Voor al uw kaas en knusheid

Voor al uw kaas en knusheid
Kaas. Chees. Fromage. Käse. De gele zuivel vliegt je om de oren, als je Edam aandoet voor de enige avond-kaasmarkt van het seizoen. En je gaat er vanzelf internationaal van denken. Je wordt er in 16 talen welkom geheten, en op de bijbehorende braderie kun je terecht voor Australische didgeridoo's, Afrikaanse trommels en Chinese kinderpakjes-the united nations of Edam. Met auto, fiets, rollator, scootmobiel en kinderwagen is de meute massaal op Edam aan komen rijden. In drommen staan de mensen te koekeloeren naar de hollende kaasdragers en de opgestapelde kazen. En rijen dik schuifelen de lui langs de marktkraampjes die dwars door het centrum staan uitgestald. ,,Ik loop dóór'', puft een vader, die vijf passen voor zijn gezin uit loopt. ,,Ik heb geen zin in dat geslenter!''

De meeste kaas- en knusheidstoeristen hebben evenwel geen haast. Ze vergapen zich aan de serieuze gezichten van het Volendammer fanfarecorps Wilhelmina, staan geduldig in de rij voor een ijsje of passen op het gemak een handige wikkelbroek, die je op drie manieren om de lendenen kunt knopen. Enige vaardigheid bij het knopen wèl vereist: een mevrouw kegelt tijdens het passen met een van haar heupen bijkans het aanpalende kraampje omver van de meneer die het kleinste radiografisch bestuurbare autootje ter wereld aan de verwonderde mens probeert te brengen. ,,Hé! Kijkt u een beetje uit?''

De onschuld in wikkelbroek: ,,Doe ìk dat?''
Avond-kaasmarkt in Edam. Waar kindjes een patatje willen, een ijsje of een oliebol. Waar kindjes meestal hun zin krijgen, en dus-leve de impuls-vrolijk ook met een Chileense panfluit naar huis gaan. Chileense panfluiten in Edam! Het kan. Wat óók kan: met een paar papegaaien op de foto. Voor vier euro zet een papegaaienkweker uit Sliedrecht een paar van zijn oogappeltjes op je schouders, en ga je met een polaroid naar huis van dit onvergetelijk moment. (Even een koppiekrauw lenen voor foto met eigen camera? Twee euro.)

Edam baadt zich in een avondlijke zomerzwoelheid. Bekenden komen elkaar tegen, de voorzitter van FC Volendam mag de kaasmarkt officieel openen en voor de speciale gelegenheid zijn de kaarsjes in de kroonluchters van de Grote Kerk weer eens ontstoken. Hooguit kun je je vergissen in de vraag of je linksom of rechtsom verder wilt, zo'n avond. Gedesoriënteerde vader: ,,Volgens mij moeten we zó...'' Wereldwijze zoon: ,,Daar zíjn we al geweest, pa. We zijn hier in Edam, hóór, nìet in New York!'' De kromme maan keek op Edam neer, en trok van plezier zijn mondhoeken op.