Edam leeft mee bij start van Operatie 'Grote Kerk'
Edam leeft mee bij start van Operatie 'Grote Kerk'
Eindelijk is het zo ver. Máánden nadat de kerk van kaas is ontmanteld, is tegen de toren van de èchte Grote Kerk in Edam een steiger opgebouwd. Gisteren werd de lift in stelling gebracht, die manschappen en materialen naar boven gaat vervoeren. Vermoedelijk kan na het weekeinde het èchte herstel van de klokkenstoel beginnen.Edam heeft gesmacht naar dit moment, merkt Dick Bak, de huisarchitect van de Grote Kerk. Mensen schieten hem spontaan aan, om even over de restauratie te praten. ,,De Edammers kunnen zíen dat er nu wat gaat gebeuren. Een mooi moment.'' De restauratie van de toren van de Grote Kerk in Edam valt in drie delen uiteen: het herstel van de houten klokkenstoel (die door de bonte knaagkever en zwammen is aangetast), het gieten van een tweede luidklok van 2900 kilo en een opknapbeurt voor de toren zèlf, maar daarvoor is op dit moment nog geen geld beschikbaar.
De eerste fase zal voortvarend worden uitgevoerd. Vanaf volgende week zullen dagelijks zo'n vier tot zes man in de toren werken aan het herstel van het aangetaste hout. Als alles vlot verloopt, kan die klus medio april zo'n beetje geklaard zijn. Via honderden boorproeven is vastgesteld wáár het hout van de klokkenstoel precies is aangetast. Op die plekken wordt epoxy gebruikt om het hout te herstellen. Twee van de onderste liggers moeten volledig vervangen worden door nieuwe exemplaren. Om die knapen van 5,5 meter lengte naar binnen te krijgen, zal de torenmuur (dikte: 1.40 meter!) aan de westkant 'opengemaakt' moeten worden.
Vrijheid van bewegen
Deze week wordt vooral benut om de kerktoren 'werkklaar' te maken. Zo wordt extra verlichting aangebracht en komen er wandcontactdozen. Verder zullen trappen worden hersteld, en sommige ladders door trappen worden vervangen. De enig overgebleven klok wordt tijdelijk òp zijn luidbalk gehesen, zodat de werklieden in de nok zoveel mogelijk vrijheid van bewegen hebben. Er komen bovenin de klokkenstoel (die 16 meter hoog is) verder vloerluiken en een lier, die verticaal transport van materialen en middelen mogelijk maken. Voorzieningen als deze blijven ook na het herstel in de toren achter, om toekomstig onderhoud te vergemakkelijken. Het aanleveren van de mensen en materialen geschiedt overigens bovenin de toren: de galmbebording (vier meter hoog, 50 centimeter breed) zal verwijderd worden en als 'toegangsdeur' gaan fungeren.
Bonte knaagkever
Waar gaat het werk nu precies uit bestaan? ,,Een veelheid aan activiteiten'', legt Dick Bak uit. ,,Naast de epoxybehandelingen gaan we natuurlijk ook de bonte knaagkever uit het hout verjagen. Dat doen we door een bestrijdingsmiddel in het hout te injecteren op plekken waar de knaagkever is gesignaleerd. Verder kunnen we het hout verstevigen met glasfiber.'' En alsof dat nog niet genoeg is, zullen talloze verbindingen ('schoren') en ankers aangepakt moeten worden: eeuwenoude materialen, die met spuitzink, primer en verf opnieuw tegen de tijd gewapend moeten worden. Hoeveel het er precies zijn? ,,Heel veel'', lacht Bak. ,,We zijn een jaar bezig geweest om de klokkenstoel in kaart te brengen, ze hebben allemaal een nummer gekregen.'' Het werk aan de klokkentoren en het gieten van de nieuwe luidklok wordt bekostigd uit de opbrengst van de kerk van kaas-actie. Dat geld wordt gebruikt als voorfinanciering tot het moment waarop Monumentenzorg zijn portemonnee trekt.