Groot gelijk of klein gelijk?

Groot gelijk of klein gelijk?
Tijdens de raadsvergadering van donderdag jl. smaakte mijn collega, CDA-wethouder Jan Tol van Onderwijs en Financiën, voor de zoveelste maal het twijfelachtige genoegen vermanend en verwijtend te worden toegesproken. Niet door een lid van de oppositie, maar door de heer Jan Tuijp (VVD) die als woordvoerder van een soort VVD-oppositie binnen de coalitie optrad. Want daar lijkt het ondertussen af en toe wel op.

Geheel in de lijn van een in de laatste maanden, wat onderwijszaken betreft, ontwikkeld patroon bezigde de heer Tuijp taal die bol stond van superlatieven. Om slechts eén voorbeeld te noemen: hij sprak van een GIGANTISCHE overschrijding van een door de raad beschikbaar gesteld krediet. Daarbij ging hij zeker niet impulsief te werk, want hij had zijn betoog helemaal uitgeschreven. De conclusie van zijn “diepgravende” beschouwing loog er niet om: Het was door hem en zijn fractie destijds (in 2003) allemaal wel voorspeld. De verbouwing van de school aan de Meidoornstraat zou veel duurder uitvallen en de VVD had dus GELIJK gekregen. Nu heb ik toentertijd even gemist of de heer Tuijp zijn rekenliniaal en bouwkundige kostentabellen bij zich had, maar van dit soort stellige en zelfvoldane uitspraken schrik je toch wel. Daarom heb ik de zaak nog eens overwogen.

Geschiedenis is een nuttig vak!
Bovengenoemde stelling wordt weer eens bewezen als het van verwijten bol staande eenzijdige betoog van de heer Tuijp aan de hand van de historie tot de juiste proporties wordt teruggebracht. Even een geheugensteun ter toelichting.

Voor de bouw van de dubbelschool in het Boelenspark werd de Vincentiusschool voor Speciaal Onderwijs gesloopt. De leerlingen werden tijdelijk gehuisvest onder de tribune in het FC-stadion. Toen was het reeds de bedoeling dat deze school zou gaan verhuizen naar het door de verplaatsing van de Nicolaaschool vrij gekomen gebouw aan de Meidoornstraat.
Dat was weliswaar ca. 50 jaar oud, maar bouwkundig nog in goede staat. Niet zo lang daarvoor waren onder het bewind van wethouder C.Schilder (VD’80) nog diverse verbeteringen aangebracht, o.a. nieuwe kozijnen.

Met een niet al te kostbare aanpassing kon dit gebouw weer tot in lengte van jaren dienen als huisvesting voor de Vincentiusschool, zo was door wethouder Tol in overleg met zijn en mijn medewerkers en de deskundige van het schoolbestuur vastgesteld. Ook de raadsleden waren hiervan op de hoogte en gingen akkoord.

Een kink in de kabel
Ongeveer in die fase werd ik opeens wethouder. Ik weet het dus nog goed, ondanks dat ook bij mij de vergrijzing toeslaat. In weerwil van alle commotie ging de bouw van de dubbelschool in het Boelenspark van start en leek de verbouwing van de school in de Meidoornstraat aanstaande. Opeens kwam daar tussendoor de publicatie van het grote FC-plan. Onderdeel daarvan was de sloop van de Meidoornschool en de bouw van een nieuwe Expo-tribune.

De gemeente zou op die twee punten diep in de beurs moeten tasten, want in de Meidoornstraat hadden de plannenmakers een nieuwe Pius X gepland en onder de te bouwen Expo-tribune konden de kinderen van de Vincentiusschool wel een plaatsje vinden.
Het College van B&W betwijfelde heel sterk of het Club- en Buurthuiswerk wel gedwee naar de Meidoornstraat zou gaan. een inschatting die, gezien de verdere gang van zaken rond de locatiekeuze voor Pius X, achteraf volledig juist is gebleken.

Ook bestond er scepsis over de geschiktheid van de onderbouw van een nieuwe Expo-tribune als schoolgebouw. Het oordeel van de Onderwijsinspectie was duidelijk negatief – verkeerde lichtinval, ruimte voor speelplaats ongeschikt enz. – en bovendien waren de kosten van een nieuwe school niet gering: Ongeveer € 1.400.000,- ; helemaal rekening gemeente.

Vincentius tijdelijk naar de Kennedy
Terwijl het FC-plan ambtelijk werd bestudeerd, en om het ook niet bij voorbaat te frustreren, ging de SKOV akkoord met het verzoek van de gemeente om de kinderen van de Vincentiusschool, na het jaar noodhuisvesting onder de FC-tribune, eerst nog weer een jaar onder te brengen in de leeg gekomen Kennedyschool aan de Saturnusstraat. Er werd dus even gewacht met de verbouwing van de Meidoornstraatschool. De Kennedyschool was echter in slechte staat – veel erger dan de school in de Meidoornstraat - en langer verblijf dan één jaar zou tot grote reparatie- en aanpassingskosten leiden. Dit werd o.a. door het onderwijzend personeel en het schoolbestuur benadrukt. De verbouwing voor tijdelijke huisvesting die de Stichting Odion nu ten behoeve van haar cliënten heeft uitgevoerd, wijst dit ook uit.

Aangezien het College van B&W geen heil zag in bovengenoemde onderdelen van het
FC-plan – Pius X in de Meidoornstraat en de Vincentiusschool onder de Expo – werd in maart 2003 aan de raad voorgesteld toch van start te gaan met de oorspronkelijk voorgenomen verbouwing van het Meidoornstraatgebouw ten behoeve van de Vincentiusschool. Deze keuze was behalve van financiële aard vooral ook onderwijskundig bepaald. De kinderen van de Vincentiusschool voor speciaal onderwijs behoeven extra aandacht en zorg. Zij waren al twee jaar tijdelijk gehuisvest en een langere onzekerheid was eigenlijk niet meer verantwoord.

Een spannende raadsvergadering
Tijdens de laatste raadsvergadering o.l.v burgemeester Bulte bleek er veel weerstand tegen het voorstel van B&W. Een aantal raadsleden vond dat eerst het FC-plan veel grondiger bekeken moest worden en wilde de Vincentiusschool nog langer in de oude Kennedygebouwen laten. Desnoods moesten dan in de vakanties de nodige kostbare verbouwingen en reparaties worden gerealiseerd. Wethouder Tol en ondergetekende verdedigden het collegestandpunt dat verbouwing in de Meidoornstraat volgens de oorspronkelijke opzet onderwijskundig en financieel gezien aan te bevelen was.
Tenslotte ging de raad met een kleine meerderheid akkoord met de collegevoorstel.

Verbouwing Meidoornstraat geen bodemloze put
De tegenstanders voerden o.a. aan dat verbouwing en aanpassing in de Meidoornstraat een bodemloze put zou worden. Wethouder Tol stelde terecht dat verbouwen in een bestaand gebouw altijd meerkosten kan opleveren, maar dat de bouwkundige staat die kosten zeker rechtvaardigde en dat bijvoorbeeld van een verdubbeling geen sprake zou zijn. De raad besloot zelf het door B&W gevraagde gemeentelijk krediet van € 173.872,- te verhogen tot
€ 216.989,- om naast de renovatie ook de door het schoolbestuur gevraagde extra m2 mogelijk te maken. DE SKOV droeg zelf ook bij in bepaalde kosten en op basis van een totaalraming van € 240.074,- werd gestart met de werkzaamheden.

Natuurlijk kwamen er werkende weg extra kostenposten aan het licht, zodat het eindbedrag een overschrijding met € 77.018,- laat zien. Daarvan betaalt volgens de geldende regels de SKOV zelf € 44.597 , zodat € 32.420,- ten laste van de gemeentekas komt. Dat is 13,5% van de totale kosten en 14,9% van het eerder door de raad gevoteerde bedrag.

Wat was het alternatief?
€ 32.420,- is een heel bedrag, al moet men wel bedenken dat dit over 25 jaar wordt afgeschreven en dat het dus niet in één klap betaald moet worden. Bovendien had het College van B&W nooit beloofd dat er geen overschrijdingen zouden zijn. Wel was gesteld dat verbouw en aanpassing in een bestaand gebouw nu eenmaal altijd verrassingen kunnen opleveren, maar dat inspectie vooraf het vertrouwen gaf dat dit niet buitensporig zou zijn.
De andere door een aantal raadsleden – waaronder de heer Tuijp (VVD) en zijn fractievoorzitter – voorgestane oplossing was minstens vijf, zes of zeven maal zo duur geweest. En onderwijskundig allerminst ideaal.

Telt u maar uit: een nieuwe school onder de Expo-tribune kost volgens de normen dus € 1.400.000,- Daarbij komen dan nog de niet geringe kosten van verbouwing en reparatie van de oude Kennedyschool, nodig door een veel langer verblijf aldaar van de incentiusleerlingen. Want laten we wel zijn: aan onderdelen van het FC-plan wordt momenteel gewerkt, maar in kannen en kruiken is het nog niet.

Wie heeft er nu eigenlijk gelijk?
In ronkende taal gaf de heer Tuijp (VVD) donderdag jl. mijn collega Tol – en dus eigenlijk ook het hele college – onder uit de zak. Hij vindt blijkbaar een overschrijding van een kostenbudget van pakweg 15% - in omstandigheden als hierboven geschetst – “gigantisch”.
Die inschatting van de gevoelswaarde van het woord gigantisch laat ik voor zijn rekening. Met mijn eigen taalkundig gevoel kenschets ik zijn woordkeuze en opstelling in deze als GIGANTISCH overdreven.

En één ding staat vast: als we destijds de door de heer Tuijp en zijn fractie met nadruk verdedigde koers hadden gekozen, dan hadden de kinderen van de Vincentiusschool nu nog in een oudbakken school gezeten en als er al zicht was geweest op nieuwbouw onder een Expo-tribune, dan was het financiële plaatje vele malen duurder uitgevallen. Dat de heer Tuijp – als lid van een fractie die te pas en te onpas steeds hamert op bezuinigingen – die overweging niet in zijn beschouwing heeft betrokken, is mij een raadsel.

In het licht van het bovenstaande houd ik staande dat het gelijk van de heer Tuijp in deze kwestie heel klein was. Eigenlijk minimaal en alleen geldend in die zin, dat er inderdaad een in de gegeven omstandigheden volkomen te rechtvaardigen kostenoverschrijding was. Als je die afzet tegen het alternatief van een vele malen duurdere en ook om allerlei andere edenen onwenselijke andere oplossing, vind ik dat wethouder Tol GROOT GELIJK had toen hij koos voor de Meidoornstraat. Ik ben blij dat ik hem toen en nu daarbij heb kunnen helpen.

Met dank voor plaatsing op persoonlijke titel,
Theo Nouwen,CDA-wethouder r.o.