Geen emotie bij juridische blik op cafébrand

Geen emotie bij juridische blik op cafébrand
De brand duurde drie minuten. Veertien doden en zo'n 300 gewonden. De aanloop naar de rechtszaak tegen horecabaas Jan Veerman, zijn 26 jarige dochter en de 35 jarige bedrijfsleider van café 't Hemeltje duurde bijna dertig maanden. Op maandag 23 juni begint de lang verwachte strafzaak 'cafébrand Volendam'. Los daarvan zijn er civiele procedures tegen gemeente en Veerman gestart. Schadevergoeding als pleister op de wonden, gerechtigheid als pleister op de ziel.

Natuurlijk is het een grote zaak. Maar de officieren van justitie Anne Peters en Betty Beune barsten niet los over het strafproces waar ze al sinds januari 2001 aan werken. Kort na de brand bivakkeerden ze zelfs enige tijd in het politiebureau in Zaandijk. Ze kennen de mensen, ze kennen het leed. Maar het is nu zaak om voorzichtig te formuleren en het kruit droog houden. Want iedereen kijkt mee. "Ik ben gebiedsofficier in Edam/Volendam en ken de situaties en gevoeligheden. Ik ben wel betrokken bij Volendam. Maar je kunt je niet te zeer door emoties laten meeslepen omdat je de zaak zuiver moet bekijken. Het is een juridische afweging. Maar toch ben ik me bewust van alle emoties die met deze zaak overhoop worden gehaald", zegt Anne Peters.

Betty Beune (milieuofficier in de regio Zaanstreek/Waterland) ook bekend met de inwoners en het gebied formuleert soortgelijk: "je ziet en leest heel veel. Je kunt je al snel voorstellen wat zich in die nacht heeft afgespeeld. Maar dat laat onverlet dat het een strafzaak is waar je met een juridisch oog naar moet kijken. En dat hebben we niet alleen met z'n tweeën gedaan. Alles is afgewogen en we hebben veel overlegd met collega's om te vragen hoe die tegen bepaalde feiten aankijken."

Schuld
Technische rapportages en de verhoren van zo'n dertig getuigen moeten voor de Haarlemse rechtbank duidelijk maken waar het mis ging en wie mogelijk schuld heeft. Tegenover de officieren staan advocaten van het befaamde kantoor Anker & Anker. Hans Anker en zijn kantoorgenoten Tialing van der Goot en Jan Boksem verdedigen de belangen van Jan Veerman, zijn dochter en de feitelijk bedrijfsleider. In november vorig jaar nam Anker & Anker de zaak over van Veermans advocaten Schneider en Van Dalsum. Dat zorgde voor vertraging waar justitie niet blij mee was. "Dat was voor ons wel even een streep door de rekening", zeg: persofficier Ed Haities. "Daar dreigde het hele gedoe van getuigenverhoren die we in januari dat jaar waren gestart, weer opnieuw te beginnen."

Terwijl het horen van zo'n dertig getuigen al een tijdrovende klus was geweest. Verdediging, officier van justitie, en rechter commissaris zijn daarbij aanwezig. Alleen het agendawerk was al een uitzoekerij. "En dan haalt de ene getuige iets aan waardoor je de andere nog een keer wilt horen. Bovendien lopen er ook nog andere zaken bij het parket", zegt officier van justitie Anne Peters. Langdurig tijdverloop heeft een 'risico' van strafvermindering voor de verdachte in zich. Maar daar is bij de cafébrand Volendam volgens Ed Hartjes absoluut geen sprake. "Dat gebeurt als een relatief eenvoudige zaak lang stil ligt. Maar ook al heeft het lang geduurd; deze zaak is voortdurend in beweging geweest".

Voordragen
Tijdens de voortgang van 'de zaak' heeft justitie betrokkenen op de hoogte gehouden van de verschillende juridische stappen  zoals openen en afsluiten van het gerechtelijk vooronderzoek, de advocatenwisseling die vertraging opleverde en het aankondigen van de behandeling van de strafzaak. De eerste dag van het proces gaat volgens de officieren op aan het 'voordragen' van de zaak. Tot een feitelijke behandeling zal het dan mogelijk nog niet komen. Alledrie de verdachten wordt 'brand door schuld de dood tot gevolg hebbend', 'dood door schuld' en 'zwaar lichamelijk letsel door schuld' ten laste gelegd. Jan Veerman wordt ook nog vervolgd voor overtredingen van de bouwverordening en de drank- en horecawet. De Haarlemse rechtbank heeft voor het gehele proces zeven dagen in de agenda gereserveerd. De verdachten zijn overigens niet verplicht om te komen opdagen bij de strafzaak. En antwoorden op vragen hoeft ook niet. Over het horen van mogelijke getuigen en aanvoer van feitelijke bewijzen willen de officieren van justitie nog niets zeggen.

In advocatenkringen wordt verbaasd gereageerd op het feit dat de drie verdachten een en hetzelfde kantoor in de arm hebben genomen. Dat terwijl de belangen van bijvoorbeeld de eigenaar en de feitelijk bedrijfsleider nog wel eens tegengesteld kunnen zijn. Op straat in Volendam circuleren al 'katvangerscenario's'. Dat de uitkomst van de strafzaak zal zijn dat iemand met de 'zwarte piet' blijft zitten en de hoofdschuldige vrijuit gaat. Hartjes wil daar niet op reageren. "De vraag of er tegenstrijdige belangen zijn, is een vraag die de advocaat voor zichzelf moet beantwoorden. Het Openbaar Ministerie heeft in het algemeen wel de mogelijkheid om aan te geven dat het ongewenst lijkt te zijn, maar een formele stem heeft het OM niet."