Vloeken hóórt niet, vindt Jan Smit

Vloeken hóórt niet, vindt Jan Smit
Schoenen uit. Die blijven in de bijkeuken, want moeder Gerda heeft net nieuw tapijt. Dus zitten we op sokken voor de televisie bij Jan Smit in Volendam. Even kijken naar de eerste aflevering van de realitysoap over de zanger. Alles mogen we zien en horen. „Maar een paar vloekwoorden zijn eruit gehaald. Want vloeken hóórt niet", vindt Jan. “De pastoor kijkt ook." De soap is vanaf 25 maart te zien bij de Tros.

Moet je hem zien, in die soap. Rennen en vliegen. Steeds weer onderweg, samen met manager jaap. Typisch Jaap: bellend, regelend en rokend in de auto. En dan opeens die scheet, tussen de woordenstroom. Reisgenoot Jan vindt dat zoiets écht niet kan. Jaap denkt van wel. „Ik moet het toch niet benauwd hebben?" In de eerste aflevering ziet de kijker de twee op tournee door Duitsland en Oostenrijk. Dan vliegend naar Spanje voor een optreden op een cruiseschip en daarna weer gewoon met zijn zussen en zijn ouders aan tafel in Volendam. Thuis in huize Smit volgt de camera de vorderingen van de verbouwing. Hoe Jan met zijn vader de achter gevel uit de kamer slaat en hoe dorpsgenoten een nieuwe keuken installeren en nieuwe meubels komen brengen.

Ze hebben ruim 150 uur beeld opgenomen. De cameraman at elke middag met ons mee. De beelden springen van de jan die bij de groenteboer andijvie voor zijn moeder haalt, naar de Jan die bij een optreden een polonaise van rollators aanvoert. En daarna weer van de Jan die met vrienden op de dijk aan een biertje zit, naar de Jan die na afloop van een dagje 'Sterrenslag' zwaar onder de indruk raakt van Katja Schuurman.

Oma
Jan Smit is nu negentien jaar. Beroemd in Nederland sinds hij als tienjarig jochie een nummer één hit had met 'Ik zing dit lied voor jou alleen', de ode aan zijn oma. Na die klapper had hij zijn grootste successen in Duitsland, maar met de soap als aanjager wil hij zich helemaal richten op Nederland. “Het eigen land heroveren", noemt. hij dat. “Want succes in Duitsland en Oostenrijk is hartstikke mooi, maar het is nog mooier om in eigen land applaus te krijgen. Al is het alleen maar omdat we dan na een optreden gewoon weer naar huis kunnen."

Daarom draait de mediamachine nu volop om zijn sterrenstatus op eigen bodem op te poetsen. Varend op de publicitaire wind van de soap brengt de platenmaatschappij tegelijk met de televisieserie een single uit. Volgende maand volgt zijn nieuwe album. “Tot december heb ik geen optredens in Duitsland geboekt. Want als ik het in Nederland wil proberen, moet ik daar wel de tijd voor nemen."

Eerder kón het niet, met die drukke Duitse agenda. Eerder wilde hij het ook niet, zegt hij.
„Hier was ik dat jongetje. Eigenlijk had ik nog niet zo veel te vertellen. Wil je met eigen teksten op het toneel gaan staan, moetje wel wat te melden hebben. Nu heb ik dat." Het was zijn eigen Volendam dat hem het vertrouwen gaf om de koers naar Nederland te verleggen. Bij concerten vorig jaar in zijn geboortedorp stond hij voor volle zalen. Applaus van leeftijdsgenoten onderstreepte zijn imagoverschuiving van bedenkelijk 'oma's jochie' naar geaccepteerd 'lekker ding'. Opeens mócht jan Smit. „Het gaf me het idee dat ik na jaren werken serieus genomen werd." Het nieuwe zelfvertrouwen inspireerde hem om samen met vrienden eigen nummers te schrijven. Een liedje over zijn leven tussen podium en publiek, bijvoorbeeld. En een nummer over een vriendin van 25 jaar die begin dit jaar overleed. “Ze was heel ziek. Toen ze midden in die lijdensweg zat, vroeg ze of ik een liedje over haar wilde maken. Samen hebben we er veel over zitten praten. Tot ik uiteindelijk de woorden had om het gevoel bij haar te beschrijven."

Jan Smit is ouder geworden, zegt hij. Ouder, maar niet anders. „Het lieve jongetje van toen is het lieve jongetje gebleven. Maar nu is daar ook inhoud bij gekomen."

Uitzending: tien vrijdagen, vanaf 25 maart, Tros Nederland 2, 21.00 uur.