’Als het klikt, verdwijnt de interesse in ongewenst gedrag’

’Als het klikt, verdwijnt de interesse in ongewenst gedrag’
De gemeente Purmerend heeft groot gelijk als ze kunst- en cultuur in dienst wil stellen van het maatschappelijk belang. Dat gebeurt volgens Jaap Schilder bij het Club en Buurthuiswerk in Volendam al tien jaar. En met succes.

Naar aanleiding van uw oproep te reageren op de vraag: ’Bevorderen kunst en cultuur de samenhang in een samenleving?’ menen wij enkele interessante opmerkingen te kunnen maken. In 1995 heeft de Stichting Club en Buurthuiswerk Volendam een nota gepubliceerd over het belang van kunst en cultuur in de Volendammer samenleving. De titel van deze nota was: ’Volendam, merck toch hoe sterck!’ Enkele citaten uit deze nota:

• Zowel voor een goede en evenwichtige ontwikkeling van het individu als van de maatschappij is het belangrijk de culturele omgeving van een ieder zo rijk en gevarieerd mogelijk te maken.
• Het tolereren van subculturen en het laten integreren met de hoofdcultuur is een voorwaarde om te komen tot een rijke, dynamische en moderne cultuur. Subculturen vormen dus de sleutel tot de culturele toekomst.
• Een gericht cultuurbeleid zal op langere termijn resulteren in een grotere betrokkenheid van de burger in cognitief opzicht, een grotere openheid en betrokkenheid bij de gehele wereld om zich heen en een navenant groter aantal mogelijkheden om de vrije tijd door te brengen en zinvol richting te geven aan zijn leven.

De nota pleit voor een aanvullend cultuurbeleid dat aansluit op de reeds bestaande culturele activiteiten – en dat waren er in 1995 in Volendam ook al heel veel. Sleutelwoorden in dit beleid moeten zijn: aansluiten, aanvullen, verrijken en vernieuwen.  In de jaren na 1995, tot het moment van heden, vormen de inzichten die in deze nota zijn verwoord een leidraad voor het denken en handelen van het Club en Buurthuiswerk Volendam. Vanaf 1995 programmeert Pius X elke maand een cabaretvoorstelling. Kort na 1995 is de ongerenwerkgroep ..Tandeloos opgericht, die nog steeds de opdracht heeft jongeren te activeren om vernieuwende activiteiten te programmeren en uit te voeren. De activiteiten van deze werkgroep hebben veel invloed gehad op de algehele manier van programmeren van de stichting. De culturele activiteiten van Pius X lopen uitstekend.

Het CBW zou een buitengewoon veel groter en gevarieerder cultureel aanbod kunnen verzorgen als het gebouw zich er voor leende. Voor een nieuw gebouw, waartoe eveneens in 1995 de eerste ontwikkelingen zijn ingezet, heeft het CBW een beleidslijn ontwikkeld die de naam ’Verleidingsconcept’ heeft gekregen. Uit de nota: ’Op weg naar een nieuwe accommodatie Pius X; een verleidingsconcept’ (CBW-Volendam 2001) volgen hier enkele citaten: ’Het CBW pleit reeds vele jaren voor een geïntegreerd activiteitenaanbod, waarin kunst en cultuur, educatie en vorming, zijn verweven met recreatie, uitgaan, vrijetijd-besteding en hobby’s. Gestreefd wordt naar een groot aantal gedragsalternatieven voor de vrije tijd, die ontstaan door een gedegen aanbod in kunst en cultuur, zowel passief als actief, hobby-aanbod, en cursussen en clubs en dat alles onder andere ook bedoeld als alternatief voor ongewenst maatschappelijk gedrag’. In feite kan de in deze nota geschetste filosofie worden gezien als één groot Verleidingsconcept. De jongelui gaan naar Pius X vanwege een in hun ogen aantrekkelijk programma. Ze maken daar kennis met een veelheid van verschillende vormen van vrijetijdbesteding, waaruit ze kunnen kiezen. En ze komen in aanraking met kunst en cultuur. Als het klikt, hebben ze geen tijd en geen interesse meer in maatschappelijk minder gewenst gedrag.

Geconcludeerd mag worden dat het CBW-Volendam kunst en cultuur beschouwt als een der belangrijkste elementen van zijn totale activiteitenpakket. Het CBW ziet het beleven van kunst en cultuur als een uitstekend middel om zich bewust te worden van de eigen normen en waarden, eigen standpunten te ontwikkelen en groepsdruk te weerstaan. Daarnaast is kunst en cultuur het middel bij uitstek om te allen tijde boeiend en uitdagend te kunnen programmeren, waar bezoekers hun aandacht ten volle bij nodig hebben. Wij denken dan ook dat het college van b en w van Purmerend goed bezig is als het kunst en cultuur wil inzetten als middel om bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen te sturen. Dat is inderdaad mogelijk; in Volendam is dit bij het CBW al bijna tien jaar bewust beleid.

Jaap Schilder is directeur van de Stichting Club en Buurthuiswerk in Volendam