'In Volendam durft men niet uit de kast te komen'

'In Volendam durft men niet uit de kast te komen'
Hoe maak je de wereld om je heen duidelijk dat je homofiel of lesbisch  bent? Durf je uit de kast te komen, zoals het in jargon heet? En hoe doe je dat in een relatief gesloten homogene gemeenschap als Volendam, waar mensen die afwijken vaak nog worden nagewezen? ,,Ik had het rampenscenario al klaar liggen'', vertelt Henk. Maar uiteindelijk resteert de opluchting.  "Ik kan nu eindelijk mezelf zijn.''

De reacties op zijn 'openbaring' vallen hem mee. Maar makkelijk? Nee, dat is het niet. Zeker niet in Volendam. Maar toch, de mensen reageren eerder verbaasd dan afkeurend. En dat scheelt. Wellicht dat zijn relaas lotgenoten een zetje in de juiste richting kan geven. ,,Want in Volendam durven homo’s en lesbiennes niet uit de kast te komen'', vertelt hij. Het is een zeer emotionele gebeurtenis dat uit de kast komen. ,,De mensen zijn er vaak bang voor, maar bij mij viel het achteraf echt mee.'' Maar problemen zijn er genoeg. Homo's en lesbiennes durven vaak niet voor hun seksuele geaardheid uit te komen. Zeker in Volendam. En degenen die dat wel doen, verhuizen vaak naar Amsterdam. ,,Ken jij een homo uit Volendam?'', stelt Henk een retorische vraag. ,,Je hoort vaak dat tien procent van de mensen homofiel is. Stel dat het maar zeven of voor mijn part twee procent is. Zelfs dat aantal bereik je nog lang niet in Volendam. Er is dus heel veel verborgen homoseksualiteit.'' Zelf was hij daar aanvankelijk geen uitzondering op. ,,Je weet dat je homo bent en toch ben ik getrouwd. Met het idee: ik red het wel. Je wilt het gewoon wegduwen, maar je komt er uiteindelijk achter dat het niet lukt. Het schrijnende is dat veel homo's hun stoom vaak in een soort sfeer van illegaliteit, stiekem dus, afblazen. Maar uiteindelijk is het geen kwestie van uit de kast durven komen, maar van moeten. Je loopt je continue anders voor te doen dan je bent. Dat is gewoon niet vol te houden.''

Volendam
Vreemd is het niet dat homoseksuelen hun geaardheid verstoppen. Zelfs nu nog. In het liberale Nederland is homoseksualiteit officieel geaccepteerd. Er bestaat zelfs een homohuwelijk. Maar de praktijk is niet overal zo. Volendam is tenslotte geen Amsterdam. ,,De manier van praten van mensen is vaak antihomo. Onbewust meestal, maar toch pijnlijk. Als je hier als man een huis koopt en je bent nog alleen vragen de mensen steevast: Heb je nog geen vriendin? Mannen spreken vaak van poten of flikkers als ze over homo's praten. In Volendam wonen bijvoorbeeld veel bouwvakkers. Stoere mannen Kijken naar vrouwen en laten dat ook blijken. Dan wilde ik wel eens zeggen: goh, dat is een mooie vent. Maar dat kan dus niet, dan word je bestempeld.'' ,,Je hebt het idee dat als je in Volendam als homo uit de kast komt, dat je vervolgens door het hele dorp op de korrel wordt genomen'', stelt hij. ,,En dat is ook zo. Maar het gaat gelukkig niet zo negatief als ik had verwacht. Mensen zijn meer verbaasd dan geschokt. Waarom heb je het niet eerder gezegd, vragen ze dan. Maar dat komt ook door de Volendammer cultuur. In Volendam gedraagt een homo zich niet zo nichterig. Er zijn er juist die zich heel hetero proberen te gedragen. Je let er bijvoorbeeld op dat je niet met je been over je knie gaat zitten.'' Henk wil er wel voor waken Volendam in een kwaad daglicht te stellen. Hij ziet het als een probleem voor gesloten en homogene gemeenschappen met veel sociale controle. En het kan nog veel erger. ,,In Urk, Staphorst en bepaalde plekken van Zeeland is het pas echt een probleem. Op plekken waar men vaak streng christelijk, gereformeerd is. Volendam is katholiek en lijkt toch wat losser. Daar trekt men zich echt niet alles aan wat de paus zegt. De paus verbiedt het homohuwelijk, maar daar zijn de meeste Volendammers gelukkig al lang overheen.''weet niet of je dit zo kan tellen!

Website
Om Volendamse homo's en lesbiennes te helpen en met elkaar in contact te brengen is Henk een besloten website begonnen. Zodat men zonder pottenkijkers met elkaar in contact kan komen. ,,Ik chat al zeven jaar'', zegt hij. ,,Het was de kans om contact te maken met gelijkgestemden. Je komt op internet ook veel verhalen tegen van mensen met wie het, nadat ze voor hun geaardheid zijn uitgekomen, goed gaat. De meeste Volendammers echter, als je die al treft, zitten heel vaak nog in de kast. En daar moeten er genoeg van zijn, getrouwd of getrouwd, ook jongeren van 19 of 20 jaar. Ik hoop dat ze dankzij het contact met anderen geestelijk zo sterk worden dat ze uit de kast durven te komen. Ik zie het een beetje als mijn taak om iets van de grond te tillen. De Volendamse homo's en lesbiennes te verenigen, zodat ze er achter komen dat ze niet de enige zijn en zodat ze van elkaar’s ervaringen kunnen leren.'' Overigens waarschuwt hij voor al te voortvarende gedachtes. ,,Het niet zo dat iedereen maar direct uit de kast moet komen. Dat moet je pas doen als je daar aan toe bent. Maar ik wil ze wel de kans bieden en helpen om dat te doen.'' Of we de website mogen vergelijken met het opzetten van een eigen COC-afdeling voor Edam-Volendam? ,,In principe komt het daar wel een beetje op neer. Ik ben wel eens in Purmerend geweest, waar ze wel een eigen afdeling hebben, maar daar kwam je nooit een Volendammer tegen. Zelfs daar is men blijkbaar bang om herkend te worden. Daarom is de website ook zo mooi, want dat is nog anoniemer.'' Bovendien, zo zegt hij, klitten Volendammers nu eenmaal het liefst bij elkaar. ,,Volendammers praten nu eenmaal liever met andere Volendammers. Ze doen soms inkopen in Amsterdam of Purmerend, maar verder komen ze niet zo vaak voorbij het “derde klaphek”. Homo zijn in eigen dorp, dat schept toch een band. Je maakt tenslotte hetzelfde mee. Want iemand uit Purmerend weet gewoon niet precies hoe het hier is.'' 
 
Uit privacy overwegingen is de naam van 'Henk' vervangen door een fictieve.