Het is een zootje met de biebs!

Het is een zootje met de biebs!
Komt u nog weleens in de bibliotheek? Nee? Niet meer sinds hij gesloten was, terwijl u dacht dat hij open zou zijn, omdat 'ie altijd open was op die tijd? U wilt niet op de kalender hoeven kijken om te weten wanneer u een boek kunt gaan halen? En op woensdagmiddag vindt u het te druk, vanwege dat de kinderen dan vrij zijn? Bovendien vindt u ook het lenen van cd's te duur? En dat abonnement, kan dat nou niet wat goedkoper…?

Op de tocht
De bibliotheken staan al enige tijd op de tocht. Al meer dan tien jaar is de jaarlijkse subsidie gelijk gebleven, terwijl de kosten explosief zijn gestegen. De bibliotheekbesturen hebben zelf zoveel mogelijk gedaan om deze kostenstijgingen op te vangen. Zo zijn de uitleenabonnementen en de uitleenprijzen de hoogste van de regio en wordt er steeds meer op de personeelskosten en dus de openingstijden beknibbeld. Inmiddels is het zover dat de Edamse bibliotheek leningen moet afsluiten om noodzakelijk onderhoud te kunnen betalen. Beide bibliotheken zijn gedwongen noodzakelijk onderhoud uit te stellen en plegen dus roofbouw op zichzelf. Kortom: men heeft geen nagel om aan de kont te krabben. Vorige week schreef RdZ dat de bibliotheken op de rand van faillissement staan en dat is niet overdreven.

Bibliotheekbeleid
Naar aanleiding van de problemen meende het college (daarin gesteund door de coalitie, ook door de VVD) dat alles op een rijtje gezet moet worden om tot een verantwoord bibliotheekbeleid te komen. Daarbij moeten alle alternatieven (dus ook centrale huisvesting) worden onderzocht. De VVD riep echter onmiddellijk dat dit niet mag leiden tot het doodbloeden van de bibliotheken. Het is best dat wij op een ei gaan zitten broeden, maar tot het ei is gelegd, moeten de bibliotheken wel kunnen voortbestaan. Sinds vorig jaar hebben wij dus tot vervelens toe aangedrongen op verhoging van de subsidies. Of er nou centrale huisvesting komt of niet, het is nu al duidelijk dat die subsidies sowieso verhoogd moeten worden, dus waarom niet meteen?

Noodverband
Aanvankelijk kregen we geen enkele steun, niet van het college en niet in de commissie Inwonerszaken. Bij de behandeling van de welzijnssubsidies in de raadsvergadering kregen we voor het eerst wél steun, namelijk van Groen Links in de persoon van Herman Sier, die ook bekend was met de problemen. Pas na een brandbrief van de bibliotheekbesturen aan raad en college werd het iedereen duidelijk dat er toch iets aan de hand was en kregen wij de meeste partijen achter ons. Uiteindelijk heeft dat afgelopen maand geresulteerd in een voorstel van het college om 2/3 van het begrotingstekort voor de bibliotheken te betalen. Wij vonden dat net zoiets als 2/3 noodverband bij een slagaderlijke bloeding en hebben tijdens de laatste commissie Inwonerszaken aangedrongen op volledige betaling van het tekort. Dit werd gesteund door de andere partijen en het college stemde toe, zodat de VVD een flinke overwinning leek te boeken. Tijdens de afgelopen raadsvergadering bleek het voorstel om het "knelpuntenfonds Welzijn" een financiële injectie te geven (een direct gevolg van die 1/3 extra) dan ook een hamerstuk; het werd zonder verdere discussie aangenomen. Na afloop vroeg een raadslid enigszins verbaasd aan ons waarom wij het woord niet hadden genomen, om de overwinning op te eisen. Het is immers gebruikelijk dat je als politieke partij jaloers "jouw" punten bewaakt en er als de kippen bij bent om de resultaten naar je toe te trekken, zeker als er pers aanwezig is. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat een andere partij aan de haal gaat met jouw werk (zoals recentelijk bij de Zuidpolder en de Dijk-discussie).

Geen overwinning
Het antwoord is simpel: de VVD ziet dit niet als een overwinning. De bibliotheken hebben geen structurele steun gekregen, maar slechts een eenmalige uitkering. Dat lost de problemen voor dit jaar grotendeels op, maar volgend jaar hikken ze tegen precies hetzelfde begrotingstekort en dezelfde problemen aan. Met voortdurende tekorten is het niet mogelijk beleid te maken. In zo'n situatie is alleen crisismanagement mogelijk. We zijn dus blij dat de bibliotheken voor eventjes uit de brand zijn, maar een oplossing is het niet. De wethouder heeft beloofd in november met de beleidsnotitie te komen. Wij vinden dat eigenlijk te laat, want dat betekent dat het voor de gemeentebegroting van 2004 niet meer op de agenda komt te staan. Welke besluiten er dus ook gaan vallen rondom de bibliotheken, volgend jaar is er in ieder geval nog geen geld voor. Wij hebben dan ook nu al besloten bij de Algemene Beschouwingen van dit jaar wederom op verhoging van de subsidies te zullen aandringen. Hopelijk vinden we dan nog steeds steun bij de andere partijen.

Recht door Zee en de centrale Bibliotheek
Vorige week liet Recht door Zee weten er van uit te gaan dat de coalitiepartijen nu afstand zullen nemen van de in het raadsprogramma uitgesproken voorkeur voor één bibliotheek. De VVD deelt deze conclusie niet. Wij zien het verband niet tussen het een en het ander. De problemen van de bibliotheken zijn verre van opgelost en ook als het gemeentebestuur in de toekomst overgaat tot een flinke verhoging van de reguliere subsidies, zal dat alleen maar leiden tot het handhaven van de huidige situatie, waarbij de collecties niet op peil zijn, de dienstverlening achteruit gaat en de openingstijden steeds verder worden beperkt. Dat is niet wat wij willen. De bibliotheekvoorziening is veel te belangrijk voor alle lagen van de bevolking. Tot wij meer informatie hebben sluiten wij geen enkel alternatief uit. Het is heel goed mogelijk dat de VVD zich op een bepaald moment gedwongen zal zien in te stemmen met het instandhouden van twee in feite kreupele bibliotheken. Maar tot die tijd zullen wij zo lang mogelijk pleiten voor verbreding en verdieping van de dienstverlening.

Stilstand
Onze excuses voor dit lijvige stuk, maar wie zich het lot van de bibliotheken aantrekt, zal niet terugdeinzen voor een paar alinea's tekst, dachten we zo. De conclusie van de VVD is in elk geval dat bij de discussie rondom de biebs kwaliteit voorop moet staan en niet kwantiteit. Met alle nieuwe media (internet, computers, grotere aanbod TV-zenders) is het al moeilijk genoeg om mensen te interesseren voor een goed boek. Als je dat wilt verbeteren, dan moet je bereid zijn in beweging te komen. Stilstand is achteruitgang, dat is in de afgelopen 10 jaar wel gebleken.

Jan Tuijp, VVD Edam-Volendam