Wel of niet op de zeepkist?

Wel of niet op de zeepkist?
De burgemeesters in de regio Waterland staan wat sceptisch tegenover het plan van minister De Graaf om het gekozen burgemeesterschap in te voeren. En als het dan toch moet, waarom kunnen de burgemeesters dan niet gewoon hun ambtstermijn uitzitten?

Vooralsnog ontbreekt het veel burgmeesters in ieder geval aan de drive om op de zeepkist te gaan staan. ,,Wie A zegt, moet ook B zeggen.'' Burgemeester Willem van Beek van de gemeente Edam-Volendam wil bij voorkeur zijn ambtstermijn uitzitten. ,,Ik heb bewust voor Edam-Volendam gekozen en ik ben ook benoemd voor een karwei waar je tijd voor nodig hebt. Mijn ambtstermijn loopt tot 2009 en vraag is natuurlijk of de gemeente er bij gebaat is als die in 2006 wordt afgekapt. In deze gemeente is de continuïteit toch al aangetast door de korte burgemeestersbenoemingen en dan zou ik ook maar voor drie jaar in beeld zijn? Ik kies dan liever voor een systeem waarbij de burgemeesters hun ambtstermijn afmaken.'' Van Beek wil graag in Edam-Volendam blijven, tenzij dat op grote weerstand zou stuiten. Desalniettemin plaatst hij wel vraagtekens bij het gekozen burgemeesterschap. ,,Je moet je afvragen of het past in de Nederlandse verhoudingen om vrij veel macht aan één persoon toe te kennen. Dat gebeurt in de regering ook niet, want noch de ministers noch de minister-president worden rechtstreeks gekozen. De kiezers zijn natuurlijk niet dom en weten wel wat ze doen, maar het biedt ook ruimte voor populisme. De zaken worden namelijk ook omgedraaid. Ik kan straks mijn wethouders kiezen, terwijl die nu nog indirect door de raad worden gekozen. In algemeenheid ben ik niet kapot van het plan. Maar ik kan alle kanten op. Ik heb een verleden met genoeg arbeidservaring.''

Turbulentie
De Purmerendse burgemeester Leen Verbeek is niet per se voor of tegen het gekozen burgemeesterschap. ,,Het is voor de burgemeesters ook oud nieuws. Er is nu turbulentie over, omdat de minister conform de afspraak met een notitie naar buiten komt. Ik beschouw die notitie ook als een opvatting van de minister en niet als een besluit. Ik vind het ook geen spannende discussie als het over wel of geen gekozen burgemeester gaat. Ik kijk meer uit naar de discussie over de nieuwe functie van de burgemeester. De wethouders en de raad verliezen een deel van hun macht en daarmee wordt de situatie volstrekt anders dan nu het geval is. Ik zou ook best bereid zijn, als de nieuwe functie me aanspreekt, om campagne te voeren.'' Dick den Hartog, burgemeester van Zeevang, zal in ieder geval niet op de zeepkist gaan staan. ,,Ik vind dit een slechte ontwikkeling en zeker als het voor een periode van vier jaar is. Ik ben tegen de gekozen burgemeester. Als het moet dan tenminste voor een periode van zes jaar, want vier jaar is erg kort. Je moet zorgen voor enige continuïteit en dat zie ik niet met vier jaar. Ik snap ook niet waarom alle burgemeesters tegelijk gekozen moeten worden en gelijktijdig met de gemeenteraad. Ik zal het niet meer meemaken, maar ik zou er sowieso niet aan meedoen. Ik heb het in Amerika gezien en dat vond ik een bezopen voorstelling. 'Kies mij, want ik heb een leuk smoeltje.' Daar doe ik dus niet aan mee.''

Condities
De Zeevangse burgemeester vraagt zich ook af op wat voor condities in 2006 alle burgemeesters worden ontslagen. ,,Daar heb ik nog helemaal niets over gelezen. Ik zou wel eens willen weten wat de materiële randvoorwaarden zijn.'' Ook Ria Oosterop, burgemeester van Graft-De Rijp, stelt die vraag hardop. ,,Hoe zit het bijvoorbeeld met wachtgelden, want nu is er nog geen regeling voor burgemeesters. Ik moet het hele voorstel nog lezen, maar voor zover ik er nu iets over kan zeggen zijn er nogal wat onvolkomenheden. In maart 2006 is Nederland burgemeesterloos en dan krijg je natuurlijk een gigantisch circus. Iedereen wil dan op diverse paarden gokken. Ik ben persoonlijk meer voor het versterken van de invloed van de raad, dan is er ook sprake van een gekozen burgemeester.''

Grondwet
De Waterlandse burgemeester Ed Jongmans staat zeer sceptisch tegenover de plannen van de minister. ,,Ik was al verrast dat we als burgemeesters niet directe informatie hebben gekregen, maar via de media, terwijl we de mond vol hebben van communicatie. Ze willen ook opeens, vrij snel na het aantreden van de nieuwe regering, een zware burgemeester. Ik denk dat daar eerst een grondwetswijziging voor nodig is en ik vind de manier waarop ze het nu optuigen een monstrum.'' Jongmans lijkt het beter om de raad meer invloed te geven op de burgemeestersbenoeming. ,,In Nederland willen we de dingen ook soms te snel. We zijn net gewend aan het dualisme en het volgende komt alweer. Ze zouden eerst eens een proef kunnen doen in de grote steden. We kunnen dan zien hoe het zich ontwikkelt.'' Ook is hij geen voorstander van een ambtstermijn van vier jaar. ,,Er moet continuïteit zijn en ik zeg geen woord teveel, want we hebben hier net een wisseling van het college achter de rug. Ik wil niemand iets te kort doen, maar er is tijd nodig om in te werken als er nog geen ervaring in het dagelijks bestuur is.''