Kerk als Walhalla voor de bierdrinker

Kerk als Walhalla voor de bierdrinker
Het is weer wat anders. Een kerk, een grote nog wel, vol bier. Opmerkelijk ook. Lekker van bier genieten in  de Nicolaas of Grote Kerk in Edam. Een tegenstelling bijna, geloof en alcohol. Toch hebben 'Bijbel & Bier' veel gemeen. De expositie van vijftig bieren met bijbelse namen bewijst dat. Het kost niet veel moeite om Erik Amsing enthousiast te maken. Bij de gedachte alleen al glimmen zijn ogen. Alsof we een klein jongetje alleen bij de snoeptrommel hebben gelaten. Voor de 36-jarige Purmerender actief lid van het biergilde De Dubbele Arend en amateur bierbrouwer bij de Stichting Noordhollandse Alternatieve Bierbrouwers (SNAB) - is een kerk met vijftig bieren zoiets als het Walhalla. En er mag veel in de kerk van dominee Engele Wijnsma. Er zijn verklarende teksten bij de biertjes, die staan uitgestald. We mogen de flesjes aanraken en oppakken. En vooral we mogen proeven. Nou ja, de meeste biertjes dan. Wijnsma heeft van sommige soorten slechts één flesje in zijn bezit.

Lekker
Hoe kan het dan ook anders, dan dat de expositie druk bezocht wordt. „Veel mensen reageren positief, vinden het lekker", laat onze gastheer weten. Met zijn laatste opmerking doelt hij vooral op het speciaal door Teun Keijzer voor de tentoonstelling gebrouwen Nicolaasbier. De combinatie godshuis en gerstenat roept bovendien veel vragen op. „Soms vreemde vragen. Wat bier en bijbel met el= kaar te maken hebben. Of dat ze het nooit zo gezien hebben. 'Bestaat bier dan al zo lang', vragen anderen. Tja, bier is al duizenden jaren oud", zegt de dominee. „De oude Chinezen dronken het. De Egyptenaren brouwden al. De Grieken en de Romeinen hielden het liever bij wijn; die vonden bier niet zo chic. Maar de Germanen en Kelten waren weer echte bierdrinkers", legt Amsing uit.

Daar volgt direct een lesje over de bijbelse biernamen op. Het blijkt voornamelijk om Nederlandse en Belgische bieren te gaan. Hoewel de expositie ook 'pilsjes' uit Tsjechië, Duitsland en zelfs Canada herbergt. Opmerkelijk zijn vooral de 'Satansbieren'. „Duvel, Lucifer, Beëlzebub. Dat zijn namen die pas een eeuw terug in zwang zijn geraakt. Omdat het bedrieglijke bieren waren. Bedrieglijk vanwege het hoge alcoholpercentage. De verklaring van de bijbelse namen vindt zijn oorsprong eveneens in de angst van de kerk voor alcohol. Die deed immers bij stevig gebruik de 'duivel' in de drinker varen. „Monniken hadden aanvankelijk het alleenrecht om bier te brouwen. Vanaf de dertiende 'eeuw kwamen er ook ambachtelijke brouwers. Om de kerk gunstig te stemmen werd door niet-gelovige brouwers beschermheiligen aan de naam toegevoegd."

Drinkwater
In de middeleeuwen gold bier bovendien als zeer gezond (want verhit en dus met minder bacteriën en ziektekiemen dan drinkwater). Maar zo verfijnd als de smaken die in de kerk staan uitgestald was dat bier niet, legt Wijnsma uit. „Ik heb het wel eens mogen proeven. Dat hield qua smaak het midden tussen een hap stro en slootwater. Het wordt inmiddels tijd zelf de smaakpapillen aan het werk te zetten. We beginnen, uiteraard, met het Nicolaasbier. En Keijzer mag op een welgemeend - leden van het biergilde nemen het beoordelen uiterst serieus - compliment rekenen. „Heel lekker. Ik hou eigenlijk meer van bitter, maar dit is een heel fris en fruitig biertje, waar je er best een paar van kunt nemen.

Opvallend is de afdronk, bijna mousserend", legt Amsing uit. Het bierproeven is vaste prik bij De Dubbele Arend. Eén keer in de maand komt de club - met zo'n dertig leden - bij elkaar in café De Bonte Koe aan de Koemarkt in Purmerend. „Verder maken we af en toe een uitstapje. En één keer per jaar koken we met bier. En we degusteren, sorry, nuttigen dan enkele bieren. We kiezen ook jaarlijks ons beste bier. Afgelopen jaar was dat de Gouderf Karolus. De brouwers zijn erg trots op zo'n titel." We laten de stamtafel inmiddels achter voor de expositie zelf. Goedkeurend constateert Amsing een .flink aantal bieren van stadsbrouwerij De Hemel. „Klein brouwerijtje met smakelijke bieren" zegt hij vorsend naar het Hemelrijk Wit'. Van de Duvel en andere 'satansbieren' is hij geen fan. Maar ze horen uiteraard op de expositie thuis. „Mensen denken vaak hoe lichter de kleur van het bier hoe lager het alcoholpercentage. En dat is niet zo. Een tripel is zwaar, maar toch lichtblond."

Verrassen
Alle bierkennis ten spijt laat Amsing zich door de expositie toch verrassen. Moenenbier bijvoorbeeld. Vernoemd naar de eenogige duivel. Hij geniet van het verhaal dat de :oorsprong verklaart. Nog een verrassing: een flesje Leeuw- Bier. „Wat heeft dat nou met de bijbel te maken?" Het Boekvan Markus heet een leeuw als symbool, zo blijkt. „Beetje vergezocht", is het oordeel. natuutlijk mogen ook “Verboden Vrucht” en “Het Elfde Gebod” niet ontbreken.

“Verboden Vrucht is een van mijn favoriete bieren. Beetje zoetig. Elfde Gebod - Gij zult genieten - is vooral een mooie gedachte. Het bier vind ik iets minder." De aanwezigheid van Korbinian Weihenstephan stemt ook tot tevredenheid. „Lekkerste bockbier van de oudste brouwerij ter wereld uit München. Sinds 1040. Een excursie waard." Een glas ook en dat is puur genieten.

De expositie kent zelfs humor. 'Stefanus, na de dood van Jezus gestenigd', verwijst de tekst naar een bijbels personage en een gelijknamig bier. 'Anders dan Dick Advocaat moest hij het met de dood bekopen', vervolgt het bijschrift. Alleen de Corona past voor onze bierkenner niet in het rijtje. „Afschuwelijk. Een aromasmaak, totaal anders dan bier. Wel heel laagdrempelig, maar voor mij meer frisdrank met een beetje alcohol luidt het vernietigent oordeel. Maar verder is de verzameling volgens Amsing redelijk compleet. „Mooie naam ook van die dominee: Engele. De man is uitverkoren. Alleen is wijn verkeerd. Dat had natuurlijk Bier moeten zijn." De expositie Bijbel en Bier dagelijks te bezichtigen in de Grote of Nicolaaskerk aan de Mathijs Tinxgracht in Edam. De kerk is geopend van 13.30 tot 17.00 uur. De expositie loopt tot 1 oktober.