Ook Hotel Spaander kan het niet alleen

Hotel Spaander neemt een belangrijke positie in op de Dijk. Het roemruchte Volendamse bedrijf speelt dus ook een belangrijke rol in de plannen die het toerisme op de Dijk weer toekomst moeten geven. Volgens Hein Schilder jr., directeur van de Hein Schilder Groep (HSG) en eigenaar van Hotel Spaander;wil men die voortrekkersrol best op zich nemen. En HSG heeft ambitieuze plannen om de Dijk - en Spaander in het bijzonder - op te waarderen. “Maar het gaat uiteindelijk toch om een integrale visie. Daarin zijn wij niet meer dan een onderdeel.”
 

Volendam en Spaander hebben een bijzondere historische band, zo realiseert Schilder zich. “De ontwikkeling van het toerisme in Volendam en van Spaander door de jaren heen loopt parallel”, zegt hij. En waar op de Dijk wordt geroepen om de terugkeer van de klederdracht, daar wil Spaander nog meer haar en Volendamse historie benadrukken. “Heel belangrijk, de historie van Spaander. Die koesteren we”, vertelt Schilder. Hij geeft een lesje in lokale geschiedenis. Over het kleine dorpscafé uit 1854. dat in 1881 door Leendert Spaander werd gekocht. “Hij zag het bijzondere in van het leven in Volendam en het pittoreske van dit dorp. Mede door zijn inbreng wisten kunstenaars in groten getale Volendam te vinden, aan wie Leendert Spaander een hap eten, onderdak en werkruimte verschafte. Zo kwamen er uitbreidingen van zijn etablissement waarin hotelkamers en ateliers ondergebracht waren. Zijn dochter Alida heeft in de beginjaren van de vorige eeuw de eerste contacten gelegd met internationale reisbureaus, waarmee het toerisme naar Volendam gestalte kreeg. Na de drooglegging van de Zuiderzee en de Tweede Wereldoorlog verdwenen langzamerhand de authentieke waarden van Volendam. Er kwam een ontkoppeling van het verleden van Volendam. De machtige bruine vloot verdween en de klederdracht werd steeds minder gedragen. Daarmee is de basis van het Volendamse toerisme min of meer uitgehold. In de jaren vijftig ontstonden binnen de familie Spaander opvolgingsproblemen. En in 1963 heeft mijn grootvader, Hein Schilder sr., Hotel Spaander gekocht. Sindsdien is het een continu proces geweest van investeren in de organisatie, panden en inventaris.” De behoefte te investeren is met nieuw, maar van alle tijden, wil Schilder daar mee zeggen. “Maar de doelstelling van Spaander is altijd geweest de authenticiteit te bewaren. Een belangrijk element is de kunstcollectie, die is ontstaan doordat kunstenaars in natura betaalden voor onderdak.” Die verzameling is volgens Schilder sinds 1963 flink gegroeid. “In 1963 waren er circa 350 schilderijen, nu behelst de collectie 1300 schilderijen en zo’n 700 overige kunstvoorwerpen. Daarmee kun je een stukje historie van Volendam visualiseren op de plek waar die is ontstaan. Spaander moet een plek zijn waar je letterlijk de historie van Volendam in stapt. Om hier meer inhoud aan te geven, hebben wij met diverse musea in het land al samenwerkingsverbanden achter de rug, waarmee tevens Volendam gepromoot wordt.”

 

Toekomst

Maar ook Spaander heeft te maken met de terugloop van het toerisme aan de Dijk. “Er is inmiddels overleg tussen gemeente, bewoners en ondernemers om te kijken hoe we de negatieve spiraal kunnen doorbreken. Ook binnen de familie is veel nagedacht hoe we Spaander continuïteit kunnen geven en onze marktpositie kunnen handhaven.” Schilder denkt dat met het Toeristisch ontwikkelingsplan (TOP) van de gemeente en de begeleiding daarvan door La Groupe de goede richting is ingeslagen. “Bij La Groupe weten ze hoe het werkt, daar heb ik alle vertrouwen in. Maar dat betekent dus ook dat we fors moeten investeren. Uit de onderzoeken blijkt dat het toerisme in Volendam van een korte verblijfsduur is. Dat zal in de basis niet anders worden. Dat moet je dan niet willen veranderen. Maar je moet wel voor aanvullende markten aantrekkelijk zijn om daarmee een wat langer verblijfstoerisme te stimuleren. Daarom willen we het aantal bedden uitbreiden. Tevens zien we dat de nationale vergadermarkt een groeimarkt is, waarvoor wij meer faciliteiten willen bieden. Een uitbreiding van de zalenfaciliteiten ligt voor de hand.” Van kille nieuwbouw zal geen sprake zijn. “Binnen al die uitbreidingen vinden we het belangrijk om de cultuurhistorische elementen vast te houden. Sterker nog die willen we benadrukken. Een hotel met een museale uitstraling. Dat is trouwens niet zo gemakkelijk, want hoe geef je daar inhoud aan? Uiteindelijk verkoop je met het neerhangen van een schilderij geen biefstuk extra. Het gaat om het neerzetten van een unieke sfeer. Het moet een tent zijn die bijzonder is. Een eigen karakter heeft.” De invulling van die gedachten is volop in ontwikkeling. Het parkeren moet ondergronds worden opgelost. ,,Maar daarbij hebben we ook met externe situaties te maken. Hoewel de plannen heel concreet zijn, is het natuurlijk zo dat door het verstrijken van de jaren deze plannen opnieuw tegen het licht moeten worden .“ Een belangrijke rol daarbij speelt de afwikkeling van het verkeer op de Dijk. Wordt die nu helemaal afgesloten of niet? “We moeten wel enig geloof hebben dat we structureel bereikbaar blijven. Als daar geen uitzicht op is, kunnen we beter stoppen. En als de gemeente had gezegd: ‘We zien niets in de handhaving van het toerisme als belangrijke sociaal-economische pilaar voor Edam-Volendam’, had je een andere -discussie gekregen.” De ideeën die wethouder Jan Tol enkele maanden eerder in deze krant opperde - overkapping van de weg onderlangs de dijk en een wandelboulevard op het huidige parkeerterrein van Spaander - zijn ook Schilder niet ontgaan. “We denken zelfs aan een tunnel, met parkeren voor bussen langs de rijbaan, onder het water door, naar een ondergrondse parkeergarage. Dat is gewoon een optie. Er kan ook een weg onderlangs of tweerichtingsverkeer op de Dijk. Ook het verbeteren van het uitzicht bovengronds en een wandelpromenade is een mogelijkheid.” Gedachten die technisch realiseerbaar zijn. Maar hoge kosten met zich meebrengen. “Dat is een teer onderwerp”, geeft hij toe. “Het parkeren bij Spaander heeft een soort semi-openbaar karakter. Dat kun je niet alleen op de exploitatie van één bedrijf afschuiven. Er zullen flink wat praatsessies volgen om iedereen op één lijn te krijgen. Er is echter nog nooit geprobeerd steun te krijgen voor een integraal plan. Je kan daar tot op EG-niveau steun voor vragen. Volendam speelt een belangrijke rol in het toerisme.
 

Totaalbeeld

Maar alleen het geld is het probleem niet, stelt Schilder. “Ik bekijk het maar van de positieve kant. Als het alleen een financieel probleem was, dan was ik een blij man. Immers, voor een goed plan is immers altijd geld te vinden. Maar er zijn ook andere zaken. Bijvoorbeeld: hoe blijft men Volendam ervaren? Daar drijf je op. Je kunt de historie niet nabootsen, maar de toerist wel de authenticiteit van Volendam laten ervaren. Hoe krijgt de haven meer aanzien? Meer aandacht voor klederdracht. Overal in Nederland liggen Volendamse botters in de haven. Hoe krijgen we de bruine vloot weer terug? En wat dacht je van bereikbaarheid? Niet alleen de noord-as, maar ook de zuid-as en het centrum mag je niet vergeten. In ieder geval moet een evenwichtige, samenhangende en kwalitatieve infrastructuur geboden kunnen worden. Daarnaast nog het aanzien van de Dijk, en: wat doen we met het zicht op het water? Dat hoort bij elkaar. Er is een integrale visie nodig. Wij zijn daar ook een onderdeel van. Als je niet begrijpt dat het om een totaalbeeld gaat, dan maak je een beginnersfout.”