Volendammer Eenheidsworsten
Volendammer Eenheidsworsten
Voor de derde en laatste keer gaat dit stukje over het onderwijs in Volendam. Veel politici willen dat de tiende school die in Dijkwijk moet komen, een openbare school wordt. De wens dat er een openbare school komt is logisch. Tien procent van de ouders die de enquête hebben ingevuld, wil dat er zo’n school komt. Maar moet die dan in Dijkwijk komen? Dat lijkt me minder logisch. Zo’n openbare school hoort voor iedereen gemakkelijk bereikbaar te zijn. Dan is het centrum de meest logische plaats voor een openbare school. Daar heeft de politiek echter niets over te zeggen. Dus zal het van de medewerking het SKOV afhangen of zo’n school er komt. Dat lijkt niet waarschijnlijk. In de raad heeft het SKOV de politici van het CDA, VD80 en een deel van RdZ achter zich. Die zijn glad voor een tiende SKOV-school en ze vormen samen een meerderheid in de gemeenteraad.
Er zijn meer redenen om de monopoliepositie van het SKOV aan de orde te stellen. Het gebrek aan keuzevrijheid is zo’n onderwerp waar veel ouders zich zorgen over maken. Zolang het aanbod van kinderen en de capaciteit van scholen per gebied niet met elkaar in overeenstemming zijn, zal dat in ieder systeem een probleem blijven. Alleen het rare systeem dat broertjes en zusjes niet altijd op dezelfde school kunnen, zou binnen de kortste keren moeten worden opgelost. Welke rekenkundige methode ik ook hanteer: ruimte voor broertjes en zusjes is er altijd. Het zou dus geen probleem mogen zijn.
Het SKOV probeert op alle scholen hetzelfde onderwijs aan te bieden. Volgens de onderwijsinspectie hangt dat samen met “de wil van het SKOV om de leerlingen die centraal aangemeld worden, evenredig te spreiden over de Volendamse basisscholen. Het (SKOV)bestuur is dan ook van mening dat scholen gelijkwaardig aan elkaar moeten zijn. Alleen dan is aan ouders uit te leggen dat het nauwelijks iets uitmaakt op welke school in Volendam hun kind geplaatst wordt.” Dat is een mooi voornemen, maar ik heb u vorige week al laten zien dat daar in de praktijk niets van klopt. Er zijn wel degelijk grote verschillen tussen scholen. Behalve verschillen in sfeer en openheid, zijn er volgens de onderwijsinspectie verschillen in kwaliteit. Blokwhere, Springplank en Jozef zijn volgens rapporten van de inspectie scholen die er met hun resultaten boven uit springen.
Het zijn echter niet de verschillen die mij het meest verontrusten. Het meest ben ik geschrokken van de volgende zin, die in alle inspectierapporten van Volendamse scholen voorkomt: “kenmerkend voor het onderwijs in Volendam is onder andere de gehechtheid aan goede cognitieve opbrengsten en een sterk sturende leraar”. Ik zal het even voor u vertalen. In het Volendamse onderwijs wordt veel meer de nadruk gelegd op lees- en rekenvaardigheid dan op sociale en emotionele ontwikkeling. Verder is het onderwijs klassikaal, waardoor weinig ruimte is voor verschillen tussen kinderen en is het onderwijs aanbodgericht, in plaats van vraaggericht. Kortom, ouderwets onderwijs dat bij de vorige eeuw hoort en niet voorbereidt op de vereisten van de eenentwintigste eeuw.
Een spijkerhard oordeel, maar ik kan niet anders dan vaststellen dat het onderwijs in Volendam achterloopt op de ontwikkelingen in de rest van het land. Montessorischolen, Jenaplanscholen en Daltonscholen hebben al lang geleden gekozen voor onderwijs dat meer kindgericht is dan leerstofgericht. Emotionele en sociale ontwikkeling komen in deze onderwijssoorten royaal aan bod. Inmiddels is het onderwijs in Nederland in navolging van deze onderwijssystemen veel individueler en meer vraaggestuurd geworden. Er wordt meer maatwerk geleverd en er is minder standaardisering. De leraar is meer coach geworden dan instructeur. Het leren is meer gericht op vaardigheden en competenties dan op kennis. Het leerstofaanbod is flexibeler en meer betekenisvol geworden. Behalve dan in Volendam.
De scholen in Volendam zijn eenheidsworstscholen waar meer aandacht is voor kennis-verwerving dan voor emotionele en sociale ontwikkeling. Daar krijg je eenheidsworstkinderen van. Uw kinderen krijgen uit het onderwijs onvoldoende mee om te voldoen aan de eisen die deze eeuw stelt. Hun individualiteit, zelfsturing, zelflerend vermogen, intuïtie en creativiteit krijgen te weinig voedingstof. Het Volendamse onderwijs is meer kennisgericht dan ontmoetingsgericht en ontwikkelingsgericht. Er zal niets veranderen als u dat niet wil. De politiek is in dit opzicht onmachtig en het SKOV is eigen baas. Het SKOV hoeft ook niet te veranderen. In de laatste onderwijsenquête heeft u in grote meerderheid gekozen voor het bestaande systeem.
Hoe zou u echter gekozen hebben als ze u de keuze hadden gegeven tussen ouderwets en modern onderwijs? Hoe zou u gekozen hebben als uw kinderen met ander onderwijs beter kunnen worden voorbereid op het weerstaan van groepsdruk in verband met drugs- en alcoholproblematiek, dan nu het geval is? Of denkt u dat er géén verband is tussen die twee? Dorpscultuur brengt een bepaald type onderwijs voort. Dat onderwijs houdt die cultuur in stand. Het wordt tijd voor een stevige discussie!
En let wel: ik zeg niets ten nadele van de leerkrachten. Ik ben er van overtuigd dat ze gemiddeld hun stinkende best doen. Maar wie weet hoevelen van hen het eigenlijk ook wel anders zouden willen?
Peter Louter