Schipper voor God
Schipper voor God
Op pagina 204 van het boek over Klaas Steur staat een mooi portret van hem afgedrukt.
Aardige en intelligente man zo te zien. Een Volendams gezicht. Dagelijks zie je de karakteristieken ervan meer dan honderdvoudig keer weerspiegeld in de gelaatstrekken van mensen die je tegenkomt. Klaas was niet alleen een Steur. Door geboorte en culturele erfenis is hij van het dorp. In geleerdheid moge hij daarboven uitgestegen zijn, al mens is hij van het dorp gebleven.
Ik heb het boek “Schipper op, Schipper af” bijna in een adem uitgelezen. Dat viel nog niet eens mee. Ik ben geen kenner van de familieplattegrond van Volendam. Dan raak je al gauw de weg kwijt bij al diezelfde namen en vele bijnamen. Waarom is het voorbeeld van de Karregatten die zich Plat gingen noemen, niet als verplichte methode gekozen om het aantal achternamen te vergroten? Nu moeten heel veel mensen het met dezelfde voornaam én achternaam doen.
Tot mijn grote verrassing vond ik ook nog een familielid in het boek. Mijn oudoom Jan Louter, ook professor in Warmond. Op de foto staat hij achter de zittende Klaas Steur. Ik mag hopen dat hij in werkelijkheid ook achter zijn collega heeft gestaan toen die het aan de stok kreeg met de kerkelijke bureaucratie.
Van mijn ouders weet ik dat zeker. Van hen heb ik de naam Klaas Steur het eerst gehoord en ik herinner mij hun verontwaardiging over het feit dat de verlichting die hij bracht door de kerk weer werd uitgedraaid. Mijn ouders hadden ook boekjes van zijn hand in huis.
Als gevolg van de Vaticaanse koerscorrectie moest Klaas Steur weer borders gaan wieden en stoppen met het ontwerp van de tuin die hij voor ons in gedachten had. Een drama dat het dorp te boven ging en in het hele land werd gevoeld.
Het boek biedt een fraai zicht op al het in Volendam aanwezige talent. Van zieners tot zangers, van geleerden tot gouddelvers, van bestuurders tot boeren, van diplomaten tot dapperen en van scherpzeilenden tot grootschippers. Het is een panorama van mensen van formaat en Klaas Steur was één van hen.
Als hij een goede botterman zou zijn geweest, is het nog maar de vraag of hij naar het seminarie zou zijn gegaan. Dat was tenminste een van de vragen die me tijdens het lezen bezighield. Hoeveel geleerden zou Volendam hebben voortgebracht als leren en studeren vroeger meer in aanzien hadden gestaan. Het is niet zo vreemd om te veronderstellen dat Volendam ook in dat opzicht in de eredivisie zou hebben meegespeeld. Talent is er immers meer dan genoeg. Ik denk dat tot op de dag van vandaag leren en studeren nog steeds met een inhaalrace bezig zijn. Deskundigen vertellen me dat we helemaal niet zo trots hoeven te zijn op het aantal leerlingen dat het Vwo-diploma haalt. ‘Ieder jaar denk ik, het is mooi, maar het zou het dubbele aantal moeten zijn’, zei een zo’n deskundige.
Dat je goed kunt leren en studeren, schijnt nog steeds niet zo heel gewoon te zijn. Als een kind een muziekprijs of sportprijs haalt, komt dat vanzelf wel in deze krant terecht. . Dat gebeurt niet als er een HBO- diploma of universitaire graad wordt behaald. Daar moet de familie zelf via een advertentie bekendheid aan geven. Misschien zouden we nog wat trotser moeten worden op de creatieve intelligentie als onderdeel van de talentenrijkdom die het dorp kent. Iedere generatie herbergt wel een hoogbegaafde als Klaas Steur en een aantal die daar nauwelijks voor onder doen. Mensen die net als Klaas Steur de ruimte zouden moeten krijgen om hun talent te ontwikkelen. En laten we dan niet mopperen als ze geen aanleg voor voetbal, andere sporten, muziek, ambacht of commercie blijken te hebben. Hersenen tellen gewoon mee in dit rijtje en verdienen erkenning. Ik nodig daarom deze krant uit om voortaan bij iedere promotie aanwezig te zijn en daar uitgebreid verslag van te doen.
Piet en Evert Koning hebben een prachtige prestatie geleverd met hun kloeke boek. Ik heb niet alleen van de teksten genoten, maar zeker ook van de vele prachtige foto’s. Als mijn wieg in Volendam had gestaan, zou ik het ook voor mijn zoons hebben gekocht. Nu staat het naast dat andere prachtige boek ‘Waarheid en Roddel’ in mijn boekenkast als een encyclopedie van familienamen en van familie- en dorpsgebeurtenissen. “Schipper op, Schipper af” is veel meer dan een boek over een befaamd dorpsgenoot. Zijn leven is verteld als verbonden met de geschiedenis van het dorp en de daar levende families. Ik heb maar één klacht. Voor een jas staan er niet echt te veel namen in, maar wel te veel dezelfde namen. Ook weer niet heel erg. Ik weet allang dat de ene Plat, Veerman, Schilder, Tol (om er maar een paar te noemen) de ander niet is. En met die bijnamen zal ik de rest van mijn Volendams leven wel moeite blijven houden. In dat opzicht ben en blijf ik naast jas ook nog een koent.
Peter Louter
www.louterlink.web-log.nl