Drukdoenerige zakenman helpt nu in Spanje Volendam-slachtoffers (foto)

Drukdoenerige zakenman helpt nu in Spanje Volendam-slachtoffers
Dat hij het niet meer zag zitten met zijn eigen bedrijf; kan gebeuren. Dat zijn huwelijk slecht ging; onvermijdelijk. Maar dat zijn paarden weg moesten uit het centrum van Putten, dat was voor Reinard van Beek onoverkomelijk. Met een caravan en de paarden Lady, Rekel en Kim vertrok hij vorig jaar naar de Spaanse Pyreneeën. Nu begeleidt hij als ´paardenfluisteraar´ Volendam-slachtoffers: „Op een paard besef je weer dat je iemand bent.”

Eigenlijk vertrok Beinard van Beek (50) naar Spanje met het idee dat hij nooit meer iemand wilde zien. Hij had daar ook een perfect plekje voor gevonden: vijftien hectare ongerepte natuur aan de voet van de Spaanse Pyreneeën. Vol met kurkeiken, lavendel, parasoldennen en struikolijven; de dichtstbijzijnde buurman op meer dan twee kilometer afstand. Plenty ruimte voor zijn geliefde paarden. Een paradijsje. Zó paradijselijk dat hij het eigenlijk niet voor zichzelf mocht houden, vond Inge Umbgrove, een vriendin van Reinard maar ook behandelend psychotherapeut van verschillende Volendam-slachtoffers. En nadat Volendammer Jaap Veerman – hij verloor zijn 16-jarige zoon tijdens de brand – op een paardenrug helemaal tot zichzelf kwam daar in de weidsheid van de bergen, bedacht ook Reinard dat het misschien wel erg egoistisch zou zijn om al die schoonheid en rust voor zichzelf te houden.

De ´Rainbow Ranch´ was geboren... De ranch is nu een behandelplek van Psychologenpraktijk SPEL Waterland-Amstelland. Reinard geeft hier paardrijlessen en treedt, samen met een SPEL-psycholoog, op als sociotherapeut bij de door SPEL ontwikkelde hippo-therapievormen, behandeling met behulp van paarden. In de Verenigde Staten wordt op grote schaal gebruikgemaakt van deze paardentherapie. Het geheel is een pilotproject in het kader van de psychosociale zorg voor de Volendam-slachtoffers. Inmiddels hebben al zo´n twintig Volendammers, maar ook andere cliënten van de praktijk én ´gewone´ vakantiegangers op zoek naar de ultieme rust, genoten van een verblijf in de Pyreneeën. Op het terrein staan vier fris wit-met-blauwe mobilhomes, complete huisjes met slaapkamers, zitkamer, keuken en douche. Wie de deur opendoet, heeft naar buiten uitzicht op de weide met de levende have. Zoals daar rondlopen de Shetlanders Japie, Beppie en Jordi en de ezeltjes Don Juan en Lolita, een kudde schapen, wat kippen, de ganzen Knipscheer, Lodewijk, Deutekom en Diederik, die vrolijk rond gakken. Op de achtergrond rijst de voet van de Pyreneeën, nu met veel paars en donkerbruin, in het voorjaar en in de zomer een feest van alle kleuren van de regenboog. En, buiten het gegak van de ganzen is het compleet stil, een verrassende ervaring voor een randstedeling.

Western-hoed
Reinard van Beek, westernhoed op, dito laarzen, immer een pijp in de mondhoek, is druk bezig met het voeren van de beesten. In een lekker rustig tempo, zoals het hier hoort. Tot voor enkele jaren terug was Van Beek een drukdoenerige zakenman in driedelig grijs. Eigenaar van drie verlichtingszaken, een groothandel en een productiebedrijf; in 23 jaar ging hij drie weken met vakantie. Zo´n vader – hij heeft twee kinderen – die op zondag de man was die het vlees kwam snijden. „Nou, daar kwam ik eerlijk gezegd niet eens aan toe”, glimlacht Van Beek een beetje wrang. „Ik was altijd maar aan het werk. Altijd maar van meer-meer-meer. Nog een winkel erbij, een groot huis dat natuurlijk perfect moest worden opgeknapt. Ik pleegde roofbouw op mezelf: 24 koppen koffie per dag, twee pakjes sigaretten en de nodige alcohol. Een vlucht was het ook, realiseer ik me nu, uit een huwelijk waaraan ik te jong ben begonnen. Ik was er wel, maar ik was er niet.”

Toen wilde Van Beeks dochter graag op paardrijden. Daar hoorde natuurlijk een eigen paard bij: status was het gezin Van Beek niet vreemd. „We hadden vroeger thuis paarden. Voor het werk in de bosbouw, maar ik was er altijd al gek op geweest. Dus ik ging zelf ook rijden. Engels rijden, rechtop in het zadel, dressuur, springen. Tot ik een jongen leerde kennen die helemaal bezeten was van de zogenaamde western style. Daarbij ging het om een ontspannen houding, om rust, om beheersing, één zijn met je paard door een natuurlijk evenwicht. Dat sprak me enorm aan. Het paard laten gehoorzamen zonder dwangmiddelen als zwepen en sporen. Terwijl mensen die op deze manier rijden, afgaand op de signalen van het paard, zich op een heel natuurlijke manier leren ontspannen.” Hoe meer Van Beek zich in het paardrijden ging verdiepen, hoe meer hij vervreemdde van zijn omgeving. De keurige zakenman ging opeens rondlopen op cowboylaarzen, liet zijn haar groeien en reed graag zonder zadel rond in de Puttense bossen. Ook ging hij paardrijles à la western style geven aan iemand als psychologe Inge Umbgrove. Hij leerde haar paardrijden, zij leerde hem naar zichzelf kijken. „Dat viel niet altijd mee. Als ze iets zei wat ik eigenlijk niet wilde horen, ging ik maar snel in galop; dan wist ik tenminste zeker dat ze ver achter zou blijven! Maar er gebeurde in die tijd erg veel met me. Ik las een citaat dat me altijd bij is gebleven: als je in je leven op de verkeerde weg zit, kun je eigenlijk maar beter dood zijn. Keihard, maar zo voelde ik dat wel in die tijd. Ik reed ook motor, bij het roekeloze af, bij regen of storm veel te hard door de bocht. Omdat ik inderdaad het gevoel had van: het maakt me eigenlijk niet uit of ik nu leef of doodga.” De verlichtingsketen ging van de hand, omdat Van Beek geen trek meer had in uitbreiden. Zijn huwelijk ging bergafwaarts; maar wat Van Beek écht niet kon verkroppen, was het feit dat de buren gingen klagen over de stankoverlast van zijn drie paarden, die hij hield bij zijn huis in het centrum van Putten. „Terwijl ik het keurig bijhield, de mest werd onmiddellijk afgevoerd. Ik dacht: ik koop ergens in Nederland een stukje grond, daar zet ik een stacaravan neer en dan ga ik daar zitten met m´n paarden.”


• Reinard van Beek: ”Eén zijn met het paard. Niet je wil opleggen met zweep of sporen, maar door middel van je houding." FOTO: DAIMON XANTHOPOULOS

„Toen belde Inge uit Spanje, waar ze met haar man met vakantie was. Ze hadden een geweldig stukje grond gevonden dat te koop stond. Dat was in januari 2002. Ik ben daar gaan kijken en ik wist gelijk: dit is het. Dit ga ik doen. De stilte, de natuur, de weidsheid, het heerlijke subtropische klimaat. Af en toe komt er een kans in je leven voorbij die je moet pakken. Ik geloof dat iedereen een doel heeft in het leven. Alleen duurt het soms even voor je erachter komt wat het precies is. Ik heb het inmiddels gevonden.” Helemaal niets was er op het terrein toen Van Beek, inmiddels gescheiden, oktober vorig jaar arriveerde. Hij legde waterleidingen aan, baande zich met een kapmes een weg door de begroeiing, groef een beerput, maakte afrasteringen voor de beesten, bouwde eigenhandig een schuur en een kippenhok. Er kwamen twee honden, Max en Tibor, en nog drie paarden: Jasmin, Yara en Shariff. Want om die paarden, om de hippo-therapie, draait het op de Rainbow Ranch.

Paardentherapie
Je kunt Reinard van Beek niet erger beledigen dan door het woord ´zweverig´ in de mond te nemen als het over de paardentherapie gaat. „Zie ik eruit als een zwever?” vraagt hij, duidelijk op de tenen getrapt. „Ik heb hier dit hele stuk land eigenhandig ontgonnen. Ik kijk elke avond televisie, koop elke dag de krant en weet precies wat er in de wereld gebeurt. Weet je wat? Ga maar eens kijken in de stal bij de paarden. Daar schrijven of schilderen mensen die hier zijn geweest, op de muur wat ze ervan hebben gevonden.” De teksten spreken voor zich: ´Onmogelijk? Intens genieten, volledige overgave, durven vertrouwen, veilig voelen, bevrijdende emoties, overweldigende rust. Het is mogelijk! Een nieuwe start´. en ´Door paarden leer je jezelf kennen. In andere dieren herken je anderen. Inzicht in jezelf en anderen zorgt ervoor dat je je beter kunt handhaven´. „Je kunt het wel als zweverig betitelen, maar de betrokken psychologen zien, als hun cliënten weer terug zijn in Nederland, resultaat. En daar gaat het om”, vindt Van Beek. „Er zijn hier inmiddels verschillende Volendammers geweest, jongeren, maar ook familieleden en nabestaanden van slachtoffers. Praten werd door hen allemaal als moeilijk ervaren. Ze waren hier een week en het ging vanzelf. Het zijn de omgeving, de rust en het omgaan met de dieren.”

Eigenwaarde
„Bij getraumatiseerde mensen is dikwijls hun gevoel van eigenwaarde weg. Hier ga ik ze leren rijden. Niet in een bak, maar gewoon buiten in de vrije natuur, zonder zadel. Ik leer ze hoe ze zich kunnen concentreren op de bewegingen van het paard, hoe ze één met het paard kunnen worden. En als ze na een week een rit door de bergen kunnen maken, geeft dat enorm veel zelfvertrouwen. Als je zo´n groot beest leiding kunt geven, kunt beïnvloeden, zélf, niet door middel van zweep of sporen, dan doet dat wat met je. Het leert je het belang van houding en uitstraling en het vergroot je gevoel van eigenwaarde. Zoals Jaap Veerman zei, de man die hier als eerste was, hij verloor zijn zoon tijdens de brand: op een paard besef je weer dat je iemand bent.” Paardentherapeut, sociotherapeut, Van Beek vindt het allemaal grote woorden. Gewoon in de vrije natuur met de paarden bezig zijn, ze niet alleen berijden maar ook verzorgen: het maakt bij mensen deuren open die voorheen gesloten bleven, heeft hij gemerkt. „Ik wil graag mensen helpen. Dat heb ik eigenlijk altijd al gewild, alleen besefte ik het vroeger niet. Omdat ik de tijd en de rust niet had om naar mezelf te kijken. Nu weet ik: al komt er maar één persoon door mijn toedoen een stukje verder in het leven, dan heb ik