Waar bleef Anneke Hilhorst
Waar bleef Anneke Hilhorst
Anneke Hilhorst is fotografe, schrijfster en bekend van haar huwelijk met de in 1990 overleden fotograaf Ed van der Elsken. Zij heeft zich als fotografe gespecialiseerd in kinderfotografie. Een van haar laatste projecten betrof een fotoserie over de Volendamse gezinscultuur. Zij concentreerde zich hierbij op de feestelijke hoogtepunten zoals geboorte, Eerste Heilige Communie, huwelijk en de vieringen van Sinterklaas en Kerstmis; steeds met de nadruk op de intieme huiselijke beleving. Een jaar geleden publiceerde zij het fotoboek ‘Nesten’, over jonge gezinnen in Nederland. Anneke Hilhorst is sinds 1991 buiten haar wil geen Edammer meer.
“Ik ben niet uit Edam weggegaan. Edam ging weg uit mij.
In de eerste week van januari 1991 hoorde ik dat ik per 1 januari inwoner was geworden van Warder. Het was een vervreemdende ervaring. Op 27 december 1990 was mijn man overleden. De begrafenisplechtigheid vond plaats op 2 januari 1991 in de Grote Kerk in Edam. Afgezien van het verdriet om het verlies, betekende het ook een heroriëntatie op mijn eigen identiteit. Ik was niet meer de vrouw van Ed van der Elsken, maar de weduwe, en nu was ik opeens ook geen Edamse meer. Langzaam drong het tot mij door wat dit betekende: een bizarre ontworteling. Terwijl men overal ter wereld weet waar je het over hebt als je zegt dat je in Edam woont, werd het nu Warder. Toen ik bij de gemeente vroeg waarom ik niet ruim van tevoren op de hoogte was gesteld dat de gemeentegrenzen gewijzigd zouden worden, zei de beambte dat het in de krant had gestaan. Hij bedoelde de NNC. Ik was niet op die krant geabonneerd. Als tegemoetkoming kreeg ik gratis 30 adreswijzigingskaarten.
Nu ik het ophaal, komt het weer boven, terwijl ik er eigenlijk allang overheen ben. Er is tenslotte niks veranderd. Ik woon nog steeds op dezelfde droomplek aan de IJsselmeerdijk, vlakbij bij Edam. Ik ben voor de tweede keer getrouwd in ons prachtige Edamse stadhuis, en ik kom regelmatig bij de bakker en de groenteboer.
In 1972 leerde ik Ed kennen, het jaar daarop ben ik bij hem gaan wonen. Het is vooral het buitenwonen waar ik enorm van geniet, het IJsselmeer, de vogels, de natuur, de rust. Edam werd de stad waar ik woon, en gevoelsmatig is dat nog steeds zo. Mijn zoon John was er op de crèche, het Reigersnest. Later ging hij naar de Nieuwe School en niet te vergeten op EVC. Bij de Sinterklaas-intocht hadden wij het privilege om mee te fietsen met de boot vanaf de plek waar de Sint opstapte, bij de botenloods aan het Oorgat, John bij mij voor op de fiets. Later voer hij zelf mee als trompettist van de fanfare.
Op het moment dat ik hier kwam wonen, zat ik op de sociale academie, waar ik me bezig hield met audiovisuele vorming. Als stage heb ik op de Nohol nog een kort super-8 speelfilmpje gemaakt met een groepje enthousiastelingen. Toen ik de fotografie inging heb ik meermalen onderwerpen gevonden in Edam. Later ook in Volendam waar ik een portret heb gemaakt van de Volendamse gezinscultuur, rondom feesten als kerstmis, eerste heilige communie, huwelijk, geboorte en doop. Een jaar geleden heb ik het fotoboek ‘Nesten’ gepubliceerd over jonge gezinnen in Nederland, waarbij ik juist zocht naar een grote verscheidenheid in culturele milieus. Hiervoor heb ik ook een paar gezinnen in Edam geportretteerd.
Mijn werk bestaat voor een deel uit het begeleiden van projecten rondom het werk van Ed: tentoonstellingen, boeken en andere publicaties. Dit doe ik in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Om maar dicht bij huis te blijven: in 2003 is er een project geweest in het Edamse Museum waar de film "Avonturen op het land" continu werd getoond. Komende zomer zal in het Fotografiemuseum Amsterdam (FOAM) een tentoonstelling plaats vinden over de Amsterdamse foto's en films van Ed. Ik begeleid het fotogedeelte, terwijl mijn man, Han Hogeland, het filmgedeelte op zich heeft genomen. De curator is de Engelse fotograaf Martin Parr en ik vind het spannend om te zien welke keuzes hij maakt. Tegelijk ga ik door met mijn nieuwe fotoboek over kinderverjaardagen. Ook voor dit project werk ik onder meer met kinderen uit Edam. Met hulp van de basisschool De Piramide heb ik een goede start kunnen maken. Ik ben nooit uit Edam weggegaan. Edam ging weg uit mij.”