Een reisverslag uit Phuket - donderdag 13 januari bezoek aan vissers Ko Lanta

Een reisverslag uit Phuket - donderdag 13 januari bezoek aan vissers Ko Lanta

Rawai, 14 januari 2005
Gisteren hebben we een bezoek gebracht aan de vissers van Ko Lanta. Ko Lanta blijkt een eiland te zijn in de richting van Krabi, niet ver van de vaste wal. Vanaf Phuket zou het over land echter een behoorlijke opgave zijn om naar Ko Lanta te gaan. Het zou minstens drie dagen in beslag nemen. Gezien de ontwikkelingen in Rawai konden we die tijd niet missen, zodat we met een snelle boot naar Ko Lanta zijn gegaan. Vanwege de vrij hoge zee duurde het toch nog bijna 2 uur om Ko Lanta te bereiken. Onderweg was het zeer opvallend dat we, waar we ook keken tussen de eilanden die we passeerden, letterlijk niet een vissersbootje zagen. Normaal wemelt het hier van de bootjes. Bij veel eilanden zagen we ook dat de onderste begroeiing, ook bomen, inmiddels behoorlijk begon te verbleken, vergiftigd door het zoute water.

Tussen de eilanden van Ko Pi Pi doorvarend, bereikten we de noordpunt van Ko Lanta. Kort daarna kwam de afgesproken auto om ons, over land, naar de zuidpunt te brengen, een uithoek van het eiland waarnaar de vissers hebben moeten uitwijken door de hotels en het toerisme. Na zo'n 30 minuten stoffige en onverharde wegen bereikten we de zuidpunt.
Inmiddels hadden we al wel begrepen dat de kleine vissersnederzetting in het noorden van het eiland ook schade had geleden, maar dat dit een relatief welvarende gemeenschap is, die wat meer is ingesteld op het toerisme. Zij redden het wel op zichzelf. Al snel werd duidelijk dat er op dit dicht beboste eiland voldoende hout is. Daar hoefden wij dus niet zelf voor te zorgen. De botentimmerlui, waar op Phuket zo'n behoefte aan is, bleken hier ook in voldoende mate aanwezig.

Dorpje uit angst voor de zee verlaten
Op de zuidpunt aangekomen verbaasden we ons over de pracht van de natuur hier. Het baaitje dat wij bezochten, met het aan zee gelegen dorpje, was verlaten. De mensen waren de heuvels ingetrokken, bang voor de zee. Toch kwamen zich langzaamaan nieuwsgierigen melden. Na een tijdje heen en weer gepraat te hebben, waren er voldoende mensen om het doel van ons bezoek uit te kunnen leggen.

Dankzij de ervaring die we inmiddels in Rawai hadden opgedaan, waar we er noodgedwongen langer dan een week over deden om de beste weg te leren kennen, konden we de mensen hier heel snel duidelijk maken wat we kwamen doen en welke medewerking we van hen verwachten om het gewenste doel te bereiken. De plaatselijke overheid was hier al wel wezen kijken, maar was tot op heden nog niet verder gekomen dan inventariseren hoeveel gezinnen hier leven.

In totaal gaat het om zo'n 95 gezinnen met zo´n 40 bootjes, verdeeld over 5 baaitjes. Ook hier stelden we elk gezin een envelop met geld voor de eerste levensbehoeften in het vooruitzicht. Daarnaast beloofden we hulp bij de reparatie van de boten als ze het met onze voorwaarden eens zouden worden.

Onderlinge spanningen en irritaties overwonnen
Bij het vertellen van onze bedoelingen en voorwaarden kregen we van de mensen te horen dat er op het eiland al jaren sprake was van onderlinge spanninkjes en irritaties. Ze waren daarom bang dat samenwerken, onze belangrijkste voorwaarde voor hulp, op barrières zou stuiten. Wij stelden klip en klaar dat we ze alleen konden helpen als ze allemaal over deze barrières heen zouden stappen en onze voorwaarden zouden accepteren. Er kwam wat schot in de onderhandelingen toen ze stelden dat, als ook de schippers in de nederzetting op de heuvel, beloofden onze voorwaarden te zullen naleven, zij in elk geval akkoord zouden gaan.
Toen dus de heuvel op. Hier troffen we een klein schooltje aan onder leiding van katholieke nonnetjes. Heel eenvoudig allemaal: een leeg lokaal, met een schoolbord en de kinderen gewoon op de grond. Ook werd er, tussen de bomen buiten, bijbelonderricht gegeven en werden er bijbels uitgedeeld. Ik begreep er eerlijk gezegd maar weinig van, want echte hulp werd er door deze mensen niet geboden. Op de heuvel voerden we hetzelfde overleg met de daar aanwezige schippers. Toen ook hier positief gereageerd werd, konden de echte onderhandelingen van start gaan.

Zoals gezegd, hout en mensen met kennis van zaken hadden ze niet nodig. Gereedschap en basisbenodigdheden, dat was waar het hier om ging. Wij spraken af dat we, naast de envelop voor elk gezin, een afzonderlijk bedrag beschikbaar zouden stellen om deze spullen te kunnen aanschaffen. Het bedrag was voldoende om drie sets gereedschap te kunnen kopen en de benodigde basismaterialen. Naar het voorbeeld van Rawai zou men dan met drie teams aan de slag kunnen. We spraken af dat we na zo'n 2 weken zouden terugkomen om te zien of alles was gelopen zoals afgesproken. Zo ja, dan zouden we het budget zonodig aanvullen. We hebben er geen misverstand over laten bestaan dat ze verder niets zouden krijgen als achteraf zou blijken dat ze niet volgens onze voorwaarden aan de slag waren gegaan. Dat klinkt misschien hard, maar is wel de manier hier.

Iedereen was het er mee eens en we werden van alle kanten met de, in Thailand gebruikelijke, charmante "waai" bedankt. Ook de dames van de bijbelles, die aanvankelijk heel achterdochtig naar ons keken, toonden hun dankbaarheid. Vervolgens gingen we de heuvel af om de gemaakte afspraken te effectueren. De enveloppen ter verdeling en het geld voor de aanschaf van de spullen vertrouwden we toe aan een zoon van Tjin (de vrouw van Jan) die hier ook woont en die wij echt kunnen vertrouwen. Hetzelfde geldt voor de vrouw met wie hij getrouwd is en die heel verstandig is.

Jan sloot het bezoek af met een toespraakje dat ongeveer als volgt ging:

"Op de heuvel wordt een geloof verkondigd (een verwijzing naar de nonnetjes/Joop) dat hetzelfde is als van de mensen die jullie deze hulp bieden. Bedenk goed dat de meeste van deze mensen niet rijk zijn, zoals jullie misschien denken. Zij moeten ook elke dag op de fiets, een brommer zoals hier gebruikelijk is hebben ze vaak niet, soms door heel slecht weer naar hun werk. Of ze moeten elke dag heel ver weg om te kunnen werken. Als jullie deze mensen teleurstellen door niet samen te werken en deze gift niet goed te besteden, dan doe je hen heel veel verdriet en verdien je hun hulp niet. Ik reken dus op jullie en ik kom dat ook controleren."

Vervolgens gaf Jan een uitgebreide uitleg over het soort dorp - Volendam - waarvan het (meeste) geld afkomstig is. Hierop sloten we het bezoek af en keerden terug naar onze boot. Wel lazen we in elkaars ogen de zorg of we het verder wel aan de mensen zelf konden overlaten. Na een kort bezoekje aan het kleinste eilandje van Ko Pi Pi keerden we terug naar Phuket.

Aanpak werkt!
De volgende ochtend vroeg kreeg Jan al een telefoontje van de zoon van Tjin (sorry, ik ben z'n naam kwijt en ik moet eigenlijk zeggen de zoon van Jan en Tjin, alhoewel hij geboren is voordat Jan zijn vrouw had ontmoet). Hij vertelde dat hij een auto had gehuurd en dat hij
met mensen van de andere nederzettingen op weg was naar Krabi voor het doen van de inkopen. Het bleek dus te werken, hetgeen voor ons een geweldige opluchting was.
Een uur later belde hij weer met de vraag of dit nu echt de bedoeling was. Ze konden het eigenlijk niet geloven en waren nog steeds bang dat ze het misschien niet goed hadden begrepen. Ze vroegen zich af of we wel beseften hoeveel geld die gereedschappen kosten. We hebben de mensen gerustgesteld en de verzekering gegeven dat ze de gereedschappen met een gerust hart konden kopen. Als je jezelf verplaatst in deze mensen, dan is hun twijfel goed te begrijpen. Stel je voor dat je tot de allerarmsten van het land behoort en je krijgt dan zo maar uit een ver land een bedrag wat voor Thaise begrippen een vermogen is? Dan weet je niet wat je overkomt en durf je het geld niet zo maar uit te geven.

Inmiddels zijn de gereedschappen aangeschaft, zodat de drie teams van start kunnen. Over twee weken hopen we verslag te kunnen doen van de tot dan geboekte resultaten.

Groeten en tot de volgende keer,
Joop Veerman