Erik Tuijp wordt - voor zover hij weet als eerste Volendammer - rechter
Erik Tuijp wordt - voor zover hij weet als eerste Volendammer - rechter
Op 2 maart wordt hij benoemd tot rechter-plaatsvervanger bi j de rechtbank Alkmaar en is de officiële beëdiging. Maar Erik Tuijp (38) heeft het Koninklijk Besluit, ondertekend door Hare Majesteit Koningin Beatrix en minister Donner, al binnen. „Het is een bijzonder ambt, maar het recht heeft me altijd al getrokken."
Tuijp, die zich de laatste jaren inzette als voorzitter van de Stichting Slachtoffers Nieuwjaarsbrand Volendam, blijft nog werkzaam in zijn huidige (managementfunctie) bij de Rechtbank Amsterdam. De eerste tijd is het voor de Volendammer vooral een kwestie van observeren en orienteren. „Eén keer in de vier weken zit ik een hele dag in de strafkamer met twee andere rechters in de rechtbank Alkmaar. Op die manier kan ik het vak van rechter tot me nemen. En kijken of ik er vijf dagen mijn vak van wil maken." Het heeft iets van een roeping: rechter willen worden. „Leuk is niet het juiste woord. Het is een bijzonder ambt. Ik ben al eens jarenlang secretaris en griffier geweest voor de rechtbank. Het verschil is dat ik toen geen eigen verantwoordelijkheid droeg."
Sinds 1986 is Tuijp opgeklommen bij Justitie. „De inhoud van het recht heeft me altijd getrokken, ondanks dat ik de switch maakte naar de managementfunctie. Daarom heb ik ook een jarenlange rechtenstudie gevolgd. Het vanuit een onafhankelijke opstelling tot een oordeel komen, op basis van wat partijen jou presenteren."
„Bij de SSNV heb ik veel ervaring op kunnen doen. Transparant zijn en objectief, hoe moeilijk dat soms ook is. Als SSNV waren wij ook onafhankelijk en vanuit die positie konden wij een onderdeel vormen in de schikking die tot stand is gekomen. Dat is natuurlijk anders dan strafzaken, waarin je ook het belang van de maatschappij moet meetellen."
Met de toename van agressie en de toename van media is het ambt van rechter wat uit zijn beschermde positie gehaald. „Je hebt een publieke functie als rechter, maar er is meer ruchtbaarheid aangegeven sinds de grote zaken van de laatste jaren. Ik ben me er bewust van dat bepaalde zaken zo uitgelicht zijn, dat zelfs rechters, officieren van justitie of hun gezinnen in gevaar kwamen en zoiets weeg je af als je deze stap zet. Tegenwoordig is het ook zo dat door nieuwe technieken zaken worden achterhaald. Bijvoorbeeld met dna-onderzoek
wordt soms aangetoond, dat een rechter jaren eerder heeft mis gezeten en iemand onterecht heeft veroordeeld. Het benadrukt maar weer eens hoe zorgvuldig je met het ambt dient om te gaan."
Onafhankelijke rechter
De angst van de burger neemt toe met al het openbare geweld. „Het vertrouwen neemt af in de samenleving. Daarom is de waarde van een onafhankelijke rechter groot. Ik zou op die manier ook een steentje willen bijdragen. In andere landen, zoals Amerika, werken ze nog veel met een jury, die het vonnis velt in de rechtbank. Ik denk dat ons rechtssysteem, met onafhankelijke rechters, efficiënter is."
Ooit wilde Tuijp scheidsrechter in het betaalde voetbal worden, maar mede omdat hij bij Justitie ging werken, raakte dat van de baan. „Ik ben niet bang aangelegd, durf iets aan te pakken. En het intrigeert me. Ik heb jarenlang langs de zijlijn meegelopen. Nu kom ik er middenin te zitten. Ik geef graag leiding aan een proces." Tuijp las de laatste tijd veel boeken en volgde veel cursussen om de fijne kneepjes van het strafrecht opnieuw tot zich te nemen. Daarnaast nam hij de recente jurisprudentie door.
„Je bestudeert veel praktijkvoorbeelden van zaken uit de laatste tijd en daar probeer je iets van te leren. Nu ben ik nog een zogenaamde jongste rechter, maar ooit zou ik wel de voorzitter, de eerste rechter tijdens een zitting, willen worden. Maar plannen ga ik niet. Ik ga eerst kijken of dit bevalt en me tevens meer specialiseren op andere rechtsgebieden. Het civiele en strafrechtsgebied trekt me het meest. In het traject met de SSNV en de uiteindelijke schikking zat veel civielrecht. Steeds het doel voor ogen houdend probeerden we complexheden bespreekbaar te maken. Onderhandelen. Hoe dat met andere zaken in de praktijk gaat, ga ik nu ervaren."
Naast mediatraining deed hij als SSNV voorzitter in dat opzicht de nodige praktijkervaring op. „Als rechter moet je mensen aanhoren en heb je intervisie met je collega's." Met meer dan gemiddelde interesse las hij de laatste grote zaken terug. „Met de vraag hoe die rechters tot hun standpunt zijn gekomen. De wet is de basis. Maar het verandert steeds. Soms moet je simpelweg de wettelijke regels toepassen en uitvoeren; soms ligt het er aan hoe je uitleg geeft aan die wettelijke regels. Daarnaast speelt in het strafrecht de persoon van de verdachte en de maatschappelijke gevolgen van het handelen van de verdachte een belangrijke rol. Eigenschappen die je moet hebben zijn goed jezelf kunnen verplaatsen in situaties en goede analyses kunnen maken van dossiers. "