Het prijskaartje aan cocaïne

Het prijskaartje aan cocaïne
Ex-cokeverslaafden: geheelonthouders tegen wil en dank

Vorige week was oud-stervoetballer Maradonna in het nieuws. De commentator meldde dat hij leed aan een hardnekkige cocaïneverslaving waar hij, ondanks opnames in afkickklinieken, maar niet vanaf kon komen. Maradonna zat erbij als een zielig hoopje mens en liet de verzamelde pers weten dat hij vooral verdrietig was over de gevolgen van zijn verslaving voor zijn dochtertje. Hoe kan het dat een drug als cocaïne mensen zo in zijn greep kan krijgen dat gebruikers alles en iedereen - zelfs het geluk van hun eigen kinderen - eraan opofferen? En kun je er wel ooit helemaal los van komen als je eenmaal verslaafd bent? Een deskundige met een jarenlange ervaring in de verslavingszorg gaf het volgende antwoord op deze vragen.

In de hersenen zit een centrum dat genotsgevoelens produceert. In cocaïne zit een stof die dat centrum prikkelt waardoor je een gevoel van genot krijgt. Als je dat gevoel eenmaal ervaren hebt, wil je het nog eens beleven. Je neemt dan wederom cocaïne waardoor het genotscentrum in je hersenen opnieuw geprikkeld wordt. Maar op een onvoorspelbaar moment gaat het mis en raakt het genotscentrum in je hersenen overgeprikkeld. Je krijgt dan van alles dat je hersenen met cocaïne in verband brengen, een onweerstane trek in cocaïne. Als je bijv. gewend was in de wc te snuiven, kun je de geur van chloor niet meer verdragen omdat je anders weer coke moet hebben. Als je gewend was cocaïne met sex te combineren kun je geen sex meer hebben zonder dat je een onweerstaanbare zin in coke krijgt. Je moet dan coke hebben om een orgasme te kunnen krijgen. En als je coke combineerde met alcohol kun je niet meer drinken zonder coke te gebruiken. 

Als je een kans wilt maken van de coke af te blijven zul je al die dingen uit de weg moeten gaan die je aan coke doen denken, zoals uitgaan en drinken. En misschien wel je hele leven lang. Je wordt dan een geheelonthouder tegen wil en dank.

Omdat dit lot iedereen kan treffen die coke gebruikt, noemde de verslavingsdeskundige cocaïne een "sluipmoordenaar". De verslavende werking van cocaïne is onlangs ook vastgesteld in een wetenschappelijk onderzoek met proefdieren. Uit dat onderzoek, dat half augustus in het nieuws was, bleek dat dieren die zichzelf cocaïne konden toedienen, na een paar maanden verslaafd raakten. Zolang ze niet verslaafd waren vertoonden ze geen onweerstaanbare trek als ze van de cocaïne werden afgehaald, maar zodra ze verslaafd waren geraakt, was het helemaal mis. Zelfs toediening van zware elektrische schokken kon ze niet van de cocaïne afhouden. Volgens de onderzoekers was dit het gevolg van een langdurige, misschien wel blijvende verandering in de hersenen, die zich ook bij mensen voordoet. Ook voor mensen is het daarom heel moeilijk om, eenmaal verslaafd, van de coke af te blijven. 

Wat betekent dit voor Volendamse cokegebruikers? Als je dit artikel leest en je gebruikt coke zonder dat je verslaafd bent, dan moet je er dus rekening mee houden dat het volgende lijntje de laatste druppel kan zijn. Je loopt dan de kans het "point of no return" te passeren, dat wil zeggen het punt waarop de coke iets verandert in je hersenen waardoor je niet meer terug kunt. En die kans is groter naarmate je meer gebruikt.

Genot ten koste van levensgeluk
De Moedige Moeders werken samen met ex-verslaafden die andere verslaafden willen helpen. Deze jongens bevestigden dat het een hele zware opgave was om af te kicken, maar ze konden niet anders. Cocaïne smoort namelijk al je emoties waardoor je wordt afgesneden van levensgeluk. En het enige wat je daarvoor terugkrijgt is een tijdelijk genotsgevoel dat steeds verder afzwakt en korter duurt. Maar dat je zelf geen deel van leven meer hebt, is nog niet eens het beroerdste effect van cocaïne. Het ingrijpendst is dat je er ook niet meer bent voor de mensen die van je houden: je ouders, broers, zusters, partner en - als je een gezin hebt - je kinderen.

Zoals ook familieleden van Volendamse verslaafden hebben ervaren, kan het lang kan duren voordat verslaafden zich bewust worden van wat zij zichzelf en hun familie aandoen. Pas als de betrokkene ook zelf de hel ziet waarin hij of zij is terechtgekomen en anderen meetrekt, kan hij/zij zich openstellen voor hulp.

Verslaafden die hulp willen om zichzelf weer terug te vinden, zijn van harte welkom bij de Moedige Moeders. Ze kunnen dan terecht bij een van de zelfhulpgroepen. En van daaruit kunnen ze zonodig worden doorverwezen naar professionele hulpverleners. En uiteraard kunnen ook ouders en partners zich aanmelden bij de Moedige Moeders.

Afkicken van coke: de eindafrekening
Zo gemakkelijk als het, zeker in Volendam, is om met cocaïne te beginnen, zo moeilijk is het  om weer te stoppen nadat je verslaafd bent geraakt. En als je stopt, omdat je niet meer uitsluitend voor tijdelijk genot wilt leven, dan volgt de eindafrekening. Om definitief te kunnen afkicken zul je namelijk ook moeten stoppen met uitgaan, drinken en andere vormen van ontspanning die je hersenen met cocaïne in verband brengen en die daardoor een onweerstaanbare trek in cocaïne oproepen. En misschien wel levenslang als de verandering in je hersenen blijvend is. Jongeren die overwegen met cocaïne te beginnen, doen er dan ook verstandig aan van tevoren voor zichzelf de afweging te maken of zij cocaïne die prijs wel waard vinden. 

PS: Aan pillen, zoals xtc, kleven vergelijkbare risico´s. Deze risico´s zullen worden belicht in toekomstige voorlichting van de Moedige Moeders.