Gespeelde Verbazing

Gespeelde Verbazing
Enkele maanden geleden is onder de inwoners van de regio Waterland een onderzoek gehouden. Voor Edam-Volendam kwamen daar bijzondere resultaten uit. Het overgrote deel van de bevolking (78%) is zeer tevreden over het woon- en leefklimaat in de gemeente. Dat is meer dan het gemiddelde in Waterland. Bijna de helft van de inwoners is echter niet tevreden over het gemeentebestuur en de gemeenteraad in onze gemeente. Ook dat is meer dan het gemiddelde. Volgens een verslag van “Ons Streekblad” spraken de fractievoorzitters van het CDA (Peter Veerman) en van de PvdA (Dorus Luyckx) daar in de laatste gemeenteraadsvergadering van 21 december hun opperste verbazing over uit. Beide politici begrijpen volgens het verslag niet dat het wonen in deze gemeente zo positief wordt beleefd, terwijl er tegelijkertijd een groot gebrek aan vertrouwen in het gemeentebestuur bestaat. Het eerste dat ik me afvroeg bij het lezen van dit bericht: was die verbazing gespeeld, of waren ze echt verbaasd?

In het eerste geval, als de verbazing gespeeld was, is er niet zoveel om ons zorgen over te maken. Dan is het gewoon retorische verbazing. Beide heren zeggen dan eigenlijk: ‘kijk, we staan er weliswaar niet zo goed voor, maar kennelijk doen we het niet slecht. Anders zou het het aantal mensen dat ontevreden is over het woon- en leefklimaat in onze gemeente ook groter zijn. Die gespeelde verbazing is dan bedoeld om politieke winst te halen uit een slechte uitslag. Dat zijn we gewend van politici.

In het tweede geval, als beide heren echt verbaasd waren, is er alle reden om ons echt zorgen te maken. Dat zou betekenen dat ze er echt helemaal niks van snappen. Het zou betekenen dat onze belangrijkste politici denken dat 1+ 1 op 3 uitkomt. Hoewel het niet helemaal kan worden uitgesloten dat ze echt verbaasd waren, ga ik er toch maar van uit dat de verbazing gespeeld was. Ze zouden toch zowel doof als blind moeten zijn om niet te begrijpen dat veel kiezers een andere benadering van vraagstukken wensen.

In Volendam wordt dat vooral verwacht van de door jeugdige overmoed bevolkte, vrouwloze CDA-fractie. Een grotere bescheidenheid (we hebben niet altijd gelijk) zou op zijn plaats zijn. Vooral het besef dat door misplaatste arrogantie en achterkamertjespolitiek meer wordt afgebroken dan opgebouwd, kan bij een volgende enquête een groter vertrouwen opleveren.
Het feit dat de bevolking van Edam-Volendam van alle Waterlandse gemeenten het meest positief is over het eigen woon- en leefklimaat, komt maar voor een heel bescheiden deel voor rekening van het politieke bestuur. Er is in de enquête geen onderscheid gemaakt tussen de bevolking van Edam en Volendam. Maar dat Volendammers tevreden zijn over hun woon- en leefklimaat kan ik goed snappen. Volendam is een gemeenschap met een overvloed aan ondernemende en talentrijke mensen. Gemeenschapszin verbindt een groot aantal van die mensen. Het is ook een gemeenschap die gewend is de eigen boontjes te doppen en niet al te veel van de overheid te verwachten.

Hoewel de gemeente per inwoner minder subsidie uitgeeft dan de meeste andere gemeenten, bestaat er een zeldzaam rijk verenigingsleven en particulier initiatief. Dat wordt gedragen door een ongelooflijk aantal toegewijde vrijwilligers en mede mogelijk gemaakt door een stoet van gulle sponsors. Er is nauwelijks een serieus probleem aan te wijzen waar de Volendamse gemeenschap niet eensgezind de schouders onder zet, of heeft gezet. Veel verenigingen die in competities meedraaien, behoren tot de top of sub-top van Nederland. En ook instellingen waar geen wedstrijdcompeties voor gelden, zoals het Operakoor, het Club- en buurthuiswerk of het Don Boscocollege (om maar een paar voorbeelden te noemen, leveren prestaties die landelijk tot de verbeelding spreken. Die rijkdom bepaalt het woon- en leefklimaat, met politiek heeft dat niet veel te maken. Daarom past het politici om bescheiden te zijn.

Op de ambitieuze agenda die de gemeenteraad voor het jaar 2030 aan het maken is, zou het herstel en behoud van het vertrouwen tussen de bevolking en de politiek met afstand op nummer een moeten staan. Dat lukt niet met gespeelde verbazing, want dat is bedrog. Dat lukt wel met luisteren en in de buurt van de agenda van de bevolking te blijven. Waarom zou ook de politiek niet de ambitie hebben om kwalitatief in de top of sub-top van Nederland mee te draaien? Dat zou ook de aantrekkingskracht van politieke partijen vergroten en een toestroom van politiek talent uitlokken.

Het kan, één zwaluw heb ik al gezien. Op de protestvergadering van de bewoners van de blauwe zones was Ferry Veerman (CDA) aanwezig. Hij heeft geluisterd. Hij heeft zijn kardinaalshoed afgezet. Daarom kon hij zien dat de bevolking terechte klachten had over de kwaliteit van de politieke besluitvorming. Hij is volksvertegenwoordiger geworden. Nu hoeft het alleen nog maar zomer te worden.

Peter Louter