Advies inzake bezwaarschriften voorbereidingsbesluit Populierenlaan

de gemeenteraad van Edam-Volendam
t.a.v. de afdeling VROM
Postbus 180
1130 AD Volendam

datum: 22 juli 2004
Verzonden: 27 juli 2004

Betreft: Advies inzake bezwaarschrift (artikel 7:13, zesde lid, Algemene wet bestuursrecht)

Geachte Raad,
Op 26 februari 2004 heeft uw gemeenteraad van Edam-Volendam ingestemd met het voorbereidingsbesluit voor de locatie Populierenlaan in Volendam. Dat besluit is openbaar gemaakt op 10 maart 2004 en in werking getreden op 11 maart 2004. Het besluit heeft betrekking op het voorbereiden van een bestemmingsplan in verband met nieuwbouw voor de Pius X. Bij schrijven van 1 april 2004 heeft Friedberg Advocaten namens de vereniging Red Volendam bezwaar gemaakt tegen dit besluit. Op 21 april 2004 zijn de gronden voor het bezwaar aangevuld. De adviescommissie voor bezwaar- en beroepschriften (hierna: commissie) heeft bezwaarde in de gelegenheid gesteld te worden gehoord tijdens een hoorzitting d.d. 9 juni 2004. Het verslag van deze hoorzitting treft u hierbij aan.

Naar aanleiding van de hoorzitting zijn nog stukken gewisseld. Van gemeentezijde is overgelegd een kopie van artikel 7 A van het geldende bestemmingsplan en de daarbij behorende kaart. Van Friedberg Advocaten is een reactie hiergp ontvangen, alsmede zijn enkele machtigingen overgelegd waaruit blijkt dat twee leden van de vereniging die niet in Volendam woonachtig zijn, optreden namens hun ouders aan de Populierenlaan 9 te Volendam.

Gronden van het bezwaar
De belangrijkste gronden van het bezwaar worden hierna samengevat weergegeven:

1. Er is sprake van ernstige inbreuk op het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Er rust een geheel andere bestemming op de onderhavige gronden, het park wordt weggehaald en er komt een omvangrijk gebouw voor terug. Bovendien is nog geen sprake van een samenhangende en afgeronde planologische visie.
2. Er is sprake van onzorgvuldige belangenafweging. De gemeente heeft bij de belangenafweging niet voldoende rekening gehouden met de belangen die betrokkenen hebben bij het voortbestaan van het park en een ongestoorde woon- en leefomgeving. Meer specifiek is er niet voldoende aandacht besteed aan veiligheidsaspecten, overlast door samenscholing en alcoholmisbruik, lawaai en parkeerproblemen die verbonden zijn aan de realisering van de Pius X, alsmede de gevaren voor de waterhuishouding van het park. Ook zijn alternatieve locaties niet nadrukkelijker onderzocht.
3. de omgeving is een woongebied. Een horecagelegenheid hoort niet thuis in woongebieden. Dit strookt met het horecabeleid van de gemeente zoals blijkt uit de nota horecabeleid.
4. Het park heeft een grote maatschappelijke functie in de gemeenschap
5. Door de hoogbouw verdwijnt ruimte en licht
6. Er zal een flink aantal bomen moeten worden gekapt
7. De exploitatie van het pand kost de gemeente veel geld

Ontvankelijkheid
Ingevolge artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) moet een bezwaarschrift binnen zes weken na bekendmaking van het besluit zijn ingediend. Het besluit is bekend gemaakt op 26 februari 2004. Het bezwaarschrift is ontvangen op 1 april 2004. Dit is binnen de wettelijke termijn.

Degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken, wordt als belanghebbende aangemerkt in de zin van artikel 1:2 lid 1 Awb. Volgens artikel 1:2 lid 3 Awb worden ten aanzien van rechtspersonen als hun belangen mede beschouwd de algemene en collectieve belangen die zij krachtens hun doelstellingen en blijkens hun feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen.

Er wordt bezwaar gemaakt door de Vereniging Red Volendam. Deze vereniging was ten tijde van het bezwaarschrift nog in oprichting. Dat doet in beginsel niet af aan de ontvankelijkheid. Immers zijn ook informele verenigingen (zonder rechtspersoonlijkheid) tot bezwaar toegelaten, mits ze op herkenbare wijze aan het rechtsverkeer deelnemen (zie bijv. Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State 13 mei 1996, AB 1996,312) en voldoen aan enige mate van een gestructureerd verband (Vz. ABRvS 4 februari 1997, K 01.97.0004, aangehaald in noot onder Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State 1 juni 1999, AB 199901213). De commissie is van mening dat de informele vereniging aan deze voorwaarden voldeed. Op 28 april 2004 is de vereniging statutair opgericht, zodat ten tijde van de hoorzitting op 9 juni 2004 geen onzekerheid meer hoefde te bestaan omtrent de rechtspersoonlijkheid. Volgens artikel 2 van de oprichtingsstatuten heeft de vereniging ten doel: het behartigen van de belangen van de leden met betrekking tot hun directe woon- en leefomgeving en het waar nodig namens de leden in rechte als procespartij optreden en voorts al hetgeen in de meest ruime zin van het woord daarmee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. De commissie is van mening dat deze doelstelling niet voldoet aan artikel 1:2 lid 3 Awb. De doelstelling is te algemeen geformuleerd. Er wordt geen belang ` in het bijzonder' behartigd. De commissie concludeert dat de vereniging als zodanig niet ontvankelijk is.

Leden van de vereniging Red Volendam kunnen wel ontvankelijk zijn, indien hun belangen rechtstreeks bij het voorbereidingsbesluit betrokken zijn. Volgens de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn bezwaarden bij e6 voorbereidingsbesluit ontvankelijk indien zij een objectief bepaalbaar belang hebben dat hen onderscheidt van andere omwonenden en/of zicht hebben op het betrokken perceel (zie bijv. Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State 15 januari 2003, gemeentestem 7182 p. 179). Er is door de vereniging Red Volendam een lijst afgegeven van leden van de vereniging. Alle leden (inclusief de bewoners van de Populierenlaan 9, voor wie twee leden als gemachtigde optreden) hebben zicht op de bouwlocatie en zijn mitsdien ontvankelijk in hun bezwaren tegen het voorbereidingsbesluit.

Overwegingen ten aanzien van het bezwaar
Het voorbereidingsbesluit van de gemeenteraad is uitsluitend genomen teneinde een vrijstelling als bedoeld in artikel 19 lid 1 van de Wet Ruimtelijke Ordening ten behoeve van de realisering van een bouwplan mogelijk te maken op de locatie Populierenlaan te Volendam. Volgens vaste jurisprudentie komt de gemeenteraad bij het nemen van een voorbereidingsbesluit een ruime mate van beleidsvrijheid toe. Er is slechts dan aanleiding voor de conclusie dat de gemeenteraad in redelijkheid niet tot het nemen van een voorbereidingsbesluit, dat is gericht op het kunnen voeren van een artikel 19-procedure, heeft kunnen overgaan, indien reeds bij een globale beschouwing aanstonds duidelijk had behoren te zijn dat het voorgenomen bouwplan in planologisch opzicht onaanvaardbaar is (zie bijv. Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State 15 januari 2003, nr. 20010456311, gepubliceerd op www.rechtspraak.nl).

Het is de commissie gebleken dat:

1. Artikel 7 A van het bestemmingsplan betrekking heeft op bijzondere doeleinden. De op de kaart die hoort bij het bestemmingsplan aangewezen gronden die een dergelijke bestemming hebben, zijn bestemd voor openbare en bijzondere gebouwen, waaronder ook verenigingsgebouwen zoals het geplande Pius X. Voor zover het beoogde bouwplan binnen deze gronden is gesitueerd, zal daarvoor geen vrijstelling nodig zijn;
2. Ingevolge artikel 7 A lid 1 van het bestemmingsplan gebouwen uitsluitend mogen worden opgericht binnen het op de kaart aangegeven bebouwingsoppervlak. Het voorgenomen bouwplan
   is daarmee in strijd, want de geplande bebouwing overschrijdt het op de kaart aangegeven bebouwingsoppervlak.
3. Ingevolge artikel 7 A lid 2 van het bestemmingsplan de bebouwde oppervlakte niet meer mag bedragen dan het op de kaart ingeschreven percentage van het bebouwingsoppervlak. Dat bebouwingsoppervlak is volgens de kaart 60%. Het voorgenomen bouwplan is daarmee in strijd.
   Uit de van gemeentewege overlegde gegevens blijkt dat de bebouwde oppervlakte meer zal zijn dan 60% van het bebouwingsoppervlakte.
4. Ingevolge artikel 7 A lid 3 van het bestemmingsplan de goothoogte van de gebouwen niet meer mag bedragen dan de op de kaart ingeschreven hoogtemaat. Die goothoogte is volgens de kaart 7 meter. Het voorgenomen bouwplan is daarmee in strijd. Uit de gegevens betreffende de
   lokatiekeuze van de Pius X afkomstig van Zeeman Architecten BNA van 6 november 2003, blijkt dat het gebouw plaatselijk een hoogte heeft van 8,50 meter.
5. de beoogde vrijstelling voornamelijk het parkgebied betreft, en volledig in strijd is met die bestemming. Bij realisatie van de bouwplannen, zal bijna het gehele park moeten verdwijnen.

De commissie concludeert dat bij het voorgenomen bouwplan op talloze en essentiële punten sprake is van forse en ingrijpende strijdigheid met het geldende bestemmingsplan. Het lijkt de commissie onwaarschijnlijk dat er een verklaring van geen bezwaar en vrijstelling voor zal worden verleend. De commissie is mitsdien van mening dat bij een globale beschouwing duidelijk is dat het voorgenomen bouwplan in planologisch opzicht onaanvaardbaar is. Tenslotte merkt de commissie op dat er nog geen sprake is van een (concept) ontwerpbestemmingsplan waaraan kan worden getoetst.

Proceskostenvergóeding
Per brief dd. 6 juli 2004 heeft de Vereniging Red Volendam verzocht om een vergoeding van de proceskosten in de bezwaarschriftenprocedure. Meer specifiek vraagt de Vereniging om vergoeding van beroepsmatig verleende rechtsbijstand. Ingevolge artikel 7:15 lid 2 Awb worden kosten, die de belanghebbende in verband met de behandeling van het bezwaar redelijkerwijs heeft moeten maken, vergoed door het bestuursorgaan, uitsluitend op verzoek van de belanghebbende voor zover het bestreden besluit wordt herroepen wegens aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid.

Het verzoek voor een proceskostenvergoeding moet zijn gedaan voordat een beslissing op bezwaar is genomen. Aan die voorwaarde is voldaan. De commissie heeft geconcludeerd dat de Vereniging Red Volendam niet ontvankelijk is in haar bezwaar. De leden van de vereniging Red Volendam zijn wel ontvankelijk. De commissie vat het verzoek van 6 juli 2004 op mede als een verzoek namens de leden van de vereniging. Naar de mening van de commissie is voldaan aan de in de wet aangegeven criteria voor vergoeding van de proceskosten.

Op 27 mei 2004 heeft de gemeenteraad van Edam-Volendam beleidsregels vastgesteld voor vergoeding van proceskosten in bezwaarschriftenprocedures. Conform deze beleidsregels oordeelt de commissie onderhavige procedure als 'gemiddeld' in het licht van de wegingsfactoren als bedoeld in de bijlage bij het Besluit proceskosten bestuursrecht onder C 1. De commissie adviseert derhalve een bedrag van € 644,00 toe te kennen.

Advies ten aanzien van het bezwaar
De commissie adviseert op grond van het bovenstaande:

• de vereniging Red Volendam niet ontvankelijk te verklaren in het bezwaar. Voor de leden zijn de bezwaren gegrond;
• het bestreden besluit dient te worden herroepen;
• de proceskosten die de leden hebben gemaakt in verband met de bezwaarprocedure te vergoeden, met inachtneming van de door de gemeenteraad op 27 mei 2004 vastgestelde beleidsregels voor vergoeding van proceskoten in bezwaarschriftprocedures.

Hoogachtend,
De bezwaarcommissie van de gemeente Edam-Volendam,

De secretaris     de voorzitter
Mr. Drs. A.J.M. Muurlink   Mr. Drs. J.M. Stam