Leden van opgeheven projectgroep: "B & W gaat drugsprobleem uit de weg"

Leden van opgeheven projectgroep: "B & W gaat drugsprobleem uit de weg"
Het is in meerdere opzichten een zorgenkindje, de drugsproblematiek in Volendam. Niet alleen het probleem zelf, maar ook de aanpak ervan. Jong en oud beweren dat het ernstig gesteld is, maar veel mensen steken de kop in het zand en stellen dat het wel meevalt. Ze verwijzen naar de leer-, werk- en sportprestaties die geleverd worden en sluiten vervolgens de ogen voor de naakte werkelijkheid en voor de toekomst. Adviseurs van de Brijderstichting waarschuwen dat Volendam een haarlengte verwijderd is van een flinke toename van criminaliteit als gevolg van drugs. De eind 2002 door de gemeente ingestelde projectgroep – met vertegenwoordigers van alle betrokken organisaties in de gemeente – is zich daar bewust van. "Alleen gaat het College van B & W het drugsprobleem uit de weg", stellen Klaas Bond, Jack Noë en Gerda Buijs, alle drie lid van de projectgroep, die zijn werkzaamheden onlangs heeft afgerond. De leden van de projectgroep hebben het gevoel dat ze anderhalf jaar lang voor niets hun tijd en energie hebben gestoken in het opstellen van een plan van aanpak. Daarom doen zij een beroep op de raad, die komende donderdag bijeen komt.

In die projectgroep zitten psychologen, vertegenwoordigers van horeca, onderwijs, politie, Brijderstichting, noem maar op. Ze weten de ins en outs van drugs en de Volendamse cultuur. De groepscultuur, waarin iedereen wordt meegezogen omdat hij of zij anders bang is voor ‘watje’ uit te worden gemaakt. "Uiteindelijk denk ik dat maar weinig jongeren echt beseffen wat het met je doet", zegt Klaas Bond die in de projectgroep Het Anker vertegenwoordigde. "Ze voelen de geestelijke kater wel op zondagmorgen, maar uiteindelijk is de verleiding op de vrijdag of zaterdag daarna toch weer te groot. Drugs hebben echter een enorm schadelijk effect zowel op korte als op lange termijn. Je wordt een kille persoonlijkheid, je krijgt hartritmestoornissen en je wordt op den duur steeds agressiever. Daarnaast is er nog de ontwrichtende werking in relaties en gezinnen."

Volendam verarmt
"Volendam verarmt", zegt Jack Noë, een ander lid van de projectgroep. "De relaties tussen mensen, jongens en meisjes en hun ouders, verarmen en het holt Volendam ook economisch uit, want er blijft steeds minder geld over voor het normale bestedingspatroon van een alsmaar groeiende groep gebruikers." Bond: "Iedereen kent wel een of meer meisjes die hun relatie hebben moeten verbreken omdat de drugs de aardige jongen van vroeger hebben veranderd in een koud mens van wie ze bang zijn. En wat blijft er over van de Volendamse gezelligheid als meer en meer jongeren hun mooie persoonlijkheid kwijtraken aan de drugs?"

"Daarom hadden we de aanpak van het drugsprobleem zo graag anders gezien", zegt Bond. "Wij wilden dat B&W een stuurgroep zou instellen waarin alle betrokken instellingen zijn vertegenwoordigd en met een onafhankelijke voorzitter, bij voorkeur de burgemeester. Iemand die motiveert en stimuleert, die gewicht in de schaal legt. Met zo’n stuurgroep zorg je ervoor dat er goed wordt samengewerkt en dat er afspraken gemaakt kunnen worden, dat mensen ergens op aangesproken kunnen worden. Ook op de resultaten. Je moet dus iemand hebben die daar de verantwoordelijkheid voor durft te nemen."

"Geen vrijblijvendheid"
"Maar uiteindelijk kwam het College van B & W met een antwoord dat ze die stuurgroep niet ziet zitten en ook geen aparte portefeuillehouder wil aanwijzen. Ze kwamen met een antwoord als: laat eerst maar eens zien dat de besturen van de instanties die jullie vertegenwoordigen, het er mee eens zijn, terwijl ze zelf in een paar van die besturen zitten. Dan weet je natuurlijk wat er gebeurt als zo´n bestuur toestemming wordt gevraagd voor een standpunt waar B&W het niet mee eens zijn. Als je met zulke argumenten komt, dan ga je de discussie en daarmee je verantwoordelijkheid feitelijk uit de weg."

"Burgemeester Van Beek wil ons erbij houden als klankbordgroep, maar dat is allemaal te vrijblijvend. Je dient mensen vanuit de samenleving actief erbij te betrekken, anders kun je het vergeten. Ze willen alle signalen nu door ambtenaren op laten vangen, maar dat werkt niet. Zoiets kan niet van bovenaf. Daar heb je mensen voor nodig die midden in de samenleving staan, die weten wat er speelt. En de eindverantwoordelijkheid willen ze bij het hele college leggen en niet bij de burgemeester of een individuele wethouder. Als iedereen verantwoordelijk is, is uiteindelijk niemand verantwoordelijk en zeker als het om een politiek gevoelige kwestie als het drugsprobleem gaat. In de commissie Inwonerszaken van 30 maart bleek dat ook de meerderheid van de raad zich hier grote zorgen over maakt."

Boemerang
Noë: "Dit krijgt B & W straks als een boemerang terug. Zo blijft de burger wantrouwig, ook richting de politiek, terwijl die juist vertrouwen zou moeten wekken. En dan doet B & W het maar af als ‘tja, het is een nationaal probleem’.” Bond: ,,Ik begrijp die houding niet. Er valt zoveel eer te behalen aan deze uitdaging en dan krijg je ook de bevolking achter je."

"Ook de manier waarop het rapport van het IVO in de landelijke kranten is terechtgekomen, had niet gehoeven. Als projectgroep hadden wij al in een vroeg stadium geadviseerd het rapport niet te publiceren, omdat Volendam dan voor de tweede keer zou worden afgeschoten in de media en het imago van het dorp daardoor onterecht opnieuw grote schade zou worden toegebracht. Wij wilden alleen de samenvatting en conclusies van het rapport naar buiten brengen, verwerkt in het door ons voorgestelde plan van aanpak. Het IVO kon daarmee akkoord gaan, maar B&W wilden toch het hele rapport naar buiten brengen en zelfs het liefst vóór het plan van aanpak. Dus eerst het probleem en dan pas de oplossing. Toen het rapport eenmaal klaar lag voor publicatie kon het ook voortijdig uitlekken, wat ook gebeurd is. Zoals de projectgroep had voorspeld, sprongen de media er meteen boven op met alle gevolgen van dien. Mensen uit het dorp die niets met drugs te maken hebben, worden daar buiten het dorp op hun werk en op school ook continue mee geconfronteerd. Het stigma is bevestigd met die publicaties, wat de aandacht afleidt van waar het allemaal om begonnen is: een effectieve aanpak van het drugsprobleem door de Volendammers zelf. De projectgroep hoopt dat we als samenleving alsnog de handen ineen kunnen slaan, want we praten echt over een alsmaar groter wordend probleem."

Noë tot slot: "De hoop is daarom gevestigd op de raad en alsnog op de burgemeester. In de hoop dat hij toch het voortouw neemt; hij zal alleen maar brede steun ontvangen."

Ketenfunctie
Een ander lid van de projectgroep, rector Gerard Dekkers van het Don Bosco College, deelt de zorg: “De kracht van de projectgroep was juist de ketenfunctie die het had. Iedereen die er in zat, weet wat er speelt. Het is vrij uniek dat we voor zo’n belangrijke zaak zoveel mensen bij elkaar wisten te krijgen. Maar onze zorg is, dat als de gemeente er zo slordig mee omgaat, elk initiatief weer verwatert. Dan mis je het overkoepelende orgaan telkens. Terwijl iedereen met hetzelfde probleem te maken heeft en zich afvraagt wat er aan te doen. Misschien dat B&W denkt dat we per se beslissingsbevoegdheden willen, maar dat is niet zo. Nu is het zonde van onze energie en krijg je weer de versnippering van voorheen. Terwijl we als school daar graag verandering in zien komen en daarom betrokken willen blijven bij elke ontwikkeling.”