Kermis en drugs

Kermis en drugs 
Vrijdag aanstaande barst de kermis weer los. Het belooft een fantastisch feest te worden. Ik heb er veel zin in en ik ben niet de enige. Van jong tot oud voel je het gisten in Volendam. Van de week hoorde ik van mijn vrouw dat ze had gesproken met een moeder van een meisje van 14 dat zich voorbereidde op de kermis. Het meisje maakte zich zenuwachtig over de kleren die ze zou dragen en wat ze zou drinken met kermis. Op de vraag van mijn vrouw of meisjes van 14 tegenwoordig nog wel naar een café kunnen, antwoordde de moeder dat zij daar geen probleem mee had, want zij was tenslotte ook 14 toen ze voor het eerst te kermis ging. Toen ik dat verhaal hoorde, kon ik mij de reactie van de moeder wel voorstellen. Als je zelf mooie herinneringen hebt aan je eerste kermis op de dijk, dan gun je dat ook je kind. En daarbij, het is maar een keer per jaar kermis. Maar het verhaal van de moeder riep ook een andere gedachte bij mij op en dat was dat die moeder in een heel andere tijd leefde dan haar dochter. Zo onschuldig als het allemaal was in onze jonge jaren zo gevaarlijk is het nu. En ik heb het nu natuurlijk over drugs. Vroeger had je ook wel drugs maar veel en veel minder dan nu. Drugs als XTC en cocaïne kwamen bijna niet voor. In deze tijd gaan uitgaan en drinken echter vaak samen met het gebruik van hard drugs. Overal zijn drugshandelaren en er is veel minder sociale controle dan vroeger.

Gemakkelijke prooi 

Jonge mensen die zich voor het eerst in het uitgaansleven storten, lopen dus een grote kans om met drugs in aanraking te komen. Omdat ze niet gewend zijn aan drank, hebben ze weinig controle over zich zelf. Daardoor zijn ze een heel gemakkelijke prooi voor drugshandelaren.  

Vorig jaar kwam mij na de kermis het verhaal ter ore van een 15-jarig meisje dat in de brand had gezeten en dat op de kermis voor het eerst XTC en cocaïne had genomen. De ramp had haar geleerd dat het leven van het ene op het andere moment voorbij kan zijn. En dan kun je er maar beter van genieten, vond zij. En bij genieten van het leven hoorde volgens haar ook het gebruik van hard drugs. Toen ik dat verhaal hoorde, schrok ik. Niet omdat het meisje had besloten van het leven te genieten, want dat is op elke leeftijd aan te raden, maar omdat zij er zo maar van uitging dat drugs haar gelukkig zouden maken. Ik vroeg mij af of het meisje wel wist van de negatieve ervaringen van jongeren die al langer drugs gebruiken. Ik nam mij daarom voor om jongeren die nog niet met drugs in aanraking zijn gekomen, vóór de volgende kermis over die ervaringen te vertellen. En dan niet alleen jongeren die worden begeleid door Het Anker maar alle Volendamse jongeren. Deze jongeren lopen immers allemaal dezelfde kans met drugs te maken te krijgen. Omdat dit artikel vooral bedoeld is voor jongeren die nog niet met drugs in aanraking zijn gekomen, zal ik mij hieronder tot die jongeren richten. Ik hoop echter dat andere lezers zich daardoor niet ontmoedigd zullen voelen het artikel ook te lezen.

....14, 15, 16 … Wat doe jij?
In dit artikel lees je over de ervaringen van jongeren die drugs gebruiken en waarvan je misschien nog niet veel afweet. Ik denk dat je het belangrijk vindt over die ervaringen te horen, voordat de kermis begint. Veel jongeren die nu drugs gebruiken zijn namelijk met kermis begonnen. Als je dit verhaal hebt gelezen, dan weet je wat die jongeren allemaal meemaken. Ik hoop dat je daar iets aan hebt als je zelf voor de vraag komt te staan of je wel of niet drugs gaat gebruiken. Het is gerust wel een verhaal waar je van schrikt, zodat ik dat er van tevoren bij zeg.

Eigen keus
Als je nu denkt dat ik je wel even ga vertellen wat wel en wat niet goed voor jou is, dan kan ik je geruststellen. Ik heb namelijk helemaal niet de behoefte jou te vertellen wat je moet doen. Dat mag je van mij zelf weten. Toen ik jong was, had ik ook geen boodschap aan wat ouderen vonden en ik neem aan dat dit voor jou niet anders is. Maar wat ik wel belangrijk vind is dat, als jongeren voor een belangrijke keus staan, ze van tevoren weten welke nadelen aan die keus vastzitten. Als ze die keus ondanks de nadelen toch maken, dan moeten ze dat zelf weten. Maar ze hebben er wel recht op van tevoren op de hoogte te zijn van de nadelen, zodat ze weten wat ze doen. Een heel belangrijke keus in het leven is of je wel of niet drugs gaat gebruiken en dan in het bijzonder hard drugs, zoals XTC en cocaïne. Vooral bij deze keus is het belangrijk dat je van tevoren de nadelen kent. Voordat ik die nadelen ga noemen, zal ik eerst de redenen noemen waarom jongeren aan de drugs gaan.

Drugs zijn lekker
Van drugs krijg je een lekker gevoel. Als dat niet zo was zouden er niet zoveel drugs worden gebruikt. Een andere reden om aan de drugs te beginnen, is dat vrienden in je vriendenploeg het ook doen. Als je dan zelf ook drugs neemt, hoor je erbij. Drugs worden ook vaak aangeboden door vrienden of vriendinnen, waarbij ze lijken te denken dat hun drugsgebruik  minder erg is als jij en de andere vrienden het ook doen. En eigenlijk is het ook wel spannend om iets te doen dat niet mag en waar oudere mensen schande van spreken. Als je veel hebt gedronken krijg je bovendien een opkikker van drugs zodat je langer door kunt gaan met drinken. En als klap op de vuurpijl lijk je ook meer zin in sex te krijgen. Dat lijken allemaal goede redenen om het een keer te proberen. Waarom zou het je dan toch niet doen? Daar zijn ook goede redenen voor. Ik zal ze hieronder noemen.

Verslavende werking
Als je eenmaal drugs hebt gebruikt, is de kans groot dat je blijft gebruiken. In eerste instantie in het weekend maar later ook door de weeks. Er wordt wel gezegd dat drugs als XTC en cocaïne niet verslavend zijn, maar als je kijkt naar degenen die ooit zijn begonnen met drugs dan zie je dat ze vaak zijn blijven gebruiken. Zo heb ik een goede kennis van 35 jaar die een grote vriendenploeg heeft waarvan niet minder dan 85% cocaïne gebruikt. Als ze een weekend uit zijn zitten de vrienden die niet gebruiken apart omdat het voor iemand die geen drugs gebruikt niet leuk is om aan tafel te zitten met iemand die wel drugs gebruikt, ook al zijn het vrienden. Dat is trouwens het eerste wat opvalt aan het gebruik van drugs, je bent geen leuk gezelschap voor mensen die niet gebruiken. Dat is ook een belangrijke reden waarom vriendenploegen uit elkaar vallen als er drugs in het spel komen. Vrienden die niet aan de drugs willen, brengen het niet meer op vriend te blijven met jongeren die gebruiken. Als je besluit drugs te gebruiken kan dat dus betekenen dat je uiteindelijk een deel van je vriendenploeg verliest. 

Driedubbele kater
“Jammer", zul je misschien denken, "maar dan zoek ik nieuwe vrienden die ook drugs gebruiken en dan ga ik daarmee uit". Zo gaat het inderdaad vaak. Het voordeel daarvan is dat niemand scheef kijkt als je gebruikt en dat je allemaal dezelfde kater hebt. En wat ik zeg over die kater is niet onbelangrijk. Als je drugs gebruikt kan de kater namelijk wel drie dagen duren. Je kunt dan gerust wel wat steun van elkaar gebruiken. Maar omdat al je vrienden dezelfde kater hebben, ga je eraan wennen en het uiteindelijk normaal vinden. Een belangrijke oorzaak van deze lange kater is dat drugs vaak samen met alcohol worden gebruikt. Je drinkt dan veel meer alcohol dan je zonder drugs zou doen.

Sex in het openbaar 

Als je van alcohol al gekke dingen doet, dan hoef ik je niet te vertellen wat je allemaal doet als je alcohol en drugs tegelijk gebruikt. Van mensen die in de omgeving van de café’s wonen hoor je dat jongeren soms op klaarlichte dag in het openbaar sex met elkaar hebben. Onder invloed van drank en drugs zijn ze zich er dan niet meer van bewust dat iedereen ze kan zien. Omdat je door de drugs zo´n beetje iedereen aantrekkelijk vindt, kan het je ook nog eens gebeuren dat je sex hebt met iemand die je in werkelijkheid helemaal niet aardig vindt. En de kater die je daar van hebt, duurt veel langer dan drie dagen. 

Zeer ernstig geweld en vliegpogingen 

Drugs versterken ook emoties, zowel positieve als negatieve emoties. Eén van die negatieve emoties is agressie. Van de jongen die volgens politieberichten onlangs zijn ex-vriendin bewusteloos sloeg en bleef schoppen toen ze op de grond lag, wordt gezegd dat hij onder de drugs zat. Ik weet niet of dat waar is, maar het lijkt mij haast van wel omdat ik mij niet kan voorstellen dat die jongen echt heeft gewild wat er gebeurd is. Maar is geweld dan minder erg als je drugs hebt gebruikt? Ik denk van niet. Als je weet dat je van drugs erg agressief kunt worden dan ben je dubbel verantwoordelijk als je toch drugs neemt en een ander iets aandoet. En er zijn meer voorbeelden van zeer ernstige agressie in Volendam die het gevolg zijn van het gebruik van drugs. Laten we hopen dat het niet alleen met de slachtoffers maar ook met de daders allemaal weer goed komt. Wat ook vaak voorkomt is dat drugsgebruikers denken dat ze kunnen vliegen en dan van een of twee hoog springen. Als ze het overleven, belanden ze vaak in een karretje. Dat is ook in Volendam gebeurd. 

“Koel, arrogant en egoïstisch” 

Hierboven heb ik al gezegd dat drugs lekker zijn, want anders zou er niet zoveel van verkocht worden. Maar het gebruik van drugs is lekker zolang het duurt. Als de drugs zijn uitgewerkt volgt de kater. Zoals gezegd kan die kater wel drie dagen duren. Naarmate je langer drugs gebruikt, duurt het lekkere gevoel steeds korter en het rotgevoel, de kater, steeds langer. Het gebruik van coke bijv. leidt tot oververmoeidheid, uitputting en depressieve gevoelens. De enige manier om van dat nare gevoel af te komen, is opnieuw drugs te nemen. Je zit dan in een “vicieuze cirkel”, dat is een cirkel waar je niet meer uitkomt en die je steeds dieper de put intrekt. Ook krijg je steeds minder zin in sex. Want ook met sex is het zo dat je het lekkere gevoel van het begin later driedubbel terugbetaalt. En dan word je ook nog eens een onaangenaam mens van drugs. Over coke kun je op de Jellinek-site het volgende lezen. "Mensen die veel en regelmatig coke gebruiken, kunnen veranderen in onaardige personen: koel, arrogant en egoïstisch. Bovendien zijn ze vaak prikkelbaar, geïrriteerd en rusteloos. Dit kan leiden tot allerlei ruzies." 

“Maar”, zul je misschien zeggen, "er zijn heel wat jongeren die alleen in het weekend gebruiken en waar je door de week niets aan merkt?". Dat is waar. Gelukkig hebben veel jongeren het gebruik redelijk onder controle. Ik zeg “redelijk” omdat het vaak zo is dat ze hun hele leven drugs blijven gebruiken. En ook lopen ze het risico dat ze, als het een keer tegenzit in hun leven, meer drugs gaan gebruiken en dan toch nog die onaardige en ongelukkige persoon worden waar op de Jellinek-site voor gewaarschuwd wordt. Bovendien gelden alle nadelen die in dit artikel staan ook voor jongeren die alleen in het weekend gebruiken.

Overuren voor drugs 

Een andere reden om kritisch tegen drugs aan te kijken, is dat drugs veel geld kosten. Bij “matig” gebruik van bijv. cocaïne ben je zo 50 tot 100 euro per avond kwijt. Als je een gevorderde gebruiker bent, dan praat je al snel over 100 tot 150 euro per avond. En dat zijn dan de bedragen die je kwijt bent als je je gebruik onder controle weet te houden. Als je werkt moet je dus flink wat overuren maken om de drugs te kunnen betalen. En als je niet werkt, kun je het niet betalen van het zakgeld dat je van je ouders krijgt.

Sex voor drugs 

"Hoe moet dat dan?", zul je misschien denken, als je 14 of 15 bent en je raakt verslaafd aan drugs. Je hebt dan geen geld om de drugs te betalen. Voor meisjes hoeft dat geen probleem te zijn. Zij kunnen namelijk ook betalen met sex. Dat kan bij de drugshandelaar maar ook op bijv. nazitjes. En je wilt niet weten wat ze je dan laten doen. Jongens die drugs gebruiken en te weinig geld hebben, kunnen de drugs meestal niet op een andere manier betalen. Die hebben dus echt een probleem. Drugshandelaren sturen namelijk geen vriendelijke herinnering als je niet betaalt. Evenmin stappen ze naar de rechter. Daar hebben ze ook niets te zoeken, omdat hun handel illegaal is. Maar drugshandelaren hebben zo hun eigen manieren om je te dwingen je schuld te betalen. En je kunt ervan op aan dat je daar een heel ander gevoel van krijgt dan van de drugs die ze verkopen.

Niet meer gezellig de deur uit 

Zeker als je een probleemgebruiker bent, dan komt er een moment dat je moet stoppen. Je bent dan zo ongelukkig dat je geen andere keus hebt. En als het je lukt om te stoppen dan zijn de problemen nog lang niet voorbij. Er bestaat bijv. een grote kans dat je niet meer gezellig naar de bar kunt, omdat je dan een onweerstaanbare drang krijgt om opnieuw cocaïne te nemen. En gezellig de deur uit is er ook niet meer bij als je geestelijk afhankelijk bent geworden van XTC-pillen. Op de site van de Jellinek-kliniek (www.jellinek.nl)

kun je lezen hoe je je dan voelt: "Alleen XTC en de sfeer eromheen zijn dan nog belangrijk. Feesten en uitgaan zijn niet meer leuk zonder. Je bent dan, om je goed te voelen, afhankelijk van de XTC." Stel je voor dat je het zonder drugs niet meer gezellig vindt op de dijk, of dat je de dijk niet meer opkunt omdat je anders het risico loopt opnieuw met drugs te beginnen? 

Een lekker gevoel van jezelf 

Als je de vetgedrukte kopjes in dit artikel nog eens naloopt dan zie je alle nadelen van drugs op een rij. Drugs moeten wel heel lekker zijn, zou je denken, dat gebruikers al die nadelen voor lief nemen. Wat je vaak hoort van gebruikers is dat drugs de eerste keer het lekkerst zijn en dat ze er daarom mee doorgaan, ook al blijft er van het lekkere gevoel op den duur steeds minder over. Je neemt dus een groot risico als je, terwijl je eigenlijk geen drugs wilt gebruiken, het toch een keer wilt uitproberen. Zelf weet ik niet hoe lekker drugs zijn, want ik heb ze nooit uitgeprobeerd. Wat ik wel weet is dat er heel veel andere manieren zijn om een lekker gevoel te krijgen, zonder dat het (veel) geld kost en zonder dat je verslaafd kunt raken. Een lekker gevoel krijg je bijv. van verliefd zijn of van lol hebben met vrienden en vriendinnen totdat de tranen in je ogen staan van het lachen. Soms moet je je best doen voor een lekker gevoel, zoals het gevoel dat je krijgt als je een proefwerk goed hebt gemaakt omdat je er veel moeite voor hebt gedaan, of als het je lukt je grenzen te verleggen met sport. Als een gevoel superlekker is, wordt het ook wel “geluk” genoemd. Gelukkig zijn mensen die van andere mensen houden en die liefde kunnen geven en ontvangen. Als je dat van huis uit niet hebt meegekregen, kun je ook leren van andere mensen te houden. Maar daar komt natuurlijk weinig van terecht als de drugs je hebben veranderd in een, zoals het op de Jellinek-site genoemd wordt, “koel, arrogant en egoïstisch” persoon.

Jongeren die drugs gebruiken komen vaak niet meer aan toe aan een "gewoon" lekker gevoel, laat staan dat ze gelukkig kunnen worden. Een paar dagen per week hebben ze een kater zodat er geen ruimte is voor een gewoon lekker gevoel en op andere dagen verlangen ze naar de volgende keer dat ze een lekker gevoel krijgen van drugs. Dat gevoel moeten ze dan kopen bij de drugshandelaar. Zouden drugs dan echt zo lekker zijn dat ze het waard zijn dat je nooit meer op een normale manier een lekker gevoel krijgt en dat je al helemaal niet meer gewoon gelukkig kunt zijn? 

Advies van oudere drugsgebruikers 

Als je het echt zeker wilt weten, dan kun je het ook vragen aan oudere drugsgebruikers. Stel ze maar eens, op een moment dat ze nuchter en zichzelf zijn, de vraag of ze in jouw plaats aan drugs zouden beginnen. De kans dat ze ja zeggen is misschien één op tien. Waarom ze het afraden? Omdat ze alle nadelen van drugsgebruik aan den lijve hebben ondervonden en weten dat het korte lekkere gevoel dat ze krijgen van drugs dat niet allemaal waard is. Dat wensen ze jou niet toe. Drugsgebruikers kunnen je dus zelf vertellen wat een verstandig besluit is als je er over denkt om met drugs te beginnen. Voor zichzelf kunnen ze dat besluit in veel gevallen niet meer nemen omdat ze verslaafd zijn geraakt. Maar als jij nog niet gebruikt, dan ben je nog sterk genoeg om dat besluit wel te nemen.

In het begin van dit artikel heb ik al gezegd dat ik niet de behoefte heb jou te vertellen wat je moet doen. Wat mij betreft heb je het recht je eigen besluiten te nemen, ook als je daar later spijt van krijgt. Ik heb je alleen maar willen vertellen wat allemaal vastzit aan een keus voor drugs. Waarom ik die moeite heb genomen? In mijn werk als directeur van Het Anker heb ik de afgelopen twee jaar heel veel jonge mensen ontmoet en gesproken. En dat heeft grote indruk op mij gemaakt. Ik heb gemerkt dat Volendam heel veel fantastische jonge mensen telt. En als je hart uitgaat naar mensen, dan wil je graag dat het goed gaat met die mensen en dat ze een gelukkige toekomst tegemoet gaan. Als je dit verhaal hebt gelezen, dan zul je begrijpen waarom ik mijzelf zorgen maak over jonge mensen die deze kermis voor het eerst met drugs in aanraking kunnen komen. Eén ondoordacht besluit kan zo maar een donkere wolk trekken over je jonge jaren en zelfs je hele toekomst overhoop gooien. Ik hoop dan ook dat je zulke besluiten niet zult nemen en onbezorgd jong zult blijven. 
 

Ik wens je een heel gezellige kermis!
 

Klaas Bond
 

PS1: Als je drugs gebruikt en naar aanleiding van dit artikel hulp wilt zoeken dan kun je contact opnemen met Het Anker (tel.nr.: 411222). We kunnen je dan doorverwijzen naar een instelling of hulpverlener die je de benodigde hulp kan geven. Ook als je geen slachtoffer bent van de Nieuwjaarsbrand willen we die moeite graag voor je nemen.

PS2: Drugs zijn een breed maatschappelijk probleem dat onze hele gemeenschap raakt en niet alleen de doelgroep van Het Anker. Met het oog daarop is dit artikel op persoonlijke titel geschreven.