de zwaarte van de argumenten heb ik het nog niet gehad. Terecht merkte de heer Nouwen in een van onze vergaderingen op dat het afhankelijk is van het gewicht   dat je er aan toekent. De zwaarte ligt voor het CBW bij het gebruik, zie het Verleidingstraject en de openbare orde en veiligheid. Het heeft ons verbaasd en tegelijkertijd teleurgesteld dat juist wethouder Smit, tot wiens taakveld dit behoort, ons daarin onvoldoende steunde. De collegiale steun aan de heer Nouwen was belangrijker. Daarmee plaatste hij zich in feite tegenover het CBW.

Inmiddels hebben we in Volendam de discussie losgemaakt. Dit zal vanuit de politiek worden betiteld als onverstandig, dom etc. Ik deel die mening niet. Politici hoeven formeel niets met de 9.000 handtekeningen te doen. Toch heb je wel wat uit te leggen als je ze volledig negeert. Die 9.000 handtekeningen zijn voor u een heel duidelijk signaal. U neemt dan ook veel verantwoordelijkheid op uw schouders als u tegen de wil van CBW en tegen de wil van de gemeenschap de locatie Maria Goretti voor een nieuw Pius X gebouw aanwijst. De politiek is er voor de mensen en niet andersom.

Ook voor het CBW is door zo'n duidelijk signaal een andere situatie ontstaan. Het bestuur van het CBW negeert dit signaal niet en zal dan ook geen medewerking verlenen aan het bouwen van een nieuw Pius X op een andere locatie dan in de Zeestraat. Wij hopen dat u ook luistert naar uw achterban.

Het CBW adviseert u dan ook het besluit te nemen om te bouwen op de locatie Zeestraat en daarvoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 360.000. Tevens adviseert het CBW het budget van € 3,6 als richtbedrag te hanteren. Overschrijding van dit bedrag zullen bij de aanbieding van het definitieve ontwerp nader worden toegelicht.

Wij wensen u veel wijsheid toe.