BZN: Hard werken en altijd bescheiden

Zanger Jan Keizer: ,,Als de bakker de rekening kwam innen, doken we weg achter de verwarming.” In de uitspanning aan de Haven, met uitzicht over het aardedonkere, welhaast Wagneriaanse IJsselmeer, klinkt Mon amour uit de luidsprekers. Een foto van Jan Keizer in klederdracht prijkt boven de deur. Hij meldt voldaan zojuist een scharretje te hebben verorberd. ,,Marie had mooie,” mijmert hij over de traktatie van zijn echtgenote.

We zijn, kortom, in Volendam-Edam, de thuisbasis van de Band Zonder Naam en het vissersdorp waar Jan Keizer (56) is verankerd. Nou ja, Edam... Gnuivend: ,,Ik woon op de grens, maar kijk gelukkig uit op Volendam.”

BZN bestaat 40 jaar en dat viert Nederlands best verkopende groep (zes miljoen albums en singles) met een grote tournee en de verschijning van de cd The singles collection. Jan Keizer trad in 1969 tot BZN toe. Eerst als drummer, vanaf 1974 als zanger.

,,BZN is vaak voorgesteld als een prachtig sprookje, maar in het begin hadden we het erg moeilijk. BZN speelde rock, maar daar kwam midden jaren ’70 de klad in. We zaten in de schulden, doken achter de verwarming weg als de bakker de nota kwam innen.”

Het ‘artistieke van de artiest’ zit Jan Keizer ‘ ’in het bloed’. Zijn moeder zong niet tot ieders vreugde in de keuken (‘Gelukkig bleef het daar bij’), maar zijn vader vierde lokale triomfen als de Tino Rossi van Volendam. ,,Hij trad ook op in hotels in Amsterdam met de accordeonist Johnny Meijer. Franse liedjes, ik vond het toen niks. Later heb ik het chanson omarmd.”

Ook broers Ton en zus Gré erfden de muzikaliteit van vader Keizer, hoofdopzichter in een fabriek die kussens voor Volkswagen vervaardigde. Nog steeds speelt Ton in de ‘tribute to the Cats band’ en zingt Gré in een Edams koor.

Jan, de oudste, verloor zijn broertje Henk, die op 5-jarige leeftijd aan leukemie overleed. ,,Het heeft me jaren gekost om bij de gedachte aan Henk niet vol te schieten. Ik fietste met mijn broer Evert van Volendam naar het ziekenhuis in Purmerend. We mochten er niet in. Zelfs niet voor een doodziek broertje. Huilend reden we terug. Ik heb het nooit aan mijn ouders verteld.”

Van zijn vader heeft hij de typetjes, de ‘mallotigheid’ meegekregen, want op het podium is Jan Keizer óók Jan Joker. ,,Ik ben Demis Roussos met dat vibrato: Wir treffen uns im Sonnenschei-hei-hein. Ik zing Nana Mouskouri, in jurk en met bril, natuurlijk. Daarna volgt Jantje Smit. Ik in Volendammer kostuum op m’n knieën, terwijl ik met Carola Mama zing.”

Maar toch: ,,Ik heb ook wat anders van mijn vader geërfd. Vijf jaar geleden kreeg ik ernstige hartproblemen. Vader is er aan overleden, zijn broers vielen ook om. Ik heb nu vier bypasses. Miste al een nier en blindedarm. En ik heb m’n ogen laten laseren.” Lachend: ,,Als donor valt er bij Keizer weinig te halen.’’

,,Ik stond binnen drie maanden weer op het podium, ben wel een luchtig type. Ik moest en zou een bloeddrukmeter hebben, maar die ligt nu in een la. Ik werk hard. Geen getob, je moet verder. Maar we zijn niet gespaard. Carola kreeg een herseninfarct, onze Dirk van der Horst overleed. Ik hoor Jack Veerman aan hem vragen: ‘Dirk, ben je bang voor de dood’? Wat vraagt hij nou, dacht ik. „Ja, heel erg’’, zei Dirk. ‘Maar over 20 jaar zijn we weer bij je. En wat is dat nou op de eeuwigheid.’ „Vond ik zó mooi.”

Zijn trots, zegt hij, is zijn gezin. ,,Hans is administrateur, een laatbloeier. Maar die jongen haalt nu wel even zijn SPD. Louis studeert architectuur aan de Technische Universiteit in Delft. En Nelly is kapster. Ja, ik ben opa. Twee kleinkinderen, Julian is vier, Sem twee. Ben stuk van die jongens, ik. Ik ben de gekke opa, Ik vreet ze op.”

Misschien, zegt hij, is het succes van BZN ook de triomf van de eenvoud. Altijd bescheiden, nooit de aanval kiezen wanneer de muziek van de groep door ‘Hilversum’ weer eens wordt weggezet als kleffe pop-pastiche.

Jan Keizer: ,,We zijn voor iedereen benaderbaar. Allures? We zijn Volendammers! Er zijn mensen die ons schreven dat ze zich wilden verhangen, maar door BZN kracht en steun vonden. Om verder te gaan. Nou, beteken je dan wat voor mensen?”

PASPOORT JAN KEIZER
Geboren: 3 april 1949
Getrouwd: Met Marie. Drie kinderen: Hans (31), Louis (28) en Nelly (24)
Carrière: Hij treedt in 1969 tot BZN toe als drummer. Eerder zingt hij in de Volendamse groepen Empty hearts en Q-Tips. In 1974 wordt Keizer zanger van BZN. Eerst met Annie Schilder en later met Carola Smit vormt hij de typerende stem in een onafzienbare rij hits. Behalve met BZN treedt hij ook als solist op.

Annie was makkelijk, Carola is kritisch

Uitspralen van Jan Keizer, de zanger van BZN:

• ,,Het verschil tussen Carola en Annie is het verschil tussen blauwe en bruine ogen. Annie zong mooi, heel helder. Carola is wat rauwer. Annie was makkelijk, Carola is kritisch.”
  
• ,,Onze fans komen uit heel Europa. Denen, Oostenrijkers. En de burgemeester van Otley in Engeland bezoekt ons met zijn vrouw twee keer per jaar.”
  
• ,,We repeteerden dagelijks van negen tot zes. Broodtrommeltje bij ons. Warm eten tussen de middag was te luxe. En garnalen pellen hè. Om bij te verdienen.”
  
• ,,Ik kocht geen Mercedes, bang voor poenig te worden versleten. Tot mijn vrouw Marie zei: ‘Jan, iedere koppelbaas hier rijdt in zo’n ding rond.”
  
• ,,We voelen ons soms miskend. Maar als alles avond na avond alles stampvol zit en je bent bedolven onder de gouden platen, is dat gevoel ook betrekkelijk.”
  
• ,,We hadden nog vóór Annie een geweldige zangeres op het oog. Een Jehova Getuige, maar die mocht niet in het weekeinde optreden. Toen hebben we auditie gehouden. De eerste Idols, een gekkenhuis. Mensen die Corry Brokken nazongen – we hielden het niet droog. Het werd Annie, een verlegen meisje. In het begin duwen we haar gewoon het podium op.”