Basisschool en Democratie

Basisschool en Democratie
Van mij zult u niets dan goeds horen als het gaat over de kwaliteit van het basisonderwijs in Volendam. De beperkte en incidentele ervaringen die ik met het onderwijs hier had, wezen bijna zonder uitzondering op toegewijde leerkrachten die met hun leerlingen het beste voor hadden. Om een wat meer objectieve indruk van het onderwijs te krijgen, heb ik op het Internet de rapporten van de Onderwijsinspectie opgezocht. In die rapporten staat dat de scholen hier op het zelfde niveau staan als vergelijkbare scholen. Sommigen zijn zelfs iets beter dan vergelijkbare scholen. Zo’n school waar het onderwijs beter is, daar zou je natuurlijk je kinderen wel naar toe willen sturen. Maar in Volendam kan dat niet. Je schrijft je kinderen in bij het SKOV (Stichting Katholiek Onderwijs Volendam) en het SKOV vertelt je vervolgens naar welke school je kinderen mogen.

Dat gebrek aan keuze heeft heel veel voordelen. Het zorgt er voor dat de kinderen goed over de scholen verdeeld worden. Zo voorkom je dat er een school leegloopt of een andere school veel te veel aanmeldingen krijgt. Op die manier werkt het superefficiënt. En dat is niet het enige. Er is ook geen concurrentie. Al die scholen werken met hetzelfde systeem. Dat moet ook wel. Want als er niets te kiezen valt, kun je ook geen verschillen laten bestaan.
In een rapport van de Onderwijsinspectie over een van de scholen stond daarover het volgende te lezen: “Er is door het Collegiaal Management Team (CMT) van de Stichting Katholiek Onderwijs Volendam een beleidscyclus opgezet voor de ontwikkeling van het onderwijs op alle Volendamse scholen. Dat is mogelijk omdat het beleid er al jaren op is gericht om het aanbod en de organisatie van het onderwijs op de scholen in Volendam op dezelfde wijze vorm te geven. Het bestuur streeft er naar om de kwaliteit van het onderwijs op al haar scholen op hetzelfde niveau te houden, mede om de leerlingen evenredig over de scholen te kunnen verdelen.”

Je kunt dus de kinderen alleen maar evenredig over de scholen verdelen als het onderwijs op alle scholen hetzelfde is. Lang niet alle ouder zijn het met die verdeling eens. Uit de onderwijsenquête die is gehouden, blijkt dat bijna een kwart van de ouders, zonder dat het gevraagd was, een opmerking op het enquêteformulier heeft geplaatst om aan te geven dat ze een probleem hebben met het gebrek aan keuzevrijheid.

Die onderwijsenquête is gehouden op initiatief van de gemeente. De gemeente zit namelijk met een probleem. In het nieuwe Dijkwijk komt straks de tiende Volendamse school. En de gemeente wilde wel eens weten wat de ouders dan willen. Willen ze een ander soort school of weer gewoon een school van het SKOV. Als je alleen naar Dijkwijk kijkt, is de keuze niet zo moeilijk. In Volendam kiest 80 procent van de ouders voor een katholieke school. Dat zal in Dijkwijk straks niet veel anders liggen. Ook daar zal zo’n 80 procent een katholieke school wensen. Dus ligt het voor de hand dat daar ook weer een katholieke school van het SKOV komt. In de gemeenteraad hebben ze dat al aan zien komen. Het CDA kwam met een motie om het SKOV in Dijkwijk een kans te geven. Ze kregen steun van VD80 en een deel van RdZ. Andere partijen zijn tegen. Als je alleen naar Dijkwijk kijkt is dat niet logisch. Waarom zou er daar niet weer gewoon een katholieke school komen. Die andere partijen wijzen echter op de situatie in héél Volendam. Als je zo kijkt, ligt de situatie toch echt wel even anders. Als 80 procent een katholieke school wil, wil 20 procent van de ouders iets anders. Als er straks 10 scholen zijn, zouden er daarvan dus twee geen katholieke school moeten zijn. Dat is democratisch.

Het aantal ouders dat voor hun kinderen een Openbare school wil, is in Volendam groot. Volgens de onderwijsenquête willen de ouders van ongeveer 10 procent van de kinderen dat er een openbare school komt. Dat aantal loopt op tot 286 kinderen in het jaar 2010. Dat is genoeg om een nieuwe school te stichten. Zeker wanneer je er van uit gaat dat de belangstelling voor Openbaar onderwijs in de toekomst nog wel verder zal groeien. Ook de gemeenteraad zal dat grote aantal moeten respecteren. Dus ligt het voor de hand dat het SKOV een bestaande school uit het centrum naar Dijkwijk verplaatst en dat er in de vrijkomende school Openbaar onderwijs komt.

Dan is er in ieder geval één probleem opgelost. Bovendien komt er dan een beetje keuzevrijheid zoals die al in Edam normaal is. Zonder medewerking van de SKOV zal dat echter niet gebeuren. Daar zit de pijn van de gemeenteraad: hoe krijgen ze die medewerking?

Voor het vervolg op deze kwestie zou er een nieuwe enquête moeten komen. Een waarin de Volendamse ouders gevraagd wordt of ze het bestaande eenheidsworst-systeem zonder keuzevrijheid willen handhaven of willen dat er meerdere onderwijssystemen in Volendam komen. Zodat je ook kunt kiezen tussen een gewone school en een Montesori- of een Jenaplanschool. Want onze scholen mogen dan allemaal op elkaar lijken, ouders doen dat niet en hun kinderen al helemaal niet.

Peter Louter