CBW voorzitter over nieuwe Pius X: ‘Wij met de rug tegen de muur? Onzin’

CBW voorzitter over nieuwe Pius X: ‘Wij met de rug tegen de muur? Onzin’
Nog geen tien maanden nadat de achterban demonstratief de straat op ging en een groot deel van de bevolking zich achter liet CBW-bestuur schaarde en met negenduizend handtekeningen een signaal afgaf aan de politiek voor een nieuw Pius X op de huidige locatie, leek datzelfde CBW-kader in te binden en toch te zwichten voor de wens van de politiek. Die hield namelijk vast aan de keus voor de Populierenlaan als bestemming. De vraag die de mensen bezighield in de voorbije veelzen: vanwaar die omslag? Werd het Club & Buurthuis Werk bestuur niet de rug tegen de muur geplaatst door het College? Was het slikken of stikken? CBW-voorzitter Evert Karregat geeft openheid van zaken. Karregat, reeds dertig jaar - voor een groot gedeelte als Hoofd van de afdeling Financiën - werkzaam voor het Hoogheemraadschap Noord-Holland-Noord, is sinds zeven jaar voorzitter van het Club & BuurthuisWerk. „In 1992 werd ik gevraagd om in het bestuur te komen. En als je er een mening op na houdt of kritiek hebt en je wordt voor een bepaalde functie gevraagd, dan moet je óf er instappen, óf je zegt `nee' en houdt ook voor de rest je mond dicht.

Bij het CBW liet de administratie destijds veel te wensen over. Dat hebben we goed op poten gezet. Daarna werd het onderwerp huisvesting echt acuut. Midden jaren negentig wilde de kerk (Vincentius-parochie) de Pius X en de grond verkopen. De gemeente kocht het, maar wilde niet de gehele koopsom voor zijn rekening nemen. Wij hebben toen meer dan een derde betaald van de koopsom, waarvoor we nog steeds aflossen aan de bank. Nee, we hebben toen nimmer bij de gemeente een eigendomspercentage afgedwongen. We hadden destijds een uitstekende verhouding met én een goed vertrouwen in de gemeente en het College. Er zat toen een CBW-minded College van B & W. Misschien was het een stukje naïviteit om niets af te dwingen. Maar wethouder Wim Visscher zei destijds: `je moet eigenlijk geen mede-eigenaar willen zijn, want dan krijg je ook met eigenaarslasten te maken'. En over dat laatste hoefden we ons nu geen zorgen te maken. Verbouw was inmiddels geen optie meer. Op een gegeven moment werden we getipt dat de Woningbouw wellicht ook een rol in het geheel konden spelen en zij schoven later aan bij de onderhandelingen met de gemeente, zodat er sprake was van een driehoeksoverleg. Dat College schoof uiteindelijk de Woningbouw aan de kant. Ze wilde het zelf doen."

Het vermoeden bestaat dat er al informele contacten lagen tussen het toenmalige College en een projectontwikkelaar/ bouwonderneming?
“Ik ben er overtuigd van dat er geïnformeerd is door ondernemers. Dat lijkt me ook niks meer dan normaal. Het zou van slecht ondernemersschap getuigen als men dat niet zou doen. Er is een prijsvraag geweest tussen een aantal architecten. De gemeente kwam met Zeeman, voor ons kwam Trigallez als beste uit de bus. Uiteindelijk werd ons inspraak verzekerd bij de in te vullen plannen van Zeeman en daarom maakte het voor ons niet meer uit welke architect het zou doen." „Medio september 2000 zijn we door wethouders Visscher en Smit gevraagd een plan te maken voor een Pius X boven de grond. Na de ramp is de besluitvorming daarover eenvoudig geweest. Vervolgens werd een werkgroep samengesteld, die een aantal locaties onder de loep nam. Begin 2003 kwam wethouder Theo Nouwen met de Popoulierenlaan als optie. Hij vroeg het CBW-bestuur een `best' en een `second best' optie aan te stippen. Er was destijds een stroming binnen ons bestuur dat, los van de emotie, Populierenlaan aanwees als de beste. Een andere stroming ging voor de Zeestraat, daar waar we nu zitten. En omdat er in Volendam één en al emotie is wat betreft de Pius X, gingen we voor de Zeestraat, met steeds in het achterhoofd de Populierenlaan als `second best'. Alle andere opties waren voor mij als voorzitter onbespreekbaar. Dan was ik uit de onderhandelingen gestapt."

Uiteindelijk kwamen gemeente en CBW bestuur lijnrecht tegenover elkaar te staan. „Je trekt maanden met elkaar op, ook als lid van de werkgroep. Maar ik kreeg het gevoel dat er vooringenomen standpunten bestonden binnen de politiek, dat alles al vaststond. Ik voelde me niet serieus genomen en als CBW-zijnde besodemieterd. De gemeente koos op een gegeven moment voor de Maria Goretti als locatie. En de prijs waarvoor men het wilde neerzetten, 3.6 miljoen euro, daar hadden we grote twijfels bij. Wij wilden geen bunker, maar een goed gebouw voor jong en oud. Uiteindelijk gingen we uit elkaar met de mededeling dat we elkaar na de raadszitting waarin het besluit zou vallen weer zouden zien."

„Vervolgens hebben we onze achterban geraadpleegd en een handtekeningenactie gestart. In die fase gebeuren er dingen die fout gaan, mensen worden onheus bejegend, mensen worden verkeerd geciteerd of bedrijven komen op een verkeerde lijst terecht. Er werd in ieder geval tot actie over gegaan, we gingen de straat op en haalden negenduizend handtekeningen op. Negenduizend. Geen stemmen, zei ik steeds, maar negenduizend signalen. Bij het overdragen ervan, vroeg ik het College ook om haar besluit te heroverwegen." Uiteindelijk kwam het eind 2003 tot een verzoenend gesprek, waarbij burgemeester Van Beek een bemiddelende rol speelde. „Zoals Gretha Blakborn het in de laatste raadsvergadering al zei: er was een conflictsituatie gecreëerd om een onderhandelingspositie te krijgen. Waarbij ik wel zelf duidelijk mijn kaders had bepaald voor we aan tafel gingen. Ik heb Van Beek als onafhankelijk voorzitter gevraagd bij de nieuwe onderhandelingen aan te schuiven.

Ook hij vroeg zich af waarom men een zo gewichtig besluit over een zo gevoelig liggend onderwerp had genomen, vlak voor zijn komst. Maar hij keek wel met een frisse blik tegen de situatie aan. Tenslotte waren wij als CBW misschien blind geworden voor de anders argumenten en gold dat ook voor de andere partij. Het eerste gesprek was koel en zakelijk. Uiteindelijk heeft Van Beek het ijs gebroken. Al gauw bleek dat de Zeestraat als optie politiek onhaalbaar was. Er was onvoldoende draagvlak binnen het College en de Raad. Dan kun je je hakken in het zand zetten, maar dan ben je bij de volgende verkiezingen afhankelijk van wat er gebeurt in het College en afhankelijk van de eventuele onderhandelingsresultaten bij de vorming van de nieuwe coalitie."

„ In de laatste gemeenteraadsvergadering is gesteld dat we als CBW-bestuur met de rug tegen de muur geplaatst zouden zijn. Onzin. Het alternatief, de Populierenlaan, was vorige jaar voor ons een hele goede `second best' oplossing. Daar is niets aan veranderd. Voor ons geldt: kunnen we onze doelstelling realiseren op die plaats? En dan krijg je als antwoord dat de Populierenlaan feitelijk ideaal en functioneel is. Daar waren we het als bestuur unaniem over eens. De te verwachten doorlooptijd in verband met bezwaren, problemen met omwonenden en de minste overlast van bezoekersstromen waren doorslaggevend voor de keuze Zeestraat als beste locatie."

Maar hoe leg je dat aan je achterban uit én aan die negenduizend mensen die dachten dat ze jullie ondersteunden in de keuze voor één en dezelfde locatie?
“We zullen in het komende jaarverslag van CBW, die ook op onze site gezet wordt, nog iets gedetailleerder op de `switch' ingaan maar natuurlijk spookte dat ook door m'n hoofd van die mensen en handtekeningen. Dat is ook lastig. Wij zijn van mening dat het op de plek waar het nu komt, ook goed kan. Ik heb naderhand veelvuldig mijn oor te luister gelegd en wanneer men dan kijkt naar de functie en de doelgroepen dan vindt bijna iedereen dat het voor CBW een ideale locatie is. Dan blijft over: de emotie van de negenduizend handtekeningen. Als je het vertrouwen opzegt in de wethouders en de gemeenteraad roept alle partijen op om weer aan de onderhandelingstafel te gaan zitten, dan zit je daar in de eerste plaats om de toekomst van CBW veilig te stellen. De afweging wel of niet democratisch, wel of niet opgeven van het laatste stukje groen is in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Het is een compromis dat voor de meeste partijen een goed alternatief is voor de Zeestraat. Ik begrijp de omwonenden van die toekomstige locatie heel goed en dat heb ik ze ook na de vergadering gezegd. Toch denk ik over vijf jaar, als alle emoties geluwd zijn, dat iedereen het gevoel heeft dat de Pius X een mooie plek heeft gekregen. En ik daag de gemeente uit om weer een stukje groen te creëren op de plek waar het nu staat of bij het Europaplein. Dat moet niet alleen beton worden."

„Na de raadsvergadering heb ik wat buurtbewoners gesproken. Je krijgt ook wat dingen naar je hoofd geslingerd en voor die emoties heb ik alle begrip. Hoe je het went of keert, het wordt er voor hen niet beter op. Aan ons dus de taak om er het beste van te maken. Ik ben een rationeel mens, in de zin dat ik bij het nemen van een beslissing de emotie ondergeschikt kan maken als dat het belang van CBW dient. Wat ik niet begreep is, dat die omwonenden tijdens de raadsvergadering ook al tekeningen kregen te zien. Dat vond ik niet verstandig. Dat schrikt af. Alle partijen vinden dat veel aandacht moet worden gegeven aan het uiterlijk van het gebouw. Er staat nog geen streep op papier. Dat was een voorwaarde van mijn kant. Als dit straks wel het geval is kunnen de omwonenden in bezwaar gaan en dat is hun goed recht."

Kunnen jullie in het huidige pand nog vier jaar wachten als de bezwaarprocedures zo lang gaan duren?
„Ja. Maar als de overlast gemeten wordt, kunnen we risico's lopen en riskeren we het zelfs om te worden gesloten. Daarom passen we ons vaak aan en doen we veel in overleg met de buren, zoals we dat ook met de toekomstige buren proberen af te stemmen."

Hebben jullie spijkerharde garanties dat de vergunningen, zoals de zwak-alcoholische, worden overgeheveld naar liet nieuwe onderkomen?
„We hebben nog niet specifiek over vergunningen gesproken. Bij alle gesprekken is steeds aangenomen dat de huidige functionaliteit inclusief de vergunning. voor zwak alcoholische dranken over gaat in het nieuwe gebouw. Ik ga er vanuit dat dit dus goed komt en dat alles netjes mee gaat. Binnenkort krijgen we wel met de tabakswet te maken. Dan mag er niet meer gerookt worden in kantines en ool, niet bij ons. We wachten af wat de regering doet. Of we daar met de invulling vare het pand rekening mee gaan houden, weet ik niet."

Regelmatig wordt de term `gesubsidieerde bar' in de mond genomen door mensen?
„Dat doet me niks. De horeca zien ons als concurrent. We zijn er nu eenmaal, men kan niet om ons heen. Zij hebben een zorg en daar heb ik begrip voor. Ik heb in liet verleden met verscheidene horeca vertegenwoordigers individueel gesproken en steeds aangegeven dat er met ons valt te praten over allerlei zaken, programmering, tijdstippen etc. We moeten daarbij wel begrip houden voor elkaars positie. Met de inkomsten van de baromzet worden overigens activiteiten ontwikkeld die anders nooit realiseerbaar zouden zijn. Het schrappen betekent dus minder activiteiten en hogere subsidiekosten voor cle gemeente."

Je zou de nieuwe CDA-topman worden?
„Dat heb ik ook gehoord. Ik ben geen lid van een politieke partij en ook nooit benaderd. Wel geldt weer hetzelfde standpunt als ik eerder memoreerde: als je kritiek of een mening hebt en je wordt gevraagd, moet je óf er in stappen óf `nee' zeggen en je mond houden. Maar als voorzitter van het CBW kan ik meer doen dan een individueel raadslid, dus dat trekt me totaal niet. Wel vind ik dat de politiek meer levendig zou moeten zijn. Je ziet veel kuddegedrag binnen partijen. De kritiek van VD'80 dat de raadsvergadering van donderdag 26 februari jl. een schertsvertoning was, kan ik mij goed voorstellen."