Weerbaarheid is meer dan terugvechten (foto)

Weerbaarheid is meer dan terugvechten
In het Club en Buurthuiswerk Pius X in Volendam is onlangs een spraakmakende cursus van start gegaan: 'Weerbaarheid voor jonge meiden'. Bij zo'n titel gaan je wenkbrauwen omhoog en stel je jezelf gelijk van alles voor. Tijd voor een nader onderzoek!

Aanranding
Maria-Luisa Manrique-Hehl is de docente van de cursus weerbaarheid. Ze vertelt: "Ik ben nu zo'n vijf jaar bezig met lesgeven in zelfverdediging en weerbaarheid. Zelf ben ik er ruim tien jaar geleden mee begonnen. De aanleiding was zoals bij veel vrouwen een onaangename ervaring met mijn eigen kwetsbaarheid: ik werd op een donkere avond vanuit het Amstel Station in Amsterdam achtervolgd door een onbekende. Dat was een heel confronterende ervaring. Ik kwam er op een hardhandige manier achter dat ik als het erop aan kwam eigenlijk helemaal niet in staat was mezelf te verdedigen. Gelukkig liep het voor mij goed af. Volledig overmand door angst bleef ik staan en keek de achtervolger aan. Dat was niet wat hij verwachtte. Hij raakte in de war en begon te vloeken en te schelden. Hij gaf me nog wel een keiharde trap in mijn buik, maar maakte toen dat hij weg kwam."
Over dat voorval heeft Maria-Luisa heel lang nagedacht. De impact was enorm.
"In eerste instantie loop je verder en ben je blij dat er niets ernstigs is gebeurd. Maar later begin je toch over je hele lichaam te trillen en stort je ook geestelijk in. De bedreiging die je ondergaat werkt op heel veel niveaus door. Het heeft heel lang geduurd voordat ik weer goed in mijn vel zat."

Leren verdedigen
Maria-Luisa begon zich af te vragen hoe ze zichzelf beter kon leren verdedigen. Ze begon met een beginnerscursus zelfverdediging, waar ze heel veel van leerde. Daarna vervolgcursussen, waaronder ook karate. Zo kwam Maria-Luisa erachter dat er eigenlijk heel weinig aanbod was op dit gebied, terwijl er juist heel veel vrouwen grote behoefte hebben aan manieren om hun persoonlijke veiligheid te vergroten.

Weerbaarheid
Maria-Luisa: "Vechtsporten zijn ook niet zaligmakend in dit opzicht. Je leert wel alle technieken om te vechten, maar echte weerbaarheid is toch iets anders. Zelfverdediging heb je nodig als je fysiek wordt aangevallen. Weerbaarheid gaat veel verder. Dat heeft te maken met je houding en je uitstraling, zowel lichamelijk als verbaal en geestelijk. Weerbaarheid houdt in dat je in staat bent om je eigen grenzen aan te geven en dat aan een ander duidelijk te maken. Dat gaat veel verder dan het fysieke. Je moet trots op jezelf zijn, jezelf de moeite waard vinden, en dat grote gevoel voor eigenwaarde ook kunnen uitstralen."

Gediplomeerd
Maria-Luisa ging door met lesnemen en cursussen volgen tot ze uiteindelijk gediplomeerd docente zelfverdediging was, erkend door het Nederlandse Instituut voor Sport en Beweging (NISB). De cursus die ze nu voor de Pius X geeft is een heel bijzondere: "Normaal geef ik een basiscursus van tien lessen voor beginners. Die kan eventueel gevolgd worden door gevorderdencursussen. Voor de groep in Pius X heb ik het uitgebreid naar twintig lessen van anderhalf uur. Deze cursus gaat dus gelijk veel verder. De groep die er nu mee bezig is, heeft de leeftijd van van tien tot twaalf jaar. Ik geef echter cursussen voor alle leeftijdsgroepen. Iedere leeftijd heeft zijn eigen specifieke aanpak nodig."

Voor iedereen
Maria-Luisa: "Wat ik graag wil ontzenuwen is het bestaande idee dat je voor een weerbaarheidscursus fysiek heel veel moet kunnen . Dat is helemaal niet waar. De cursussen kunnen worden gevolgd door mensen van acht tot tachtig jaar, en zelfs door gehandicapten.
In de vijf jaar die ik nu les geef ben ik veel foute denkbeelden tegengekomen. Soms word ik er wanhopig van. De beeldvorming over weerbaarheidscursussen is volledig fysiek gericht: meppen, trappen, knietjes geven, dat soort dingen. Veel vrouwen haken af als ze die dingen lezen. Weerbaarheid is veel meer. Naast het uitstralen van je eigenwaarde is het ook gericht op het herkennen van misbruik en manipulatie. We denken vaak dat mensen altijd misbruikt en aangerand worden door onbekenden, maar dat is niet zo. In tachtig procent van de gevallen gaat het om een bekende, die al heel lang bezig is om stap voor stap jouw grenzen te doorbreken en uit te hollen. Ik stel het altijd voor als het pellen van een ui: laagje voor laagje wordt je zelfrespect afgepeld tot je geen verweer meer hebt. Het begint met kleine dingen, schuldgevoelens aanpraten, afhankelijk maken. Misbruik vindt je overal: bij familie, ouders, leraren, partners, klasgenoten. Je kunt leren die machtsverhoudingen te doorbreken! En let op: lang niet alle daders zijn mannen."

Roeping
"Veel van mijn cursisten reageren na afloop van een cursus dat ze nooit hadden gedacht er zoveel van op te steken. Zelf had ik dat ook. Als ik een video van mezelf van vroeger zie herken ik mezelf niet meer.Ik heb een heel andere houding gekregen. Een heel ander bewustzijn. Dat wil ik graag overdragen. Daar doe ik het voor. Het lesgeven is nu een roeping voor me."