Paasfeest is heftig en gaat dieper
Paasfeest is heftig en gaat dieper
Kerstfeest. Het feest van de geboorte van het 'kindeke Jezus'. Nieuw leven. Dat is mooi. Zeker in donkere winterse dagen met behoefte aan een beetje licht. Dan het paasfeest. Lijden, kruisiging en herrijzenis van Jezus. Daar word je niet vrolijk van. Dan hebben we het liever over paaseitjes en krokussen. Ook nieuw leven. Dominee Engele Wijnsma uit Edam heeft juist meer met het paasfeest. ,,Pasen is heftiger en gaat dieper dan kerst. Het raakt je meer als mens. Al is dat paasgevoel wel typisch westers. De Russisch orthodoxen bijvoorbeeld hechten meer aan Kerstmis. Met het feit dat God met de geboorte mens is geworden. Wij leggen meer de nadruk op de deal die God en de mensen maken.''
Pasen wordt volgens Wijnsma sinds de elfde eeuw vooral uitgelegd als 'schuld en boete'. ,,Dat idee past in de Europese riddercultuur, waarin dingen als eer en respect heel belangrijk zijn. Leuk dat nu buiten de kerk 'respect' weer helemaal in is. Maar we hebben dus een schuld aan God. De boete wordt betaald door Gods zoon Jezus. Die moet bloeden. Dan is het klaar. Opgelost. Feest. Hè hè, gelukkig. We kunnen weer verder.'' De hedendaagse theologie grijpt op andere dingen terug. Op onszelf. ,,We zoeken het nu in het menselijk tekort. Het eigen falen. Je idealen waar je voor durft te gaan. Dat oude schuld en boete-principe past niet meer in onze cultuur. Als we nu een schuld hebben, betalen we die ook zelf. Dat hoeft Jezus niet te doen. Je neemt een extra hypotheek.''
De paassymboliek van lijden, sterven en verrijzenis wordt ook hedendaagser uitgelegd. ,,Het accent ligt nu op de winter-lentesymboliek. Maar wordt ook weer op het eigen leven betrokken. Betrek het op relaties die niet lekker lopen met familie of vrienden. Wat kun je daar zelf aan doen? Het is makkelijk om te wijzen en die ander zal vast ook wel iets niet goed doen. Maar kijk eens kritisch naar je eigen rol. Wat doe je aan de dingen waar je vastgelopen bent. En hoe kom je dáár mee van dood naar leven. En in hoeverre durf je daarin Jezus te volgen die op een gegeven moment tegen zijn verrader Judas zegt: ,,Vriend, verraad je mij met een kus...'' De ironie druipt er af. Je verrader toch vriend noemen. Kun jij dat?''
Wijnsma's paaspreek (nog niet af) gaat over respect, relaties en hoe je in de wereld staat. En hij heeft een gehoor, want in Edam is Pasen geliefd. ,,We hebben heel Edam uitgenodigd voor het paasontbijt. Over relaties gesproken. Ik verwacht ook dat een groot deel van de Edamse gemeenschap in de kerk zit. Het worden geen nachtmisaantallen, maar wel zo'n honderd of vier.''
Dat is te weinig om op de meubelboulevard een winkel open te houden. ,,De meubelboulevard mag volk trekken, maar ik vind het jammer dat de rituelen verdwijnen. Dat de inhoud uit Pasen wordt weggezogen. Ik lig er ook weer niet wakker van. Misschien is het over tien jaar anders. Mensen denken meer na over kerk en religie. De trendwatchers geven aan dat in 2025 de kerk weer een enorme rol gaat spelen. Niet zoals nu, anders. Ik ben benieuwd of dat uitkomt. Zou wel grappig zijn.''