Leve het verschil!

Leve het verschil!
Ergens in Nederland ligt een raar dorpje. Bijna niemand wil daar naar toe verhuizen. Gek genoeg zijn de mensen die in dat dorpje wonen zelf allemaal zeer tevreden. Bijna niemand wil uit het dorp weg. Het rare aan dat dorpje is dat er veel van hetzelfde is. Hoewel er meerdere type huizen zijn, lijken die allemaal erg op elkaar. Er is maar één soort bier verkrijgbaar en alle supermarkten zijn hetzelfde. Er is ook maar één soort school, al zijn er daar wel heel erg veel van. Op vrijdag eten ze allemaal dezelfde soort vis. De gordijnen voor de ramen hangen allemaal op dezelfde manier. Bijna alle tandartsen hebben dezelfde naam. Ze houden allemaal van dezelfde muziek. De kinderen hebben hetzelfde kapsel.

Vroeger liep iedereen zelfs in dezelfde kleding. Sinds kort, dankzij de pastoor, zijn ook alle begrafenissen weer hetzelfde. De supermarkten verkopen maar één soort boter en ze zijn allemaal gek op dezelfde kadetjes. Ze doen allemaal aan dezelfde sport. Samen hebben ze niet meer dan een stuk of tien achternamen. Op zondag gaat iedereen op bezoek bij zijn moeder. Dat dorpje heet Pragma. De mensen die daar wonen heten: Pragmatici. Ze vinden hun dorpje ideaal. Zo ideaal dat ze niet snappen dat iemand ergens anders zou willen wonen. ‘Als er geen verschillen zijn, zijn we allemaal hetzelfde’, is hun leus. Denk nou niet dat ze in dat dorpje een communistisch gelijkheidsideaal hebben. Helemaal niet, want ze doen daar niet aan politiek en ze hebben eigenlijk ook maar één politieke partij en één geloof. Nee, ze vinden het gewoon gemakkelijk als alles hetzelfde is en het komt ook nog eens voordelig uit.

‘Verschillen kosten veel geld en wekken alleen maar afgunst’, zeggen de door ervaring gelouterde ouderen en de jongeren zeggen hen dat na. In de jaren tachtig hebben een aantal dissidenten geprobeerd dat allemaal te veranderen, maar het is ze niet echt gelukt. Ze hebben het zelfs erger gemaakt. Want door hun activiteiten mogen jongens en meisjes sindsdien in hetzelfde zwembad. Alweer een verschil minder. In Pragma is er een bestuur aangesteld dat alles op elkaar moet laten lijken.

En hoewel iedereen in Pragma tevreden zegt te zijn, wordt dat buiten Pragma niet zo geloofd. Critici van deze manier van leven wijzen op het hoge drank- en drugsgebruik dat in Pragma inderdaad een probleem is. De drinkers doen het om hun afwijkingen van de gelijkheidsnorm te vergeten. De snuivers doen het om gelijke tred te houden met de rest.
Gelukkig wonen wij in een gewoon dorp. Stel je voor, er zou hier een opstand uitbreken als er maar één soort bier te koop was. Alleen dat onderwijs, dat lijkt wel hetzelfde te zijn als in dat rare dorpje Pragma. Negen dezelfde scholen in Volendam is toch wel een beetje veel van het goede en er schijnt nog een tiende bij te komen. Alsof er in ons dorp geen verschillen zijn tussen leerkrachten, ouders en hun kinderen. Het zal toch niet stiekem het beleid zijn van een aantal mensen dat ons dorp op Pragma wil laten lijken? Een soort complot? Want kinderen op dezelfde soort scholen, hetzelfde soort onderwijs te laten geven door op gelijke wijze getrainde leerkrachten, lijkt natuurlijk wel verdacht veel op een poging om kinderen alvast te laten wennen aan het idee dat alles hetzelfde is of zou moeten zijn.

Helemaal bang, hoeven we echter niet te zijn. Ik heb een grootse speurtocht opgezet om te kunnen bewijzen dat niet alles hetzelfde is in het onderwijs. Ik heb eerst naar de Cito-resultaten gezocht. Die kon ik nergens vinden. Voor mijn vrouw was dat weer eens aanleiding om zich badinerend uit te laten over mijn capaciteiten op het terrein van zoeken. Maar ik weet niet of het in dit geval daar aan lag. Wat ik wel heb gevonden waren de rapporten van de Onderwijsinspectie (www.owinsp.nl/zoekscholen/). Die heb ik nauwkeurig gelezen. Slechte scholen zijn er niet op Volendam, ze presteren allemaal op zijn minst even goed als vergelijkbare scholen. Dat is al een hele opluchting want mijn oude school, de Adelbertusschool in Bergen, kreeg een bar slecht rapport van de inspectie. Drie scholen op Volendam springen er echter bovenuit. De Blokwhere, De Springplank en de Jozef presteren méér dan vergelijkbare scholen. Dat zijn de scholen waar je je kinderen naar toe moet sturen als je het beste onderwijs voor ze wil. Dat kan echter niet.

Het bestuur van alle scholen in ons dorp gaat er van uit dat alle kinderen hetzelfde zijn, zodat het niet uitmaakt op welke school ze terecht komen. Want al die scholen zijn zogenaamd hetzelfde. Dus vertelt het bestuur van al die scholen je wel waar het hun het beste uitkomt dat je kind naar school gaat. Als je het beroerd treft, gaan de kinderen niet naar de school die je als ouders voor hen wil. En als je het nog beroerder treft, gaan je kinderen naar twee of zelfs drie verschillende basisscholen. Onderwijskundig is dat niet slim. Want bij meerdere kinderen uit een gezin wil een school het liefst een band opbouwen met dat gezin en omgekeerd is dat ook zo. Ook voor de ouderparticipatie is het veel beter dat de kinderen op een school zitten die de ouders hebben uitgekozen.

Ik durf natuurlijk niet met zekerheid te stellen dat er sprake is van een complot. Van een complot om uiteindelijk te kunnen fuseren met dat dorpje Pragma waar alles nog efficiënter is. Maar het is toch op zijn minst wel verdacht dat onze kinderen alvast allemaal noodgedwongen naar dezelfde eenheidsworstenschool moeten. U bent gewaarschuwd. Leve het verschil!

Peter Louter