Waar bleef Martha Waijop
Waar bleef Martha Waijop
Martha Waijop koos in 1987 voorgoed voor beeldhouwen. Terwijl zij als kind al droomde van een bestaan als kunstenaar kwam ze via een lange omweg bij haar grote passie uit. De boekhoudster van weleer is inmiddels een wereldwijd bekend kunstenaar. Nog maar enkele weken geleden presenteerde Martha haar werk in Melbourne (Australië) en sculpturen van haar staan zowel in Nederland als daarbuiten op tal van prominente plaatsen. Veel van het werk heeft een drie-dimensioneel karakter. Wind en water, onlosmakelijk verbonden met haar jeugd op het Oorgat, keren nog steeds terug in haar werk.
“In de winter van 1945 ben ik geboren op het Oorgat, waar mijn ouders een melkwinkel hadden. De naoorlogse jaren zie ik als een bijzondere tijd, waar mensen genoeg hadden van het geweld. De saamhorigheid was groot, zeker op het Oorgat. De eerste zeseneenhalf jaar van mijn leven genoot ik van een uitzonderlijke vrijheid. De haven en het IJsselmeer waren mijn speelterrein en als ik het te koud kreeg de werkplaats van U.S. bij de sluis, waar mijn oom Gerrit werkte. Ik zwierf altijd buiten. Totdat het uit was met de pret: ik moest naar school. Samen met mijn buurjongen en boezemvriend Arie de Waart gingen wij bij onze moeders achter op de fiets schoolwaarts. Ik brullend, en dat brullen werd nog erger toen Arie en ik niet naast elkaar mochten zitten.
Gelukkig waren er ook vakanties, waarin we hutten bouwden op de sloop van Koek, eindeloos langs de dijk en IJsselmeer slenterden, en regelmatig te water raakten. Zo stonden wij op een zondagmorgen bij vrouw Glerum voor naar de blaadjes in het water te kijken. ‘Net bootjes’, zei Arie en plons daar lag hij met zijn nieuwe jas – voor het eerst aan – in de Voorhaven. Ik weer brullen, gelukkig kwam net de RK Kerk uit. En school bleef een straf.
Ik besloot kunstenaar te worden. Maar dat zagen mijn ouders niet zitten, dankzij mijn oom Reindert, die vele talenten had, maar geen brave huisvader was. Nee, dat ging niet door. Een degelijk beroep leren en een propere huisvrouw worden leek hun beter. Ik deed redelijk mijn best, trouwde, en kwam na een aantal banen in Amsterdam terecht bij het Accountantskantoor De Boer, waar ik ongeveer vijftien jaar gewerkt heb. Daar leerde ik ook mijn kleurrijkste cliënt kennen: Ed van der Elsken. In die tijd volgde ik lessen beeldhouwen bij Karel Gomes en de ging ik naar de Vrije Academie in Den Haag. Van tijd tot tijd belde Ed mij op om samen met mij die vervelende ‘blauwe’ enveloppen te openen. De inhoud beviel Ed eigenlijk nooit, ook als stond er in naam van de Koningin op.
In 1987 koos ik voorgoed voor mijn passie beeldhouwen. Ik verliet Edam met een tentoonstelling in de Bibliotheek die door Ed geopend werd. Samen met mijn hond vertrok ik naar Amsterdam, vastbesloten er iets van te maken.
Inmiddels woon ik in Beekbergen, heb in het beelden bouwen een duidelijke eigen stijl ontwikkeld, waarin het wind en water van mijn jeugd altijd gebleven zijn. Veel van mijn grote werken komen gek genoeg ook vaak weer bij water terecht. Als een rode draad in mijn leven.
Mijn werk wordt gewaardeerd en ik exposeer op diverse plaatsen in Nederland en een aantal andere Europese landen, zelfs in de Verenigde Staten. Februari vertrok ik naar Australië waar op 10 februari mijn eerste expositie in Melbourne is geopend. Dat had ik als kind niet kunnen dromen.
Ik ben dan ook een heel gelukkig mens, die doet wat ze niet kan laten: beelden bouwen!
Mijn familie woont nog steeds in Edam, dus ik kom er nog regelmatig. Want mijn roots liggen toch wel daar. De welvaart is ook aan Edam niet voorbijgegaan, iets dat schrijnend duidelijk is op het Oorgat. Mijn toekomst? Mijn enige zekerheid is mijn onzekerheid. En dat geldt ook voor het antwoord op de vraag of ik ooit terugkeer naar Edam.”