Edam vanaf water meer dan kaas
Edam vanaf water meer dan kaas
Het is woensdag en een drukte van jewelste in kaasstadje Edam. Vele toeristen komen af op de traditionele kaasmarkt. Na het zien van de markt en snel wat shoppen bij een aantal kaaswinkels denken de meeste mensen het wel gezien te hebben en vertrekken huiswaarts. Daar wil Ondernemingsvereniging Edam verandering in brengen. Gisteren bood ze toeristen voor het eerst een nieuwe attractie aan: Edam vanaf het water. Terwijl op het terras van Hotel Fortuna mensen even bijkomen van kaasmarkthectiek en het benauwde weer, ligt achter aan de steiger schipper Marc Spaans met zijn boot op ze te wachten. Vanaf vandaag vertrekt hij hier 's woensdags ieder heel uur tussen 11.00 en 15.00 uur.
Als het publiek instapt, scharen zich wat nieuwsgierige eenden rondom de stalen vlet, een boot waar vroeger koeien mee van en naar de stal werden vervoerd. 'The ducks think they're getting paid as well!', grapt Spaans. Het geeft goed de sfeer weer van zijn toer, vol informatie over Edam en met hier en daar een knipoog. Zo legt hij onder meer uit waar namen van Edamse grachten en bruggen vandaan komen. ,,We hebben hier het 'Boerenverdriet'. Met dit soort bootjes was het moeilijk om te manoeuvreren en op dat stuk water sloegen boeren dan ook altijd om. Erg lastig.''
Spaans vaart eerst richting de Purmermeerpolder, waar volgens de overlevering twee melkmeisjes ooit een meermin hebben gevonden, die vervolgens achttien jaar in Edam heeft geleefd. Van haar huis is nu een museum gemaakt. In afwisselend Engels en Nederlands - zodat alle vier de nationaliteiten in de boot er iets van kunnen opsteken - vertelt Spaans de meest uiteenlopende dingen. Over hoe het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier het Edamse water beheert. En waarom het land steeds lager wordt naarmate je verder van het centrum vandaan gaat. Dat is heel logisch. Men begon natuurlijk het centrum te bouwen op de hoogste en droogste gedeeltes en bouwde van daaruit naar buiten. De boot passeert vele soorten huizen: oude kaaspakhuizen, kleine huisjes, grote moderne huizen, stuk voor stuk met een andere gevel.
Langs de tocht verschijnen veel kaasdragers die moe van de kaasmarkt terugkeren en langs de route naar het IJsselmeer zwoegt een drukke brugwachter. Er liggen zes bruggen achter elkaar. ,,Van negen uur 's ochtends tot acht uur 's avonds gaat hij twee keer per uur op zijn fiets die bruggen langs en maakt ze achter elkaar open en dicht voor de doorreizende schepen.'' Na zo'n 35 minuten meert Spaans aan bij De Dam. Het is weer tijd om van het rustige water terug de drukke straatjes in te gaan. De toer is een geslaagde introductie op een dagje Edam, die het stadje een stuk interessanter maakt en toeristen toont dat er meer te zien is dan kaas.
Aanmelden en het kopen van kaartjes (volwassenen € 3, kinderen/65+ € 2) kan bij Fortuna aan de Spuistraat in Edam.