Het begrafenisfonds

Het begrafenisfonds
In de Nivo van woensdag 4 mei bericht u over het onderzoek dat het Bisdom Haarlem instelt naar de financiële positie van het Begrafenisfonds. Ik wil daar graag op reageren. Ook de naam van de heer Ed Woerlee wordt in dit verband genoemd. Het gerucht dat er onregelmatigheden hebben plaatsgevonden gaat overigens al jaren. Ik heb nooit aanleiding gevonden om die geruchten serieus te nemen. Ondergetekende heeft van heel nabij de ontwikkeling van het Begrafenisfonds kunnen volgen. Misschien is het goed te horen wat er feitelijk is gebeurd.

Toen ik aantrad als pastoor van de Vincentiusparochie was er juist een scheiding doorgevoerd tussen de financiën van het kerkbestuur en die van het Begrafenisfonds. Tot dan vloeiden de inkomsten van het Begrafenisfonds automatisch de kerkkas in. Het Begrafenisfonds was gewoon een integraal onderdeel van het parochiewerk en iedereen vond het normaal dat de gelden van het Begrafenisfonds werden aangewend voor andere doeleinden zoals bijvoorbeeld onderhoud Pius X, dat toen nog eigendom van de parochie was. Zo was het van den beginne altijd geweest.

Maar de tijden veranderden en men had dat te laat in de gaten. Vanuit het kerkbestuur werd de heer Woerlee aangesteld als eerste verantwoordelijke voor het begrafenisgebeuren. Om helderheid te krijgen in de financiële positie van het Fonds bracht hij een scheiding aan tussen de inkomsten en uitgaven van zowel de kerk als van het Begrafenisfonds. Toen bleek ook dat zowel de parochie als het Begrafenisfonds in financieel opzicht er niet rooskleurig voor stonden. Wat de parochianen aan het Fonds als verzekeringspremie betaalden en de reële kosten van een uitvaart stonden niet meer met elkaar in evenwicht. Daar moest wat aan gedaan worden. De parochie en het Fonds zouden failliet gaan als er geen maatregelen genomen zouden worden.

Omstreeks diezelfde tijd nam de Tweede Kamer een wet aan inzake het begraven in natura. In natura een uitvaart verzorgen wil zeggen: de parochie verzorgt in het geheel de uitvaart en er worden geen kosten in rekening gebracht. Zo was ook de situatie in Volendam voor de Fondsleden. Het Begrafenisfonds kon onmogelijk aan die wettelijk verplichtingen van de nieuwe wet voldoen. In de kas van het Fonds moest een bedrag aanwezig zijn dat in verhouding stond met het aantal leden. Er was gewoon te weinig geld in kas vanwege de te lage premie en omdat het geld ook voor parochiewerk was gebruikt. Dat geld was niet ontvreemd, neen het kon niet ontvreemd worden omdat het er niet was.

Er werd door Ed Woerlee en zijn bestuur een reddingsoperatie opgezet. Iedereen weet dat nog. De premies moesten omhoog en de uitvaart werd niet meer in natura verzorgd. De leden van het Fonds kregen van toen af aan een uitkering als tegemoetkoming in de kosten en er werd geadviseerd tot bijverzekeren om in de hogere kosten van de uitvaart te kunnen voorzien. De protesten waren niet van de lucht, maar het moest gewoon wilde het Begrafenisfonds kunnen blijven bestaan. Ook werd de uitvaartonderneming een zelfstandige onderneming met een eigen boekhouding.. Het is de grote verdienste geweest van de heer Woerlee, samen met het toenmalige bestuur, om het Begrafenisfonds te redden van de ondergang. De financiën kwamen geleidelijk aan steeds meer op orde, ofschoon dat nog wel niet het geval zal zijn vanwege de bouw van het Mirakel. Bij het reddingsplan hoorde ook om het Fonds te verzelfstandigen met een eigen bestuur en los van het kerkbestuur.

Voorkomen moest worden dat er ooit weer een verstrengeling zou kunnen plaats vinden. De loskoppeling is dus ter bescherming van de mensen die lid zijn van het Fonds. Nu staan de financiën onder controle van een accountant. Ik heb altijd grote bewondering gehad voor de wijze waarop de heer Woerlee de reorganisatie heeft aangepakt en hoe hij deskundige mensen heeft weten te vinden voor het bestuur die het werk straks zullen voortzetten. Ik heb nooit een aanleiding kunnen vinden om te vermoeden of te veronderstellen dat er fraude zo zijn gepleegd. Er was gewoon geen geld om te kunnen frauderen.

Dat toch die geruchten gaan heeft misschien meer te maken met de persoon van Ed Woerlee. In de omgang is hij niet altijd gemakkelijk en hij kan bot en vierkant uit de hoek komen. Gebruiksaanwijzingen zijn immer nodig. Dat weet hij overigens zelf ook. Toch neem ik het voor hem op, want wie hem kent weet dat hij een goed mens is met een warm kloppend hart voor de parochie. Niettemin is het goed als het bisdom een onderzoek instelt om het bestuur te vrijwaren van de beschuldigingen.

J. Berkhout,
oud pastoor van De Sint Vincentiusparochie