Kermishit groeit uit tot bijzonder fenomeen in Volendam

Kermishit groeit uit tot bijzonder fenomeen in Volendam
Het is een bijzonder fenomeen, de Volendammer kermishit. Een hype inmiddels. Liefst drie kermis cd's zijn er dit jaar op de markt. En de lokale omroep zendt rond de kermis dagelijks twee uur met 'videoclips' uit, want alleen een liedje opnemen is niet meer genoeg. Een bewijs van de grote Volendamse muzikale creativiteit of van wansmaak? Feit is dat dit weekeinde geen kermisganger om de kermishit heen kan. "Een prachtig fenomeen, dat kan alleen in Volendam", zegt Jaap Tal 'De Bok'. "Het wordt elk jaar gekker", stelt Kees Tol 'Parre'.

Dat de kermishits populair zijn in het dorp staat buiten kijf. De Love heeft deze weken een hoge kijkdichtheid. En volgens Jaap Tol, die samen met Wim Westendorp twee kermis-cd's produceert, gaan er russen de 500 en de 1000 van zijn muziekschijfjes in Volendam over de toonbank. "Een veelvoud van dat aantal wordt bovendien gekopieerd." Kees Tol - entertainer, artiest en in het verleden ook betrokken bij de productie van de kermis-cd - schreef een lied over de feesttent op het Slobbeland. "Gewoon voor de lol en het is ook niet uitgebracht, het staat alleen op onze website. Maar daar is het al ruim 1500 keer van gedownload", klinkt het trots. Het fenomeen stamt vanuit 1997. "Met de bedoeling alles wat er zo los uitgebracht en gemaakt werd te bundelen op één cd", legt Kees Tol uit. "Later zijn daar ook clips bijgekomen. Dat was een enorm succes. Het programma van de Love met de clips is ooit nog onderscheiden ook." Maar inmiddels vindt 'Parre' het wat te veel worden. De kermis-cd dreigt ten onder te gaan aan zijn eigen succes. ,,Ik ben natuurlijk niet objectief, omdat ik er in het begin bij betrokken ben geweest. Maar het schiet naar mijn mening zijn doel voorbij. Wat je nu ziet en hoort, tja... Mijn kinderen van vijf en zes haakten na vijf minuten kijken naar de Love af. Dat is mijn referentiekader. Wat hem betreft wordt alles op één cd samengebracht. Dan krijg je wat meer kwaliteit. Maar toen de Love na het succesvolle eerste jaar besloot een verkiezing te houden voor de beste clip brak de hel los. Iedereen wilde een hit en een clip maken en degene met de grootste familie won. Op de cd's staan nu liedjes van mensen, die alleen maar meedoen om het meedoen. Dat is niet mijn idee van hoe het moet."

Geen Borsato
Jaap Tol denkt daar anders over. ,,Als er één of twee liedjes zijn die er bovenuit springen, echte knallers, dan heb je je doel bereikt. We voldoen waaraan we beogen. Misschien is er wel een beetje overvoering, maar dat is een logisch gevolg van wat je losmaakt. Kun je alleen maar toejuichen al dat enthousiasme. En die nummers horen er gewoon bij. Je moet niet de nieuwste Borsato op deze cd verwachten, maar dat is wel een beetje de Volendammer mentaliteit." De basis voor de kermishits is immers niet meer dan vier dagen feestvieren, zo betoogt hij. ,,Ik zing zelf in La Stampa, een kermisband. Daarmee kom ik overal op kermissen. Maar nergens leeft het zo als in Volendam. Ik heb wel gedacht om het idee voor een kermis-cd elders te importeren, maar dat blijkt dus niet te werken."

Gezellig
Waar moet een goede kermishit eigenlijk aan voldoen? Kees Tol: "Een goede melodie en een lekker refrein zijn belangrijk. En een kermisnummer moet kort en krachtig zijn. Op de cd's van dit jaar staan soms hele epossen. Je maakt zo'n lied voor mensen in de kroeg. Daar is het gezellig, daar is rumoer en daar wordt gezopen. Je moet zo'n lied dus mee kunnen lallen. Het moet binnen een halve minuut in je kop zinnen. Een goede kermishit kan iedereen meedreunen." De teksten gaan daarbij over Volendam, drank, vrouwen, banaliteiten als het laten van scheten, maar hebben vaak ook een politieke lading. ,,Niks op tegen. Dat is juist leuk", stelt JaaI Tol. "De kermis-cd bereikt negentig procent van de bevolking, de teksten moeten dus ook een uiting van wat leeft onder de bevolking zijn. Dan is altijd zo geweest. Je kunt zo je grieven kwijt met een lach. En daarna gaan we feestvieren. Dat is toch leuk? Het gaat tenslotte om de lol. Meer moet je daar niet achter  zoeken." Een mooi voorbeeld is het nummer 'Allegaor un nun' (oftewel allemaal een speen) van jaha, dat de draak steekt met de onderzoeken over het speengebruik van jonge Volendamse kinderen en het forse drankgebruik wat daarmee verband houdt. Of 'Hee lekker baissie' dat zich uitspreekt over het tekort aan 'barkrukken', waardoor de jeugd haar heil zou zoeken in 'schuurfeesten' en in een schimmig circuit van drugsdealers terechtkomt.

Strak
Pittige teksten, maar met een kwinkslag. Een ander nummer, 'Strak van de Sammies', werd door sommigen minder goed ontvangen. De auteur laat Sam te pas en te onpas een lijntje coke snuiven op het dames toilet van een Volendamse kroeg. En dat heeft tot boze (en anonieme) briefschrijvers geleid in het lokale huis-aan-huisblad Nivo. "Een regelrecht reclamespotje voor drugs", luidt de knitiek. Die kwalificatie gaat Kees Tol te ver. "Maar ik vind een kermis-cd niet de plek om zoiets aan de kaak te stellen. Ik kan me best voorstellen dat je dat onder de aandacht wil brengen, maar dit is niet de juiste manier en vorm. Het lied over de speen vind ik juist wel heel goed. Je mag best iets op de schop nemen, en dit nummer balanceert net op het randje en blijft dus leuk. Maar dat lied van de Sammies had ik niet op de cd gezet." Jaap Tol begrijpt de ophef over het nummer niet. ,,Ik kijk en van op dat dit zoveel ophef veroorzaakt. Ik zie het nummer juist als een aanklacht tegen drugsgebruik, het is een persiflage. Dat moet noch gewoon kunnen?"

Tent
Ook het nummer van Kees Tol, over de feesttent bij het Slobbeland, heeft voor commotie gezorgd. Met name bij de horeca, die zich met hand en tand negen de komst van de tent verzette. ,,Het is niet meer dan een grap", zegt 'Parre' en zelf van. Sommige café eigenaren zien er echter een steunbetuiging aan Vincent Veerman, drijvende kracht achten de feesttent, in. "De hele horeca heeft de 'pik op die jongen. Maar hij heeft gewoon gebruik gemaakt van de situatie. Waar het om gaat is dat na de brand de horeca de schuld heeft gekregen. Kijk naar de horecanota, waan in staat dat en geen barknukken te weinig zijn. Hen slaat allemaal een beetje door. Ik heb tegen de horeca gezegd: 'ik snap niet dat jullie zo over je heen laten schijten'. We hebben hier nu een voorbeeldfunctie vanwege de brand, maar het is banaal om te zien hoe men hier murw wordt gebeukt. Kijk naar de controles. Dat is op zich best goed. Maar hen schiet zijn doel voorbij. Die controles zie je niet in Purmerend of ergens anders in Nederland."

Favorieten
Uiteraard hebben Tol en Tol, experts toch, hun favorieten. ,,Het lied over de speen is wel aardig", aldus 'Parre'. ,,En 'Acheloes en Achepoes' is leuk. Vooral de clip, met twee Turkse vrouwen die naar de Volendammer kermis gaan en dan door de sultan terug naar huis worden gehaald, is goed. Daar is over nagedacbt." Het 'Jodel-Lied' van het Magical Trio (met als zanger Jan Smit) bevalt hem eveneens. ,,Het is een origineel lied en er is aandacht aan besteed door vakmensen. Zonder het enthousiasme van anderen tekort te willen doen, maar dat kun je toch horen. Dat is net dat beetje extra. Overigens hoeft het beste nummer niet de beste kermishit te zijn. Het gaat om gezelligheid, niet per definitie om bijzondere muziek. Maar ook in gezellige muziek heb je natuurlijk gradaties in kwaliteit." ,,Wat ik zelf een prachtig lied vind is 'De Garnkwak' van Pietje", verteld Jaap Tol. ,,Maar het is niet een echt kermisnummer. Ik denk dat hen lied van Jan Smit, het 'JodelLied' de meeste kans op een hit maakt. Maar dat blijft toch ook een beetje afwachten."