Plan Zuidpolder-oost in nieuwe fase. Wethouder Nouwen: We liggen nog redelijk op schema

Plan Zuidpolder-oost in nieuwe fase. Wethouder Nouwen: We liggen nog redelijk op schema

Behandeling ontwerp-bestemmingsplan op 30 oktober
Deze week werd bekend dat het ontwerp-bestemmingsplan voor de Zuidpolder-oost op 30 oktober in de raadscommissie VROM (Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu) aan de orde komt. Aangezien de redactie weet hoezeer deze zaak in de belangstelling staat, hebben wij een blik op dit plan geworpen om de lezers zo snel en zo goed mogelijk te informeren.  Behalve de plankaart betreft dit ook een flink boekwerk met allerlei planologische omschrijvingen. Vandaar dat we de hulp hebben ingeroepen van wethouder Theo Nouwen (CDA) om aan de hand van een aantal veel gehoorde vragen wat licht in de duisternis te brengen en allerlei loze geruchten te ontzenuwen.

Vraag: Wat is er sinds de vaststelling van het Streekplan gebeurd?
Zoals bekend is op 17 februari het nieuwe Streekplan Noord-Holland-Zuid vastgesteld door de provincie. Destijds was in de Nivo te lezen hoe in een bloedstollende nachtelijke finale het voorstel om de Zuidpolder-oost als uitleglocatie aan te wijzen met 37 tegen 35 stemmen werd aangenomen. Samen met onze CDA-delegatie uit Edam-Volendam haalde ik opgelucht adem toen de fractiewoordvoerders Jaap Bond (CDA) en Jaap Nawijn (VVD), met steun van de gedeputeerden Hans Schipper (CDA) en Hen de Boer (VVD), de belangen van de woningzoekenden in Edam-Volendam het zwaarste lieten wegen. Uitleglocatie betekent in gewoon Nederlands bouwlocatie, maar dat houdt nog niet in dat de heipalen à la minute de grond in kunnen. Want Nederland is helaas ook procedureland en na zo’n democratisch genomen beslissing dient er eerst nog een hoop ‘papierwerk’ verricht te worden. Het spreekt vanzelf dat de gemeente alle zeilen bijzet om de wachttijd zoveel mogelijk te bekorten, maar men zit wel aan allerlei tijdrovende regeltjes vast. Eerst moesten via de provincie de officiële stukken nog binnenkomen om voor de nieuwe bouwlocatie een ontwerp-bestemmingsplan te kunnen maken en op dat front is er nu nieuws. Volgende week bespreekt de commissie VROM het plan en zo liggen we nog redelijk op schema.

Vraag: Meteen maar de hamvraag “Wanneer kunnen we verloten en bouwen?”
Op zo’n ‘ham’vraag moet ik toch een wat minder smakelijk antwoord geven. Die datum is immers van veel factoren afhankelijk, niet in het minst van mogelijke bezwaren die tegenstanders van bebouwing kunnen aanvoeren. In het voorjaar heb ik op een CDA-bijeenkomst in de Jozef voor meer dan 200 jongelui de procedures in het kort geschetst en toen uitgelegd dat we toch al gauw met twee jaar rekening moesten houden, plus een half jaar voor het zand opbrengen. Samen toen dus tweeënhalf jaar. Daarover is ook uitvoerig in de Nivo bericht, maar toch doen de meest vreemde geruchten de ronde. Bijvoorbeeld dat de hele zaak i.v.m. bezuinigingen niet door zou gaan. Daar klopt natuurlijk niets van, want we starten nu met de bestemmingsplanprocedure en als alles goed gaat kan die over ca. anderhalf jaar voltooid zijn. Samen met dat zand opbrengen zal het dus nog ongeveer twee jaar duren. Maar let wel: als alles goed gaat.

Vraag: Kan zo’n procedure nu echt niet sneller?
Ik denk het niet. De Wet op de Ruimtelijke Ordening geldt ook voor Edam-Volendam. Burgemeester en Wethouders hebben het ontwerp-plan in eerste aanleg goedgekeurd. Als het ook door de raadscommissie VROM is, begint een lang traject. Allerlei instanties, groepen en ook particulieren kunnen commentaar leveren. Hun opmerkingen worden eventueel verwerkt en dan gaan we naar de Provinciale Planologische Commissie. Die is erg belangrijk, omdat het provinciebestuur aan het einde van de rit goedkeuring moet geven. Na verwerking van al die adviezen en de inspraak stelt de gemeenteraad tenslotte het bestemmingsplan vast, waarna goedkeuring wordt gevraagd bij de provincie in Haarlem. Aan al die stappen en inspraakmomenten zitten wettelijke termijnen vast, zodat je zelfs zonder bezwaarmakers al gauw 18 maanden bezig bent. Misschien iets korter, omdat bepaalde zaken elkaar kunnen overlappen.

Vraag: In het Middengebied ging het toch wat vlugger.
Ja, de regelgeving is er niet simpeler op geworden. Minister Dekker (VVD) en staatssecretaris van Geel (CDA) dringen aan op sneller bouwen met minder procedures. Nou, van mij mogen ze dit plan als proefproject aanwijzen, maar ik vrees dat eerst die wet gewijzigd moet worden. Bovendien gold bij het Middengebied het oude streekplan van de provincie nog en daarin stond de Zuidpolder-oost nu eenmaal niet als bouwlocatie genoemd. Daarvoor hebben we die harde strijd moeten voeren, om dat gebied in het nieuwe streekplan als zodanig te laten aanwijzen. Oorspronkelijk was dat gepland voor het jaar 2000 of 2001. Maar ook bij zo’n provinciaal streekplan gelden weer een massa procedureregels en het eind  van het liedje was dat het streekplan pas in februari 2003 is vastgesteld. Zo houden we elkaar lekker bezig.

Vraag: Moet alles zo perfect, zijn er geen noodoplossingen te bedenken?
Ik denk dat we hier geen risico kunnen lopen. Eventuele bezwaren kunnen in allerlei fasen beargumenteerd worden en als je dan de zaak niet spic-en-span in orde hebt, kan dat je voor de goedkeurende en rechtsprekende instanties lelijk opbreken. En dan zijn we verder van huis. We hebben trouwens wel gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheid om te werken met een globaal eindplan, met slechts enkele gedetailleerde bestemmingen. De woningzoekenden kunnen dus nog geen plekje met ideale ligging uitzoeken, want op de plankaart staat slechts globaal aangegeven waar huizen komen. Verder de waterpartijen, het groen, de vrije zones langs de dijk en bij het industrieterrein, de locaties voor scholen en winkels en de hoofdstructuur van de wegen. Voor een verdere uitwerking zal later een verkavelingsopzet gemaakt worden en dan kan men echt een mooi plekje uitzoeken. Voordeel van zo’n globaal eindplan is wel dat voor de verschillende uitvoeringsfasen geen tijdrovende procedures meer nodig zijn. Dat betekent uiteindelijk dus wel tijdwinst.

Vraag: Een half jaar voor opspuiten. Is dat niet te kort?
Dat heb ik in de Jozef ook al eens uit de doeken gedaan. We onderzoeken of we een versnelde methode kunnen toepassen met verticale drainage en afzuigen van het water. Zeker bij de eerste fase is dat het streven. Dat is bij het Zoutziedershof en omgeving heel goed bevallen en het wordt nu weer toegepast bij de bouw van de 9e school. Het is wel duurder, maar de tijdwinst is enorm (meer dan twee jaar) en dat scheelt ook weer minder renteverlies. En door minder zetting achteraf kan het onderhoud op lange termijn goedkoper uitvallen. Natuurlijk heb ik daar zelf weinig verstand van, maar onze deskundige technische ambtenaren zoeken dat keurig uit en het is dus al eerder beproefd.

Vraag: Hoeveel woningen komen er en in welk tempo?
Het plan gaat uit van circa 1050 woningen verdeeld over de categorieën twee-onder-een-kap, eensgezinswoningen en gestapeld (appartementen). Vrijstaande woningen worden in principe vooralsnog niet gepland, behoudens misschien op overgebleven rest-percelen. De nadruk ligt op eensgezinswoningen voor de starters. Maar omdat we in de komende tijd een verdubbeling van het aantal senioren verwachten, zijn naast die 1050 tevens circa 150 zorgeenheden opgenomen, zodat het totaal op 1200 wooneenheden komt. Die zorgwoningen bieden een gradatie van lichte tot zwaardere vormen van zorg.  Dat zorgcomplex - met huur- en koopappartementen plus een klein aantal vrijstaande seniorenwoningen - zal ook voorzieningen kunnen bevatten, die niet alleen voor de ouderen maar ook voor andere wijkbewoners van belang zijn. Het komt aan de noord-west kant, richting de Keetzijde, en het zal gefaseerd gerealiseerd worden. Dat geldt trouwens voor het hele plan, net als bij het Middengebied. In verband met de lange wachttijd denk ik wel dat we  in eerste fase wat meer zullen bouwen dan later. De bebouwingsdichtheid van het woongebied zal weer rond de 30 per hectare liggen.

Vraag: Welke leeftijdsgroepen komen aan de beurt en komen er ook huurwoningen?
Terwijl de bestemmingsplanprocedure loopt, gaan we binnenkort de lijst met de gegadigden - inmiddels veel meer dan 2000 - actualiseren. Het valt dus absoluut nog niet te zeggen tot welke leeftijd men in de eerste fase bij de gelukkigen hoort. Ik weet heus wel dat veel jongelui van boven de 25 jaar reeds lang wachten, maar ik kan helaas niet toveren en moet toch nog wat geduld vragen. Dat geldt in de andere regiogemeenten net zo goed en eigenlijk veel meer. Daar hebben ze soms al meer dan tien jaar niet mogen nieuwbouwen en is de nood minstens zo groot. Er komt binnenkort een woonwensenonderzoek en een peiling, waarbij de belangstelling voor huren aan de orde zal komen. Pas aan de hand van die onderzoeken zal de definitieve invulling bepaald worden. Natuurlijk weten we nu al dat veel starters wachten op hun beurt om een eigen eensgezinswoning te verwerven, maar ook van de andere groepen willen we weten wat de woonverlangens zijn. Dat gebeurt in overleg met de woningbouwverenigingen.

Vraag: Is de Zuidpolder-oost ook voor de regio Waterland bestemd?
Een veel gehoorde vraag. Aanvankelijk stonden in het provincieplan voor Waterland alleen onze Zuidpolder-oost en onze Lange Weeren als bouwlocaties vermeld. Dat was dan vanzelfsprekend ook voor de regio, want die mensen moeten ook wonen. Als we toen "nee" hadden gezegd, was de kans groot dat we helemaal niets kregen. Gelukkig is later in het streekplan opgenomen dat er ook in gemeenten zoals Purmerend en Beemster weer bouwlocaties komen. En zelfs kleinere gemeenten als Zeevang en Waterland hebben weer mogelijkheden toegezegd gekregen. Edam-Volendam heeft dat altijd gesteund, uit solidariteit en omdat zo'n beleid de druk op onze plannen uiteraard vermindert. Over die andere locaties in Waterland wordt begin november overlegd met de provincie. In dat overleg gaan we niet achterover leunen met de gedachte "zo, onze Zuidpolder-oost is binnen". Nee, ook daar zullen we op spoed aandringen.

Vraag: Is er al iets te zeggen over de prijs van de huizen?
Dat is zeker de tweede 'ham'vraag. Ook hier weer een minder smakelijk antwoord. Natuurlijk kan ik nog niet veel zeggen over de prijs van huizen, als die pas over pakweg twee jaar aan de orde komt. Wel streeft de gemeente er altijd naar zo voordelig mogelijk te bouwen, met behoud van kwaliteit. Aangezien bijna alle grond door wijs beleid van mijn voorganger en nog een aantal aankopen in mijn periode in gemeentebezit is, geldt dat sowieso voor de gemeentelijke grondexploitatie. Die moet kostendekkend zijn met een behoorlijke reserve voor tegenvallers en planoverstijgende kosten. Maar ik denk ook aan de bouwprijs. In het verleden is daarbij voor onafhankelijke toetsing de hulp van externe calculatiebureaus ingeroepen en ik zie niet in waarom dat niet weer zou kunnen. Over het systeem van de combinatie van architecten en aannemers, die bepaalde kavels en typen woningen toebedeeld krijgen, moet nog een besluit genomen worden. Daar beslis ik gelukkig niet alleen over.

Vraag: Hoe ziet de verdere woonomgeving eruit?
Het belooft een prachtig plan te worden met groenzones binnen en buiten het woongebied. Het gebied aan de noord-west kant is een voortzetting van de groenstroken die rond het Middengebied gelegen zijn. Aan de zuid-oost kant ligt het accent op waterpartijen, waarin op landtongen fraaie appartementencomplexen gebouwd kunnen worden. Trouwens in het hele plan is veel water opgenomen. In totaal 14% water, dat is meer dan wettelijk voorgeschreven en daarom werd ons plan door een waterschapsbestuurder als goed voorbeeld genoemd in het Provinciaal Jaarverslag 2002 over Ruimtelijke Ordening. Wat het milieu betreft, komt er ten opzichte van het industriegebied Broekgouw een onbebouwde geurzone van 250 meter. De bedrijven aldaar moeten trouwens - los van dit plan - aan moderne milieu-eisen voldoen, zodat dit geen bezwaar hoeft op te leveren. Ook aan de geluidscontour, bijvoorbeeld bij het zwembad, is gedacht. Langs de dijk - een provinciaal monument - blijft een zone van 75 meter in hoofdzaak vrij van bebouwing. Dat is ook van belang met eventuele toekomstige plannen voor dijkversterking.

Vraag: Komen er net als in het Middengebied alleen woningen?
Voor winkels is 1200 m2 verkoopoppervlakte voorzien, waarover we uiteraard met de ondernemers in onze gemeente overleg zullen plegen.  Die winkelzone is ingetekend aan de zijde van het Middengebied, dus centraal gelegen voor beide plangebieden. Verder is de 9e school al in aanbouw en bestaat de mogelijkheid voor een eventuele 10e school, indien die nodig blijkt. In de milieuzone van 250 meter is ruimte geschapen voor een nieuwe begraafplaats en verder bestaat daar de mogelijkheid extra parkeerruimte te realiseren of (grootschalige) activiteiten te organiseren. Bij het parkeren in het woongebied gaan we uit van 1,5 parkeerplaats per woning. Kortom, men probeert aan alles te denken en te leren van fouten uit het verleden. Want het blijft mensenwerk.

Vraag: De bezwaarprocedures. Ben je optimistisch of pessimistisch?
Ook weer zo'n moeilijke vraag. Na de stemming in Provinciale Staten hoopte ik even dat de tegenstanders die democratische beslissing zouden respecteren. Maar bij de aparte deelprocedures voor de 9e school en het gemaal in de uiterste punt tegenover de fa. Kras bleek die hoop ijdel. En dat terwijl dit twee bouwplannen voor het algemeen belang van de hele gemeente zijn, die in feite los van de bebouwing van de Zuidpolder-oost staan.

Toch blijf ik een beetje optimisme koesteren. Indien groeperingen als Denken voor Doen, Ook Vogels hebben Bouwdrift en vooral de Vereniging Oud-Edam met een onbevangen blik dit ontwerp-plan bekijken, zullen ze moeten toegeven dat ook aan aspecten als natuur, milieu en cultuurhistorie zorgvuldig  aandacht is geschonken. Zelfs voor bepaalde beschermde diersoorten is in dit plan voldoende ruimte voorzien. Dat hebben onderzoeken reeds uitgewezen. Op dat vlak gaan we zeker niet over één nacht ijs. We proberen oprecht alle belangen af te wegen, maar de gerechtvaardigde wens van zoveel jonge - en in de nabije toekomst - ook steeds meer oude mensen om hier passende huisvesting in de eigen gemeente te vinden staat voor mij voorop. En zo denkt gelukkig de overgrote meerderheid van de gemeenteraad erover.

Eén ding staat vast: de medewerkers van de afdeling VROM doen hun uiterste best zo snel als wettelijk mogelijk is aan die wens te beantwoorden.