Veermannen: Ramp overkwam ons gewoon

Veermannen: Ramp overkwam ons gewoon
Alleen de maximale straf van een jaar en vier maanden voor de Volendammer horecabaas Jan Veerman (56) doet recht aan de enorme gevolgen van de brand in zijn café De Hemel, in de nieuwjaarsnacht van 2001. Maar bij de keuze voor dat maximum, wegens schuld aan de brand, de dood van veertien jongeren en de vaak zware letsels die vele tientallen anderen voor het leven hebben getekend, speelt nadrukkelijk ook mee dat Veerman heeft gezegd dat hij zich niet verantwoordelijk voelt, aldus gisteren de Haarlemse officieren van justitie mr. A. Peters en mr. B. Beune. En ook zijn opvatting dat hij in de bedrijfsvoering geen enkele fout heeft gemaakt, én dat hij heeft gezegd dat de jeugd „maar flink moet zeuren” zodat hij weer een vergunning krijgt, moet in zijn nadeel worden meegewogen.

„Pittige eisen?” informeerde rechtbankpresident mr. R. E.A. Toeter. Maar Veerman liet in de rechtszaal niet merken welke indruk de strafeis op hem maakte. Kort tevoren was medeverdachte John wel onwel geworden toen duidelijk werd wat in justitiële ogen bewezen moet worden verklaard. Dat nogal eens wordt beweerd dat Nederland vol Veermannen zit en dat een ramp als deze overal had kunnen gebeuren, is voor déze verdachten niet van belang, zeiden de aanklaagsters. De eis moet wél tevens een preventief effect hebben, met name op horecaondernemers die vinden dat zij niet verantwoordelijk zijn voor de veiligheid en gezondheid van hun cliëntèle, onder verwijzing naar gebrekkige controle door de gemeente.

Ook Veermans 26-jarige dochter Laura moet worden veroordeeld, vindt justitie, maar alleen wegens schuld aan brand met meervoudig dodelijk gevolg. Zij had het voortouw genomen bij het ophangen van de dramatisch licht ontvlambaar gebleken blauwspar-takken als kerstversiering en was gewaarschuwd voor het brandgevaar door een collega van haar vader. Tegen bedrijfsleider John Veerman (35) kwamen de officieren tot een eis van tien maanden cel. Hij greep niet in toen het nodig was, bijvoorbeeld toen het zó druk was in De Hemel dat men zich er nog nauwelijks kon bewegen, en toen het ´verkeer´ op de trap muurvast zat. Net als bij grote baas Jan valt hem zodanige onnadenkendheid en nalatigheid te verwijten dat de gevolgen van de brand ook aan hem moeten worden toegerekend. De Veermannen vinden dat de ramp hen is overkomen. Justitie meent: ze hebben hem laten gebeuren.

Volgens justitie staat zonder meer vast dat er veel te veel mensen over de vloer waren toen de klok eenmaal twaalf had geslagen. „We moesten in de rij staan om in De Hemel te komen”, aldus een getuige. En een ander: „Je werd bijna van je kruk geduwd.” Een derde: „Het was zo druk dat je niet meer kon lopen.” Daarbij waren de nooduitgangen volstrekt onvoldoende. Of ze door welke autoriteit dan ook waren goedgekeurd, doet er niet toe, vonden de officieren: het is een kwestie van gezond verstand. Ten slotte staat ook vast dat barpersoneel met gulle hand sterretjes heeft uitgedeeld.
      
Justitie meent: ze hebben ´t láten gebeuren
Sommige getuigen hebben gezegd dat rond de bar zeker twintig personen ze brandend in bun handen hadden en dat toen het licht werd uitgedraaid. „Het was een mooi gezicht om ze te zien branden”, zei iemand tegen de politie. „Ik was kwaad dat ik geen sterretje had gekregen”, zei een ander. Veerman en de zijnen hadden in elk geval kunnen vermoeden dat de kersttakken met sterretjes in aanraking konden komen, temeer omdat ook met de kerstdagen al zulk vuurwerk binnen was geweest. Bovendien was Veerman in collegiale kring kort tevoren nog gewaarschuwd: „Als er brand komt, is half Volendam weg.”
      
Winst
Het is de opeenstapeling van deze drie omstandigheden die Veerman en de zijnen als verantwoordelijken óók strafrechtelijk aansprakelijk maken, aldus justitie. Er is overwogen tegen Veerman wegens dezelfde feiten ook een boete te eisen, omdat alles mede heeft kunnen plaatsvinden door zijn uitsluitend op winst gerichte bedrijfsvoering. Maar het enorme leed, zo is de conclusie, valt niet in een boete uit te drukken en valt niet af te kopen. Wegens een paar geringere feiten werden overigens wel boetes tot een totaal van € 3000 geëist. Aan het begin van de zitting werd gisteren een verklaring van Volendams ex-burgemeester Bulten voorgelezen namens ouders van dertien omgekomen jongeren. Wat hen bijzonder raakt, is Veermans afstandelijke houding, zo berichtte Bulten. Op geen enkele wijze heeft hij laten weten begaan te zijn met hun grote verdriet. Pogingen tot contact faalden omdat hij zich ervoor had afgesloten. Op 1 juli komt de verdediging aan het woord.